Bilgi Bakkalı

Aristo; “İnsan doğuştan bilmek ister!” Demiş. Bilgi Bakkalı, ‘bilmek’ isteyenler için yapıldı. Paylaşmaya ve eleştiriye açık, küfür, hakaret ve nefret söylemine kapalıdır. Bu Bakkal’dan çıkarken; değişmiş olarak çıkarsanız ve bilgilerin kaynağı olan kitapları merak edip okursanız amacıma ulaşmış olacağım.

Kategori: Lozan, Musul

  • (4 Mart 1923 Tarihli Gizli Celsede Oniki Ada ve Musul Meselesi Görüşülüyor;)  İsmet Paşa (Hariciye Vekili, Edirne); “Efendim! Limni, Midilli, Sakız, Sisam gibi adaların Yunan tasarrufundan hariç olarak, gayri askeri ve muhtar (özerk) olmalarını iddia ettik.  Esasen bizim mevzuu bahis ettiğimiz (söz konusu ettiğimiz) zemin (yer) bu idi. Fakat nihayet bunların gayri askeri olmalarına iktifaya…

  • (3 Mart 1923 Tarihli Gizli Celsede Lozan Görüşülüyor:) Hüseyin Avni Bey (Erzurum); “Lozan’da görüşülen konuların projesine karşılık Bakanlar Kurulu bir proje hazırlamış. Bu proje konunun uzmanları tarafından okunsun, araştırılsın ve Meclis huzuruna bu şekilde gelsin. Uzun uzadıya görüşelim. … ani ya harp veya sulh diye bir şeyde kalırsak ladelhace (gerekirse, ihtiyaçtan) harp diyebileceğiz.  .. Bugün…

  • (2 Mart 1922 Tarihli Gizli Celsede Lozan’ın Fasıl Fasıl Müzakeresi. Mebuslara Yanlış Tercüme Verilmiş, Karşıt Devletlerin Projesi Verilmiş Onun Üzerinde Görüşüyorlar:)  Hüseyin Avni Bey (Erzurum); “Hükümetin tertip ettiği projeyi tanımıyoruz. Hükümetin mukabil (karşı) teklifi yok mudur?”   Rıza Nur Bey (Sinop); (1) “..  memleketimizde böyle bir garanti bulunmaz ise, bir ecnebi (yabancı) bulunmaz. Bulunmazsa ticaretle iktisat…

  • (27 Şubat 1923 tarihli gizli celsede Lozan görüşülüyor:) Hüseyin Avni Bey (Erzurum): “.. Efendiler bu milletin geleceğini ariz ve amik (enine ve boyuna) düşünecek merci hazırlık anlamında orada, esas itibariyle buradadır. Paşa’yı (İsmet Paşa’yı) ben dinledim, siz de dinlediniz. Sizden soruyorum ne dinlediniz? (hiç sesleri). Efendiler bir teklifim vardır. gerek Bakanlar Kurulu ve gerekse Büyük…

  • (18 Ekim 1922 tarihli gizli celsede Lozan’a gidecek heyet görüşülüyor:) Hüseyin Avni Bey (Erzurum); (Ekonomik bozukluklardan bahsediyor) “Memlekette misafirlikten başka bir sıfatımız yoktur. Lozan’a gideceğiz Allah yardım eder inşallah, yapılacak şeyleri elimizden geldiği kadar yaparız demekle olmaz, kuvvetli bulunmalıyız. İnşallah demekle olmaz.” (Lozan’a gidecek murahhaslar konusunu başka güne bırakıyorlar ama konu Meclis’te görüşülmeden Hâkimiyeti Milliye…

  • (21 Şubat 1923 Tarihli gizli celsede İsmet Paşa Lozan’ı anlatıyor:) İsmet Paşa (Dışişleri Bakanı) (Edirne): “… İtalyan işgali altındaki On iki Ada işi vardı… Müttefikler (İngiltere, Fransa, İtalya vb) arazi meselesinde Adalar, Suriye hududu ve Musul meselesini yekpare (tek parça, bütün) bir mesele olarak bize tasdik ettirmek istediler. Fakat biz bütün gücümüzü birisi üzerine, bir…

  • (25 Ocak 1923 tarihli gizli celsede Lozan görüşülüyor: Başbakan Rauf Paşa Meclis’e bilgi veriyor: Versay Antlaşması ile Almanya Fransa’ya 10 Milyar civarında para ödeyecekmiş, ama ödeyemiyorlar. Fransa ısrarcı Başbakanları Puankare bu işin üzerine gidiyor. Ve Ruhr kömür havzasını Aralık 1922’de işgal ediyor. Almanya karşı koymuyor. Ama İngiltere ve Amerika Fransız Frangının değerini düşürecek bir para…

  • (20 Ocak 1923 tarihli gizli celsede Musul meselesi görüşülüyor:) Hüseyin Rauf Bey (Hükûmet Başkanı) (Sivas): ” … Bir kıtamız vardır ismi Musul’dur. Bunun maden ve toprağından çok Doğu Vilâyetlerimizin bakışı açısından çok önemli ve çok hayatidir.” Alıntı: TBMM Gizli Celse Zabıtları III – (İş Bankası Yayını No:267 – Sf. 1202 ile 1206 arası) kitabından birebir…

  • “Lozan’da bizimkiler Yunanistan’a tazminat ödenmesinde diretince Yunan diktatörü Pangalos Trakya’dan saldırmak üzere hazırlık yapmış, gerçek mi blöf mü anlaşılamamış. (1) ….Hücum kesin idiyse, büyük bir hizmet yapmışızdır. Hükümete isyan ettik. Bu çok çirkin bir şeydi. Fakat blöf idiyse durumumuz kötüdür. Hükûmet bizi Yüce Divan’a vermeli. Veya Antlaşmayı Meclis’te reddetmeliydi. Yapmadı. …Ancak, Dimetoka gibi birkaç şeyi…

  • 23 Nisan 1923’te bizi tekrar Lozan’a çağırdılar. Bizden sonra (yapılan seçimde) Mustafa Kemal Valiler aracılığı ile cebri (zorlama) bir biçimde istediklerini seçtirip istemediklerini seçtirmemiş. Alıntı: Hayatım ve Hatıratım III – Rıza Nur (Altındağ Yayınevi, 1967 – Sf. 1192) kitabından birebir alınmıştır.

