Bilgi Bakkalı
Aristo; “İnsan doğuştan bilmek ister!” Demiş. Bilgi Bakkalı, ‘bilmek’ isteyenler için yapıldı. Paylaşmaya ve eleştiriye açık, küfür, hakaret ve nefret söylemine kapalıdır. Bu Bakkal’dan çıkarken; değişmiş olarak çıkarsanız ve bilgilerin kaynağı olan kitapları merak edip okursanız amacıma ulaşmış olacağım.
Kategori: Yahudilik, Tevrat
-
Hazar kabileleri, yeniçağın başlamasından önce Orta Avrupa bölgelerine, özellikle Rusya ve Polonya topraklarına göç etmiş, buralara yerleşmiş bulunmaktadır. Doğu Avrupa’da Yahudi topluluklarının en fazla yoğunlaştığı bölgelerin buraları olduğu da bilinmektedir. Tarihçilerin pek çoğu bu gerçeğe dayanarak Doğu Avrupa Yahudilerinin ve dolayısıyla dünya Yahudilerinin bir bölümünün, belki de büyük çoğunluğunun Sami ırkından olmayıp Hazar soyundan olmaları…
-
Bundan birkaç yıl sonra, MS 740 yılında Hazar Hanı’nın, sarayının ve askeri komutanlarının Yahudi dinini benimsediğini ve bu dinin Hazarların resmi dini durumuna geldiğini görüyoruz. Sf. 13 Alıntı; On Üçüncü Kabile (Orta Asya’nın Yahudi Türkleri Hazarlar) – Arthur Koestler, Çeviri; Belkıs Dişbudak, (Alfa Yayınları, Nisan 2015 – Sf. 13) kitabından birebir alınmıştır.
-
Hadisler, kesinlikle peygamberden sonra üretilmiş dinsel ürünlerdir. Yine sanıldığının aksine hadisler İslam’a özgü ürünler de değildir. Yahudilerdeki Talmud örnek alınarak zamanla çeşitli ihtiyaçlara dayalı olarak ortaya çıkmış ürünlerdir. Sf.188 Alıntı; Hadisler Hadisi Şerif midir? – Tunay Bayrak, (Berfin Yayınları, Kasım 2016 – Sf. 188) kitabından birebir alınmıştır.
-
İbni Abbas’ın seçip ayırdığı iki özel konu vardır ki biri İsrail kavminin en eski tarihidir. Bunu Arap kavminin ve Muhammed’in ortaya çıkışının tarihi ile birleştirmeye çalıştı. Diğeri de Kur’an tefsiridir. Birinci konu için yukarıda dediğimiz gibi haham menkıbelerini kullandı. İkincisi için de özellikle kendi muhayyilesinden yararlandı. İbni Abbas, sözcüğün gerçek anlamıyla Kur’an tefsirinin babasıdır. Sf.…
-
Kur’an’da gördüğümüz iyi hazmedilmemiş haham ve İbrani menkıbeleri Arabistan haricinde yaşayan uygar dünya karşısında yeni dine bir konum sağlamak için yeterli değildi. İbni Abbas bu boşluğu doldurmaya, kusurları yok etmeye çalıştı. Peygamberin eserini dayanak aldı ve onun yaptığı şeye kendi tarzında devam etti. Bu açıdan ilk Hıristiyanlar gibi yapmıştır. Sf. 95 Bu işe nasıl başlandığı…
-
Ebu Hureyre’nin hiç sıkılmak bilmediği kesindir. Sf.75 Ebu Hureyre’de Hıristiyanlık etkisi çok açıktır. Bu yalnız bir eğilim şeklinde kalmamış, İncil’den cümleler almak, İsa’nın sözlerini Muhammed’in ağzıyla söyletmek derecelerine varmıştır. Muhammed güya şöyle demiş: “Biz en sonuncuyuz. Bir gün gelecek en birinci olacağız!” Oysaki bu İncil’in bir fıkrasıdır. Başka bir yerde yine Muhammed şöyle demiş; “Allah,…
