Kategori: Yahudilik, Tevrat
-
Söylencelere göre Yahudilerin meşhur sırlar kitabı Kabbala da ilk defa bu dönemde yazılmıştı. (MS 150-500) Yahudilerin bildiği sırlardan bahsedilirken, Âdem’in Sırlar Kitabı (veya İşaretler Kitabı), Raziel’in Kitabı, Enuş’un Kitabı, Süleyman’ın Anahtarı, Aziz Abramel’in kitabı gibi orijinalliği ve varlığı şüphe götüren kitaplardan bahsedilir. Söylencelere göre Yahudilere büyü sanatında yol gösteren kitaplar bu kitaplardır. Yahudi büyü kitaplarından…
-
Hadrianus, bu sefer Yahudi problemini kökünden çözmeye kararlıydı. Kararını verdi: Yahudiler ülkelerinden atılacaklardı. Bu politikanın bir devamı olarak Kudüs yerle bir edildi. Molozların üzerine “Aelia Capitolina“ adlı yeni bir kent kuruldu. Eski kentten geriye, çoktan yıkılarak yerle bir edilmiş olan Süleyman tapınağının ufak bir duvar parçası kalmıştı. Kente girmesi yasak olan Yahudiler, senede bir gün…
-
M.S. 136 yılında, Yahudi topraklarında, kendini Mesih olarak tanıtan Bar-Koşba’nın önayak olduğu ayaklanma Romalılara karşı başladı. Bar-Koşba’nın liderlik yeteneği çok fazlaydı, etrafına nerede ise tüm Kudüs ve çevresindeki Yahudileri topladı. Toplanmış olan savaşçı sayısının 50.000 den fazla olduğu sanılmaktadır. Bu sayı yaklaşık 4 Roma lejyonu eder (yardımcı birliklerle birlikte). Bir ara Romalılar yenildi, bağımsız bir…
-
Hıristiyanlar, Tevrat’ı dikkate almadıkları için, M.S. 80 yılında sinagoglardan resmen kovuldular. Bu sıralar, Hıristiyanlar, Yahudiler gibi davranıyor, Tanrıyı düşünüp, ona ibadet etmeyi sürdürüyorlardı. Kiliseleri sinagoglara benziyordu, kendi aralarında Hahamların yaptığı gibi, sürekli tartışıyorlardı. Sıfır yıllarında, pek çok insan Yahudiliği benimsemiş ve Yahudi nüfus hızla artmıştı. Ama M.S. 70 yıllarına gelindiğinde, Yahudi ayaklanması, Roma ile Yahudilerin…
-
“Matta veya Levi, bir gümrük mültezimidir (gümrüklerde devlet adına vergi toplayan kişi). İsa’nın havarilerinden biri olmuştur. Markos ise, ilk Hıristiyanların, Kudüs’te evinde toplandıkları Meryem adlı bir hatunun oğludur. Markos önce Havari Pavlus’un iş arkadaşı, sonra da havari Petrus’un kâtibi olmuştur. Rivayete göre, Yuhanna İsa’nın en sevdiği müridi idi. İsa çarmıha gerilmeden önce annesini Yuhanna’ya emanet…
-
Hıristiyanların pek çoğu, Kutsal kitabı ve özellikle İncil’i Tanrı kelamı kabul ederler. M.S. 1546 yılında, Merano ruhani meclisi, Kutsal Kitabın Tanrı ilhamı olduğundan şüphe edilmesini yasak etmiştir. Kiliseler, Kutsal Kitabın ya “söylenerek yazdırıldığını”, ya da “Tanrı tarafından ilham olunduğunu” söyleye gelmişlerdir. Hıristiyanlık için başvurulabilecek resmi evrakların başında İncil gelmektedir. 60‘ı aşkın İncil bulunmakla birlikte, sadece…
-
Hıristiyanlığın kutsal kitabı, daha öncede değindiğimiz Eski Ahit ile İsa’dan sonra yazılan Yeni Ahit’tir. Yani Tevrat ile İncil’dir. Alıntı; Bizimkiler V (Hıristiyanlık) – Evin Esmen ve Arda Kısakürek, (E-kitap, Haziran 2013 – Sf. 6) kitabından birebir alınmıştır.
