Bilgi Bakkalı
Aristo; “İnsan doğuştan bilmek ister!” Demiş. Bilgi Bakkalı, ‘bilmek’ isteyenler için yapıldı. Paylaşmaya ve eleştiriye açık, küfür, hakaret ve nefret söylemine kapalıdır. Bu Bakkal’dan çıkarken; değişmiş olarak çıkarsanız ve bilgilerin kaynağı olan kitapları merak edip okursanız amacıma ulaşmış olacağım.
Kategori: Kapital, Ekonomi Politiğin Eleştirisi I, II – Karl Marks
-
“Üretim sürecinin maddi şartları gelişir ve üretim süreci gittikçe daha toplumsal bir faaliyet halini alırken, bunun kapitalist şeklinin doğurduğu çelişki ve çatışmalar olgunlaşır ve böylece yeni toplumu meydana getirecek unsurlarla birlikte eski toplumu kökünden değiştirecek güçler sağlanmış olur.” Alıntı: Kapital – Ekonomi Politiğin Eleştirisi I, II – Karl Marks (1974 1. Baskı, Sf. 207) kitabından…
-
“Burada en sonunda şu iki husus önemli rol oynamıştır; bir kere, daima ve tekrar ve tekrar görülmüştür ki, sermaye toplumsal üretim alanlarının ancak bazı noktalarında devlet denetimi altına sokulur sokulmaz, diğer noktalarında çok daha ölçüsüz bir sömürü ile uğradığı kaybı telafi imkânı bulmaktadır. İkinci olarak, bizzat kapitalistlerin kendileri rekabet şartlarında eşitlik, yani emeğin sömürüsü konusunda…
-
“Modern endüstrinin teknik temeli devrimcidir; oysa daha evvelki bütün üretim biçimlerinin dayandıkları teknik temel esas itibarı ile değişmeye karşı tutucu bir temeldi.” Alıntı: Kapital – Ekonomi Politiğin Eleştirisi I, II – Karl Marks (1974 1. Baskı, Sf. 182) kitabından birebir alınmıştır. BAKKAL’IN NOTU (1978): Çok önemli bir tez. Tekniğin devrimci gücü, çalışan insanların yaşam kalitesini…
-
“Makine ile elde edilen her ürün, söz gelişi makine ile dokunan bir metre kumaş, makinenin yerini aldığı işçinin elle dokuduğu aynı kumaştan daha ucuza mal olduğu için, şu mutlak kanuna ulaşırız. Makine ile üretilen nesnenin toplam miktarı, makinenin ortadan kaldırdığı zanaat (küçük el işçiliği yapan kişi, zanaatkâr, esnaf) veya Manifaktür biçimi işletmede elde edilen ürünün…
-
“James Mill, Mac Culloch, Terrens, Senior, j. St. Mill ve bunlar gibi daha birçok burjuva iktisatçısı, işçileri işlerinden eden bütün makinelerin aynı zamanda ve zorunlu olarak işsiz kalan bu aynı işçileri çalıştırmaya yetecek kadar bir sermayeyi de serbest bıraktığını ileri sürerler. Şimdi, bir halı fabrikasında bir kapitalist yüz işçiyi çalıştırmakta ve adam başına yılda 30…
-
Ure; “İyileştirilip düzeltilen makinelerin hiç değişmeyen amacı, el işçiliğini azaltmak yani fabrikanın üretim zincirindeki bir halkayı insan yerine demirden bir cihaz koyarak tamamlamaktır.” Alıntı: Kapital – Ekonomi Politiğin Eleştirisi I, II – Karl Marks (1974 1. Baskı, Sf. 99) kitabından birebir alınmıştır.
-
“İngiliz pamuk makinelerinin Hindistan’da yaptığı etki kötü bir hal aldı. Hindistan’daki İngiliz Genel Valisi 1834 yılında şunları bildiriyordu: “Buradakine benzer bir sefalete ticaret tarihinde hemen hemen rastlanamaz. Hindistan ovaları, pamuklu dokumacıların kemikleri ile bembeyaz oldu.” Alıntı: Kapital – Ekonomi Politiğin Eleştirisi I, II – Karl Marks (1974 1. Baskı, Sf. 98) kitabından birebir alınmıştır.
-
“İşçinin makine ile bunun kapitalistçe kullanımı arasındaki farkı görememesi ve dolaysı ile saldırılarına maddi üretim araçlarının kendisine değil de, bunların toplumsal sömürü aracı olarak kullanılmalarına karşı yöneltmeyi öğrenmeyi, zaman ve tecrübeyi gerektirir.” Alıntı: Kapital – Ekonomi Politiğin Eleştirisi I, II – Karl Marks (1974 1. Baskı, Sf. 94) kitabından birebir alınmıştır.
-
“İlk defa olarak makinenin ortaya çıkışından beri, işçi, sermayenin maddi varlık şekli olan iş-aracının kendisi ile savaşmaya başlamıştır. İşçi, üretim aracının bu özel şekline karşı, bu şekil kapitalist üretim biçiminin maddi temeli olduğu için, başkaldırır.” Alıntı: Kapital – Ekonomi Politiğin Eleştirisi I, II – Karl Marks (1974 1. Baskı, Sf. 92, 93) kitabından birebir alınmıştır.