-
Talmud’daki hikâyeler Yahudi halkı için hayati önem taşımaktadır, çünkü Yahudi kanunu Tevrat’taki bir cümleyi okuyup onu sözcüğü sözcüğüne hiçbir zaman uygulamamıştır. Örneğin Tevrat’ta geçen göze göz, dişe diş sözü, “Eğer biri seni kör ettiyse, sen de gidip onu kör etmelisin!” şeklinde anlaşılmaz ve Yahudi kanununda böyle uygulanmaz. Yahudi kanununa göre: Toplumda iki kör kişinin ortaya…
-
Yahudilik ve İslam’ın en önemli ortak noktalarından biri, ilahi vahiy olarak kabul edilen Tora (Tevrat) ve Kur’an yanında bunların açıklaması mahiyetinde Talmud ve Sünnet’in yani hadislerin bulunmasıdır. Temelde Talmudlar (Bavli ve Yeruşalem) ve Hadisler şu an karşımızda yazılı halleriyle dursalar da aslında her ikisi de büyük ölçüde sözlü çabanın ürünüdürler. Sf. 46 Alıntı; Hadisler Hadisi…
-
Hadis İslam’a özgü değildir. Müslümanlar hadis uygulamasını Yahudilerden almışlardır. Sf. 50 Alıntı; Hadisler Hadisi Şerif midir? – Tunay Bayrak, (Berfin Yayınları, Kasım 2016 – Sf. 50) kitabından birebir alınmıştır.
-
Hadisler, peygamberin vefatından bir süre sonra, İslam devleti büyüyüp Müslüman coğrafya genişledikçe ortaya çıkan, bireysel ve toplumsal çeşitli sorunlara dini temelde çözümler bulmak ve bunları dini bir kurala dönüştürmek amacıyla ortaya çıkmıştır. Hadislerin ortaya çıkışında Yahudiliğin örnek alındığını söyleyebiliriz. Sf. 31 Alıntı; Hadisler Hadisi Şerif midir? – Tunay Bayrak, (Berfin Yayınları, Kasım 2016 – Sf.…
-
Hadis, her ne kadar İslami bir terim ve İslami bir disiplin olsa da, sözcüğün kendisinin bile İbranice ile ortak olduğu ve Yahudilerde Talmud diye hadis benzeri kutsal sözlerin bulunduğunu da bu arada belirtelim. Sf. 8 Bu sözcük İbranice #xdş ‘yeni olma’ kökü ile eş kökenlidir. İbranice kök Aramice/Süryanice aynı anlama gelen #xdt kökü ile eş…
-
1882’de, Rusya’daki ilk Yahudi kıyımından sonraki yıl, bir grup Yahudi Filistin’e yerleşmek üzere Doğu Avrupa’dan ayrıldı. Kendi ülkeleri olana değin Yahudilerin eksik ve yabancılaşmış insanlar olarak kalacaklarına inanmışlardı. Tarihteki olaylar Siyonistleri kendi dinlerinin ve Tanrılarının işe yaramadığına inandırdığından cüretli laik bir hareket olarak Sion’a (Kudüs’ün antik adı) dönüş özlemi başladı. Rusya ve Doğu Avrupa’da Siyonizm,…
-
Kant gibi Hegel de Yahudiliği dinle ilgili bütün yanlışlıkların örneği olarak görmüştü. Sf. 501 Alıntı; Tanrı’nın Tarihi – Karen Armstrong, Çevirenler; Oktay Özel, Hamide Koyukan, Kudret Emiroğlu, (Pegasus Yayınları, 1. Baskı Ocak 2017 – Sf. 501) kitabından birebir alınmıştır.