-
İlk İncil olan Markos İnciline göre, İsa, sıradan bir insan olarak doğmuştur. Babası Nasıra’lı bir marangozdu. Erkek ve kız kardeşleri vardı. Annesi Meryem yaşça babasından epey küçüktü. Çocukluğunda ve gençliğinde, olağan üstü bir durum olmamıştı. Sonra, birden tebliğlerini yaymaya başladı. Anlaşıldığına göre, vaftizci Yahya ile yakın ilişkisi vardı. Vaftizci Yahya’nın Esseni olma olasılığı fazladır. O,…
-
İbranice olan Mesih sözü, Yunanca Hıristos (Christ; İsa) dır. Hıristos (Christ)’e inananlara, Hıristiyan (Christiani) denmiştir. Hıristiyanların kutsal kitabı İncil’dir. Yunancada, kutsal kitapların tümü anlamında “Biblia” denir. Bible (İncil) sözcüğü buradan gelmiştir. Alıntı; Bizimkiler V (Hıristiyanlık) – Evin Esmen ve Arda Kısakürek, (E-kitap, Haziran 2013 – Sf. 4) kitabından birebir alınmıştır.
-
İsa’nın yaşamı hakkında bilgiler bize, ölümünden 40 yıl sonra yazılmış olan Markos İncilinden gelmiştir. İlk başlarda, İsa, Musa gibi, Yeşu gibi yeni bir peygamber olarak görülmüştür. Yaşadığı yıllarda, İsrail’de pek çok kişi tarafından bir Mesih olarak algılanmıştır. İsa, kendisine inananların bir kısmı ile birlikte, İsrail’i dolaştı ve gittiği yerlerde vaazlar verdi. Kudüs’e geldiğinde ise, birkaç…
-
Musa tek başına dağa çıkmıştı, burada Kanun tabletleri kendisine verilmişti. Eskiden, ahenk ve adalet bizzat nesnelerin doğasındayken, şimdi Kanun yukarıdan iniyordu. Burada Tanrı ile (İsrail halkı adına) Musa arasında bir anlaşma yapıldı. Bu anlaşmayla, İsrailliler, diğer bütün Tanrıları görmezden gelerek, Sina dağı Tanrı’sı Yahova’yı biricik Tanrı olarak tanıyacaklarına söz veriyorlardı. Ancak, uzun bir zaman diliminde,…
-
Daha önce kısaca anlattığımız gibi, Musa, Mısır’dan kaçıp, kayınpederinin koyunlarını güderken, tutuşturmadan, bir dış etki olmadan yanan bir çalılık görmüştür. İncelemek için yaklaştığında, Yahova onu adıyla çağırmış ve Musa buradayım (bineni) diye bağırmıştır. Tanrı “Daha yakına gelme” demiştir, “ayakkabılarını çıkar, çünkü üzerinde durduğun yer kutsaldır. Ben atalarının, İbrahim’in, İshak’ın ve Yakup’un Tanrı’sıyım.” Her ne kadar…
-
Eski Ahit, Kitap-ı Mukaddes’in birinci bölümüdür, ikinci bölüm ise Hıristiyanların Yeni Ahitleri yani İncil’dir. Eski Ahit’i meydana getiren kitaplar İbranice yazılmıştır, bazı bölümleri ise Aramca yazılmıştır. Eski Ahit’in Massoretik denilen, İbranice yazılmış geleneksel nüshası bundan 14 ila 11 yüzyıl önce yazılmıştır. Kutsal kitabın hiçbir İbranice, orijinal, el yazması nüshası bugüne gelememiştir. Ama Yunanca ve Latince…
-
Babil sürgünü sonunda biten peygamberler döneminin yerini, hahamlar devri almıştı. Hahamlar dönemi, bundan sonra sürüp gidecektir. Hahamlar Musevi dinini ve kutsal kitap Tevrat’ı geliştirerek, son haline getireceklerdir. Alıntı; Bizimkiler IV (Roma) – Evin Esmen ve Arda Kısakürek, (E-kitap, Haziran 2013 – Sf. 130) kitabından birebir alınmıştır.
