Bilgi Bakkalı
Aristo; “İnsan doğuştan bilmek ister!” Demiş. Bilgi Bakkalı, ‘bilmek’ isteyenler için yapıldı. Paylaşmaya ve eleştiriye açık, küfür, hakaret ve nefret söylemine kapalıdır. Bu Bakkal’dan çıkarken; değişmiş olarak çıkarsanız ve bilgilerin kaynağı olan kitapları merak edip okursanız amacıma ulaşmış olacağım.
Kategori: TCF (Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası)
-
Kâzım Karabekir’le Mahkeme Başkanı Kel Ali arasında Terakki Perver Cumhuriyet Fırkası konusunda çıkan tartışmaların davanın bir suikast davası olmayıp bir siyasi dava olduğunu göstermesinden endişe ettiği anlaşılan Mustafa Kemal, mahkeme heyetini balo bahanesiyle konakladığı Çeşme’ye çağırmış ve çok ağır şekilde azarlamıştı. İddialara göre mahkeme kurulu, pencereden atlayıp kimseye görünmeden. İzmir’e dönmüştü. Sf. 375 Alıntı; Öteki…
-
Hâlbuki isyanın arkasında Cibranlı Miralay Halit Bey ve Bitlisli Yusuf Ziya Bey’in liderliğini yaptığı; İhsan Nuri, Süleymaniyeli İsmail, Mülazım Hakkı Saveş gibi milliyetçi, seküler Kürt aydınının önemli kadrolarını oluşturduğu Hizbe Azadiya Kürdistan (Kürdistan’a Özgürlük Partisi, kısaca Azadî) adlı seküler örgüt vardı. Sf. 339 Alıntı; Öteki Tarih II (Mondros’tan İzmir Suikastı Davası’na) – Ayşe Hür, (Profil…
-
Ancak, 13 Şubat 1925’te Bingöl’de patlak veren Şeyh Said İsyanı, ülkedeki tüm muhaliflere yönelik genel bir sindirme kampanyasının başlamasına vesile oldu. Fırtınadan TPCF de nasibini aldı. İddialara göre, ülkede demokrasinin yıllarca askıya alınmasını sağlayan 3 Mart 1925 tarihli Takrir-i Sükûn Kanunu çıkmadan bir süre önce, Başbakan Fethi Bey, TPCF Genel Başkanı Kâzım Karabekir’i ziyaret ederek…
-
Bir diğer suçlama ise TPCF’nin programının ve tavrının ‘irticayı cesaretlendirdiği’ idi. Oysa bu iddianın dayandırıldığı 6. Madde’de sadece şunlar yazıyordu: “Fırkamız itikad-ı diniyeyye ve fikriyyeye hürmetkârdır. (partimiz dini inanışlara ve fikirlere saygılıdır.)” Programda Halifeliğin geri getirilmesi talebi olmadığı gibi dinin önemine dair en ufak bir atıf yoktu. Dahası, yürürlükte olan 1924 Anayasası’nın 2. Maddesi’nde “Türkiye…
-
11 Aralık 1924 tarihli Hâkimiyet-i Milliye gazetesinde, Mustafa Kemal’in 21 Kasım 1924’te The Times gazetesinin İstanbul muhabiri Mr. Macartney’e verilen bir mülakat yayımlanmıştı, mülakatta Mustafa Kemal, millî egemenlik esasına dayanan ülkelerde siyasi partilerin kurulmasının gayet doğal olduğunu; Türkiye Cumhuriyeti’nde de rakip partilerin elbette olacağını, TPCF’nin de gerekli formaliteleri tamamlayarak kurulduğunu belirtiliyordu. Mülakat, 18 Aralık 1924…
-
17 Kasım 1924’te, yeni bir partinin kurulduğu haberi kamuoyuna bomba gibi düştü. CHF’li 22 milletvekili tarafından kurulan Terakkiperver Cumhuriyet Fırkasının (TPCF) kurucuları arasında Kâzım Karabekir Paşa gibi muhafazakâr milliyetçiler, Rauf Bey gibi meşrutiyetçiler, Ali Fuat Paşa gibi eski Bolşeviklik sempatizanları, İsmail Canbulat gibi İttihatçılar, Dr. Adnan Bey gibi bilim adamları, Hüseyin Avni Bey gibi liberaller…