-
Böylece Georg Wilhelm Hegel (1770-1831) kimi bakımlardan Kabbala’ya dikkat çekecek biçimde benzeyen bir felsefe geliştirdi. Hegel büyük yanlış yapmış, Yahudiliği ilkel Tanrı kavramından sorumlu, bayağı bir din olarak kabul etmişti, dolayısıyla bu ironikti. Hegel’e göre Yahudi Tanrısı dayanılmaz bir Yasa’ya sorgusuz boyun eğilmesini isteyen bir tirandı. İsa insanları bu aşağılık kulluktan kurtarmaya uğraşmış ancak Yahudiler…
-
Şaşırtıcı bir biçimde, din değiştirmiş olması rezaletine karşın birçok Yahudi Mesihlerine sadık kaldı. Sf. 468 Alıntı; Tanrı’nın Tarihi – Karen Armstrong, Çevirenler; Oktay Özel, Hamide Koyukan, Kudret Emiroğlu, (Pegasus Yayınları, 1. Baskı Ocak 2017 – Sf. 468) kitabından birebir alınmıştır.
-
Türkiye ve Yunanistan’da yaklaşık iki yüz aile Sabetay’a sadık kaldı: Onun ölümünden sonra kötülükle savaşını sürdürmek için onun örneğini izlemeye karar verdiler ve 1683’te kitle hâlinde İslam dinine girdiler. Birbirlerinin evlerindeki gizli sinagoglarda toplanarak ve Hahamlarla yakın ilişkilerini sürdürerek, gizliden gizliye Yahudiliğe bağlı kaldılar. 1689’da önderleri Abdullah Yakup (Jacob Querido) Mekke’ye hac yolculuğu yaptı ve…
-
Sevi, Tapınağın Yıkılışı’nın yıldönümü olan 1626’da Küçük Asya’daki İzmir’de varlıklı bir Sefardik ailede dünyaya geldi. Büyürken, bugün belki de manik depresif tanısını koyabileceğimiz garip eğilimler geliştirdi. Ailesinden ayrılıp inzivaya çekildiğinde, derin keder dönemleri geçirir oldu. Bunları esrikliğe yakın bir sevinç izliyordu. Bu “manik” dönemler sırasında, bilerek ve hayret verici bir biçimde Musa Yasası’nı çiğnedi: Herkesin…
-
Başta özellikle bir Yahudi felsefesi oluşturma amacı olmamakla birlikte, Yahudilere çağdaş Avrupa’ya giriş yolunu açan Alman filozof Moses Mendelssohn’du (1726-1786). Sf. 447 Alıntı; Tanrı’nın Tarihi – Karen Armstrong, Çevirenler; Oktay Özel, Hamide Koyukan, Kudret Emiroğlu, (Pegasus Yayınları, 1. Baskı Ocak 2017 – Sf. 447) kitabından birebir alınmıştır.
-
Yesrib’e (veya Müslümanların verdiği adla Medine’ye) Hicret’ten önceki yılda Muhammed dinini kendi anladığı biçimiyle Yahudiliğe daha yakınlaştırmıştı. Yıllarca yalıtılmış biçimde çalıştıktan sonra daha eski, daha kurumlaşmış bir gelenekle birlikte olmayı istemiş olabilir. Böylece Yahudilerin Kefaret Günü’nde Müslümanların oruç tutmaları ve o zamana kadar iki kez iken, artık Yahudiler gibi günde üç kez namaz kılınması düzenini…
-
Öyle anlaşılıyor ki İsa başlangıçta, Esseni olma ihtimali yüksek bir gezgin derviş olan Vaftizci Yahya’nın bir şakirdi idi. Yahya Kudüs yönetimini iflah olmaz derecede yozlaşmış görüyor ve bu yönetime karşı ağır ithamlarla dolu konuşmalar yapıyordu. Sf. 137 Alıntı; Tanrı’nın Tarihi – Karen Armstrong, Çevirenler; Oktay Özel, Hamide Koyukan, Kudret Emiroğlu, (Pegasus Yayınları, 1. Baskı Ocak…
Bilgi Bakkalı 