  • Millet, bu Lozan delegeleri topluluğunun parası hesaplarını, bir gün yeniden görmelidir. İsmet’in çok yolsuzluğu vardır. Alıntı: Hayatım ve Hatıratım III – Rıza Nur (Altındağ Yayınevi, 1967 – Sf. 1093) kitabından birebir alınmıştır.

  • “İsmet’in baktığı Birinci Komisyon işlerinde, İngilizler istedikleri her şeyi yaptılar.” Alıntı: Hayatım ve Hatıratım III – Rıza Nur (Altındağ Yayınevi, 1967 – Sf.1039) kitabından birebir alınmıştır.  

  • (İngiltere delegesi) “Gurzon’la konuşuyorduk, dedim; “-Musul.” Yavaş bir sesle “-Musul, Musul, ne yapacaksınız? Burnunuzun dibinde Suriye var, onu alın. Bir darbe yeterlidir.” dedi.  … Biz önce Musul’u İngilizlerin petrol için istedikleri kanaatindeyiz. Petrollerin kullanım hakkını (imtiyaz= Ayrıcalık) verip Musul’u alacağımızı zannediyorduk.  Gurzon asla yanaşmadı. Gurzon Musul meselesinin petrol meselesi ile hiç ilgisinin olmadığını söyledi.” Alıntı:…

  • “İsmet (İnönü) sürekli bana; “Gel şu Musul’u verelim de kurtulalım!” diyor. … Bir gün İngilizler bize geldiler, ellerinde haritaları vardı, hududu çizmişlerdi; “İşte” dediler, Musul’un hemencecik kuzey sınırından geçiyor ve Süleymaniye sancağını bize bırakıyorlardı. Bu büyük bir şeydi. Demek Musul’u da almak için ümit artıyordu. Bizim askeri danışman Tevfik; “Süleymaniye’den ne çıkar, buralar dağlıktır.  Musul…

  • “Karşımızda İngiltere Fransa, Amerika, İtalya, Japonya, Romanya, Sırbistan (Sırp, Hırvat, Sloven) ve Yunanistan olmak üzere sekiz devlet var. Konferansa sadece İngiltere hâkimdi, öbürleri dekor ve figüran türündendi. ABD’liler sadece bir müşahit (şahit olan) olacaklarını söylediler. Salem, İtalyan danışmanı… Bizim çıfıtlardan (Yahudilerden)… İsmet sağır, konuşmaları işitemiyor. İşitse de İngilizce bilmiyor, Fransızcayı da iyi anlamıyor.   İsmet’in konuşmalarını…

  • “Mustafa Kemal, İsmet (İnönü) ile beni bir kenara çekti, dedi ki; “Esaslarınız budur; baktınız ki hatta Trakya’yı alamıyorsunuz, sözlerinden dönüyorlar, uğraşmayın, terk edip sulhu (barışı) yapın,  hatta gerekirse İstanbul’dan da vazgeçmek lâzımdır! Musul için hiç uğraşmayın!” Mustafa Kemal’in sözlü direktifi bu.” Alıntı: Hayatım ve Hatıratım III – Rıza Nur (Altındağ Yayınevi, 1967 – Sf. 976)…

  • “İlk toplantı 21 Teşrinisani (Kasım) 1922’de. … İngiltere Dışişleri Bakanı Lord Gurzon, Fransa başbakanı Puvankare ve İtalya Başbakanı Mussolini. …. Bizde ne hazırlık var ne dosya var, hiçbir şey yok.” Alıntı: Hayatım ve Hatıratım III – Rıza Nur (Altındağ Yayınevi, 1967 – Sf. 981, 982) kitabından birebir alınmıştır.

  • “Necmettin Molla bana bazı tahvillerin (hisse senetlerinin) fiyatlarını yükseltmek için Lozan Antlaşmasına madde koydurmamı teklif etti.” Alıntı: Hayatım ve Hatıratım III – Rıza Nur (Altındağ Yayınevi 1. Baskı:1967 – Sf. 977) kitabından birebir alınmıştır.

  • “Mustafa Kemal geldi, toplantı başladı. “Bugün barış konferansına gidecek temsilcilerimizi tayin edelim.” dedi. Yusuf Kemal (Tengirşek) “Reis Rauf (Orbay) Bey olsun” dedi. Mustafa Kemal üyelere (Bakanlara) birer birer sordu, kabul dediler. Mustafa Kemal “Diğer temsilci?” dedi, beni söylediler. Herkese birer birer sordu, kabul ettiler. Danışmanlara geçtiler. İsmet Paşa’yı askeri danışman olarak tayin ettiler. Diğer birkaç…

  • “İsmet iki tane yaver, birkaç subay, on tane de er almış. Böyle saltanatla gidecek.” Alıntı: Hayatım ve Hatıratım III – Rıza Nur (Altındağ Yayınevi 1. Baskı:1967 – Sf. 973) kitabından birebir alınmıştır.