-
Suriye ile Kapadokya arasında Kommagene krallığı olduğunu biliyoruz. Kommagene krallığı Seleukosların vasıllığında bir krallıktı. Başşehri Samosata (Samsat) idi. Kralı ise 1. Antiokhos’du. Pompeius, stratejik Kommagene krallığını, Roma’ya vassal bir krallık şeklinde, 1. Antiokhos yönetimine bıraktı. Kommagene’nin güneyinde, Osrhoene (Urfa) krallığı da Roma vassalı oldu. Pompeius, Armenia krallığını da vassal krallık haline getirdi. Böylece Roma ile…
-
Roma komutanı Pompeius, Suriye’de idi. İç savaşa karışarak, Kudüs’ü kuşattı ve M.Ö. 63 yılında zapt etti. Kudüs’ün düşüşünden sonra, Romalı generalin, o güne kadar sadece başrahibe ait olan tapınağın iç kutsal sığınağına girmesi, Yahudilerin kafasında hiç silinmeyecek bir etki yaptı. Alıntı; Bizimkiler IV (Roma) – Evin Esmen ve Arda Kısakürek, (E-kitap, Haziran 2013 – Sf.…
-
Seulokos (1) kralı Antiokhos’un, Kudüs’ü zapt edip, duruma hâkim olduğu zaman başlayan Yahudi direnişi Juda (Yahuda) kabilesinden Makkabeus önderliğinde devam etmiş ve sonunda bağımsız bir Yahudi krallığı oluştu. Başa Hasmoniler sülalesi geçmişti. Baştan birkaç kardeş peş peşe, başrahip ve kralın yerel yöneticisi olarak hükümran olmuşlardı. Nihayet M.Ö. 140 yılında, kardeşlerin sonuncusu olan Şimon’u, bir halk…
-
Yahudi özerkliği, M.Ö. 175–164 yıl öncesine kadar, yani IV. Antiokhos’un saltanat dönemine kadar sürdü. Seleukos Kralı Yahudileri zorunlu olarak Helenleştirmeye karar vermişti. Kudüs tapınağından elde edilen zenginlikler ile Antiokhos IV Epifanes, Yahudiler için utanç verici olan şenlikler yaptırdı. Yahudi cemaatinin başına kendine bağlı kişileri getirdi. Yahudi takvimini yürürlükten kaldırdı. Bayramları kutlamayı yasakladı. Yahudilerin Şabbat töresini,…
-
“Babil ırmakları kıyısında oturup Siyon’u andıkça ağladık; Çevredeki kavaklara Lirlerimizi astık. Çünkü orada bizi tutsak edenler bizden ezgiler, Bize zulmedenler bizden şenlik istiyor, ‘Siyon ezgilerinden birini okuyun bize!’ diyorlardı. Nasıl okuyabiliriz Rab’ın ezgisini El toprağında? Ey Yerüşalim, seni unutursam, Sağ elim kurusun. Seni anmaz, Yerüşalim’i en büyük sevincimden üstün tutmazsam, Dilim damağıma yapışsın! Yerüşalim’in düştüğü…
-
Babil, M.Ö. 586 yılında, Kudüs’ü alarak Yuda devletinin bağımsızlığına tam olarak son verdi. Bu sırada Babil’in başında kral Nabukadnezar vardı. Babil, Kudüs kentini ve Yahova tapınağını yaktı, yoksullar dışında tüm halkı Babil’e sürgüne yolladı. Sürgüne gönderilenler, M.Ö. 722 yılında kuzeyin on kabilesinin başına geldiği gibi, asimilasyona zorlanmadılar. İki topluluk halinde yaşadılar. Biri Babil’e, diğeri Fırat…