-
Şeyh Sait’in adına bağlanan başkaldırı ne ölçüde önceden biliniyorsa, İzmir suikastı hazırlığı, çok daha fazla, güvenlik güçlerinin avucunun içinde gelişmiştir; sanıkların, kamu görevlilerinin, idamdan kurtulan Kazım Karabekir Paşa’nınki dâhil her türlü açıklaması bu yöndedir. Bu, böyle bir hazırlığın olmadığı anlamında değil, hazırlık var; ancak, hazırlığın bir bölümü içki masalarında yapılıyor ve diğerlerini de polis biliyordu.…
-
TCF’nin Meclis’te otuza yakın üyesi vardı. Bu isimlerin hepsi, Yunanistan’la olan mübadele sırasında yapılan yolsuzlukları bahane ederek Cumhuriyet Halk Fırkasından ayrılmıştı. Sf. 317 Anayasal düzen içerisinde “tek kişilik zorba yönetimlere” karşı olduklarını belirtiyorlar; dini düşünüş ve inançlara saygı istiyorlar; yabancı sermaye yatırımlarını destekliyorlar; basın özgürlüğünden yana tavır alıyorlar; belediye başkanlarının atamayla değil seçimle iş başına…
-
9 Kasım 1341 (1925) tarihinde İçtima: 5, Celse:1, Reis Kâzım Paşa Terakkiperver Cumhuriyet Fırkasının Kapatılması Hakkında; Kâzım Karabekir Paşa (İstanbul); “Yalnız şu kadarını arz edeyim ki, Terakkiperver Cumhuriyet Fırkasının sed (kapatılması) kararından hükümetin beyanatta (açıklamada) bulunmadığı halde gazetelerle ve bazı beyanatla bu fırka irticaa (gericiliğe) ve suikastlara (cana kıymalara) âlet olarak gösterilmiştir. Bu gibi beyanat…
-
20 Nisan 1341 (1925) tarihinde İçtima: 107, Celse:1, Reis Kâzım Paşa Ankara İstiklâl Mahkemesine De Meclisi Âli Tekrar İçtima Edinceye Değin İdam Salâhiyeti Verilmesi Hakkındaki Başvekâlet Tezkeresi: Kâzım Karabekir Paşa (İstanbul); “Arkadaşlar! İdam Salâhiyeti, isyan sahasında anî olaraktan tesir yapması için makul olabilir ve yapılır.” (1) “Fakat şimdiye kadar gerek hükümetin ve gerek diğer…
-
31 Mart 1341 (1925) tarihinde İçtima: 90, Celse:1, Reis Kâzım Paşa Divanı Harp Kararlarının Uygulanması Hakkında Kanun Harp ve İsyan sahalarındaki idarei örfiye mıntıkalarında (sıkıyönetim bölgelerinde) müteşekkil umum divanı harplerden (kurulmuş olan bütün Divanı Harplerden) verilecek idam kararlarının sureti icrasına (yerine getirilmesine) dair Kanun. Madde 1. Hali harpte (savaş zamanı) yahut müsellehan ve…
-
27 Şubat 1341 (1925) tarihinde İçtima: 66, Celse: 1, İkinci Reis Vekili Ali Süruri Bey Maarif Vekâleti Bütçesi; Okul ve Öğrenci Durumu Hakkında Bilgiler Var. Maarif Vekili Saraçoğlu Şükrü Bey (İzmir); “Efendiler! Ana kucağından ve aile ocağından sonra müşterek terbiyeyi, müşterek hissi ve müşterek tahsili verecek olan bu mektepler, memleketimizde hayli tenevvü ediyor (çok…
-