-
“Artıkdeğerin iki faktöründen biri olan Artıkdeğer Oranı makine kullanımı ile ancak, diğer faktör olan işçi sayısı küçültülerek, büyültülür.” Alıntı: Kapital – Ekonomi Politiğin Eleştirisi I, II – Karl Marks (1974 1. Baskı, Sf. 63) kitabından birebir alınmıştır. BAKKAL’IN NOTU (1978): Marks’a göre İngiliz Sanayisinin 1848 ile 1865 yılları arasında göstermiş olduğu aşırı gelişme ve büyümenin…
-
“Diğer bütün şartlar aynı kalmak üzere veri olarak alınan bir işgününde (Mesaide) çalıştırılan işçilerin sayısı iki katına çıkacak olsa, makineler ve binalara yatırılmış bulunan sabit sermaye miktarının iki katına çıkarılması gibi hammaddelere, yardımcı maddelere v.b. yatırılan sabit sermayenin de iki misline çıkarılması gerekir. Makine ve binalara yatırılan sermaye sabit kalırken işgünü uzatılacak olursa, üretimin hacminde…
-
“Bir makinenin uğradığı aşınma ve yıpranma iki türlüdür. Biri tıpkı paraların dolaşım sırasında aşınıp yıpranmaları gibi kullanılmalarından, diğeri kullanılmadan kınında tutulan kılıcın paslanması gibi kullanılmamalarından ileri gelir. Bu sonuncusu makinenin malzemesi ile ilgilidir. İlki kullanımı ile az ya da çok doğru orantılı iken, ikinci tür aşınma ise belli bir ölçüde ters orantılıdır.” Alıntı: Kapital –…
-
“Buhar gücü ile işleyen çekiç için de aynı şey söz konusudur. Bunun her günkü aşınma ve yıpranması ile kömür v.b. tüketimi her gün dövdüğü büyük miktardaki demir kitlesine dağıldığı için yüzlerce kiloluk bir demire ancak pek küçük bir değer eklenmiş olur, oysa bu dev yapılı araç çivi çakmakta kullanılacak olsaydı, bu eklenen değer çok büyük…
-
“Bunların her ikisi için yani gerek makine ve gerekse alet için, yapılan ortalama günlük masrafları….. Nedeniyle ürüne aktardıkları değer parçasını düşecek olursak, tıpkı insan emeğinin hiçbir rolü ve katkısı olmadan tabiatın kendi kendine sağladığı güçler gibi sağladıkları hizmeti bedava olarak yaparlar. Makinenin üretken iş görme gücü aletin üretken iş görme gücünden ne kadar büyük olursa,…
-
“Büyük endüstrinin muazzam doğal güçleri ve doğal bilimlerin yardımları, üretim sürecinin emrine verilerek emeğin üretkenliğini olağanüstü bir derecede arttırma durumunda olması daha ilk bakışta apaçık görülse bile, bu artmış üretken gücü elde etmek için fazladan bir emek harcanması gerekmediği asla aynı açıklıkla görülmez. Sabit sermayenin bütün diğer unsurları gibi makine de değer yaratmaz; üretimine hizmet…
-
“Makinelerin makinelerle (Takım Tezgâhları ile) yapımı için en önemli ve temel üretim şartı, istenilen miktarda güç sağlayabilen ve bununla beraber aynı zamanda da tam kontrol altında tutulabilen bir tahrik edici güç sağlayıcı makine idi. Bu şart halen buhar makineleri ile yerine getiriliyor. Ne var ki, aynı zamanda makine parçalarının yapımında kullanılan doğru, düzlem, daire, silindir,…
-
“…Dövülüp işlenmeleri, kaynak ile birbirlerine tutturulmaları, kesilip parçalanmaları, delinmeleri ve şekil verilmeleri gereken çok büyük demir kitleleri öylesine dev güçlü makineleri gerektiriyordu ki, bunların yapımı manifaktürün imkânları ile üstesinden gelinebilecek iş değildi. Bu nedenle, büyük endüstri kendi karakteristik üretim aracını yani makineyi bizzat ele almak ve makineleri makinelerle yapmak zorunda kalmıştı. Böylece ilk olarak kendine…
-
“Manifaktür, (1) döneminden devralınan haberleşme ve ulaştırma araçları da çok geçmeden, üretimin baş döndürücü bir hız kazandığı, üretimin geniş bir alana yayıldığı, sermaye ve işçi kitlelerinin devamlı surette bir alandan diğerine deplase olduğu ve dünya piyasalarında yeni ilişkilerin ortaya çıktığı modern endüstri dönemi için dayanılmaz ayak bağı olmuşlardı.” Alıntı: Kapital – Ekonomi Politiğin Eleştirisi I,…
-
“Bir iş, hammaddenin bir üretim aşamasından diğerine geçirilişine kadar insan eli ile yapılan bir iş olmaktan çıkartılıp makineler tarafından yapılır ise o iş o kadar mükemmelleşir.” Alıntı: Kapital – Ekonomi Politiğin Eleştirisi I, II – Karl Marks (1974 1. Baskı, Sf. 23, 24) kitabından birebir alınmıştır.
-
“John Stuart Mill; “Şimdiye kadar yapılmış bütün icatlar, insanoğlunun katlandığı günlük zahmeti azaltmış mıdır? Bu, sorulmaya değer” diyor. Ne var ki, insanın günlük zahmetinin hafiflemesi, makinelerin kapitalist biçimde kullanılmasının hiçbir şekilde amacı değildir. İşçinin çalışma süresinin karşılığını almadan kapitaliste bıraktığı kısmının büyümesi için, emeğin üretme gücünü arttıran her gelişme gibi, makinelerin malları ucuzlatması ve işgününün…
Bilgi Bakkalı 