4 Mart 1341 (1925) tarihinde İçtima: 69, Celse:1, Reis Kâzım Paşa Takriri Sükûn Kanunu Görüşmeleri; “Türkiye Büyük Millet Meclisi Riyaseti Celile’sine; Ahval (durum) ve hadisatı fevkalâdei ahirenin (geçmiş olağanüstü olayların) gösterdiği lüzum ve memleket dâhilinde emniyet ve asayişi huzur ve sükûnu ve nizamı içtimaiyi (sosyal düzeni) ihlâl edecek (bozacak) irticakarâne (gerici)…
-
4 Mart 1341 (1925) tarihinde İçtima: 69, Celse:1, Reis Kâzım Paşa İsmet Paşa’nın Başbakan Olması: “Türkiye Büyük Millet Meclisi Riyaseti Celile’sine 3.3.1341 (1925) tarihli tezkereye zeyildir (ektir). Teşkilâtı Esasiye Kanunu’nun (1924 Anayasasının) maddei mahsusası (özel maddesi) mucibince (gereğince) Başvekâlete Malatya Mebusu İsmet Paşa Hazretleri intihap olunmuştur (seçilmiştir). Müşarünileyhin (söz konusu kişinin) intihap eylediği…
-
3 Mart 1341 (1925) tarihinde İçtima: 68, Celse: 1, İkinci Reis Vekili Ali Süruri Bey 2. Celse: Kâzım Paşa. Sf.109 Ali Fethi Bey Başvekâletten İstifa Etti; Ali Fethi Bey (İstanbul); “Muhterem arkadaşlar; mensup olduğum Cumhuriyet Halk Fırkası’nın dünkü içtimaında (toplantısında) Heyeti Vekîle’nin (hükümetin) siyaseti dâhiliyesi hakkında cereyan eden münakaşa neticesinde (tartışma sonucunda), Hükümet ekalliyete (azınlıkta)…
-
9 ve 10 Şubat 1341 (1925) tarihinde İçtima: 51 ve 52, Celse:1, Reis Kâzım Paşa 3. Celse: Refet Bey Ardahan Mebusu Halit Paşa Meclis’te Vuruldu; (Silah sesi geliyor doğru düzgün bir açıklama yok oturuma devam ediliyor. Mebuslar izahat (açıklama) istiyorlar Reis, oturumu tatil ediyor.) Sf.268 10 Şubat 1341 52. İçtima Celse 1, Kâzım…
-
2 Şubat 1341 (1925) tarihinde İçtima: 45, Celse:1, Reis Kâzım Paşa 1341 (1924) Bütçesi Görüşülüyor: (Muhalefet adına Terakkiperver Cumhuriyet Fırkasından Ali Fuat Paşa bütçeyi eleştiriyor:) Ali Fuat Paşa (Ankara); “… 1340 (1923) bütçesi 140 milyon, bunun 78 milyon küsuru masraf, 62 milyon küsur memurin maaşatı (memurların maaşları). Sf.63 İlk bütçe uygulaması 1326- 1327 (1910 –…
-
8 Kasım 1340 (1924) tarihinde İçtima: 4, Celse:1, Birinci Reis Vekili İsmet Bey İstizaha (Gensoruya) Devam edilirken Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası (Gelişmeci Cumhuriyet Partisi) konuşulmaya başlandı: Yunus Nadi Bey (İzmir); ( TCF Genel Başkanı olan Rauf Beye saldırıyor) “Efendim Rauf Beyefendi bizden ayrılmamak istediler. Fakat ben ondan ayrılmışımdır. Otursun yerinde, yanıma gelmesin. (Bravo Sesleri) ..…
-
6 Kasım 1340 (1924) tarihinde İçtima: 3, Celse:1, Birinci Reis Vekili İsmet Bey 2. Celse; Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası Kurulmuş; Rauf Bey (İstanbul); “.. Rauf Cumhuriyetçi midir, değil midir diye şüphe varmış.” Recep Bey (Kütahya) Dâhiliye Vekili; “Evvelce yoktu şimdi hâsıl oldu (ortaya çıktı).” Rauf Bey; “Sizin her vakit ve her tereddüt ettiğiniz zaman…
Bilgi Bakkalı 