Bilgi Bakkalı

Aristo; “İnsan doğuştan bilmek ister!” Demiş. Bilgi Bakkalı, ‘bilmek’ isteyenler için yapıldı. Paylaşmaya ve eleştiriye açık, küfür, hakaret ve nefret söylemine kapalıdır. Bu Bakkal’dan çıkarken; değişmiş olarak çıkarsanız ve bilgilerin kaynağı olan kitapları merak edip okursanız amacıma ulaşmış olacağım.

recent posts

about

  • FATİH, ZAMANINA GÖRE ÇOK MODERN BİR İMPARATOR

    Fatih’in zamanında yazdığı ve Fatih’e sunduğu kitabında açıkça, Fatih’ten çok daha önemsiz kimselerin daha iyi bilinmelerine ve daha ünlü olmalarına razı olamayacağını belirtiyordu ve Mehmet’i, “Makedonya’lı İskender’den hiçbir zaman aşağı olmayan” bir lider olarak tanımlamıştı. “Gerçekten de Sen, eylemle sözü ve akıl ile görkemi birleştiren krallar içinde bir tanesin veya herhalde pek azından birisisin; çünkü Sen, hem iyi bir kral ve hem de güçlü bir savaşçısın”; bu tarih ve övgü Kritovoulos’ta var. Grek yazarın kitabı, “Fatih Mehmet”, Grekçedir.

    Kritovoulos, Fatih Mehmet için açıkça “Philhellene” nitelemesini kullanıyor; Greklerin dostu olduğunu kaydediyor. Bunu, Mehmet’in özel olarak Atina’yı ziyaret etmesi ve özellikle Acropolis’e hayranlığını ifade etmesi üzerine not etmişti; Fatih, Atina’yı dört gün gezmiş ve incelemeler yapmıştı. Demek, zamanına göre çok modern bir imparatordur. Sf. 327

    Grek tarihçi, Fatih’in savaşta olmadığı zamanları şehir planlaması ve felsefe ile geçirdiğine işaret ediyordu; ayrıca Mehmet’ten bir “kesin filozof” olarak söz etmektedir. Mehmet, stoacılarla, Osmanlıların Batlamyus dedikleri Ptoleme astronomisiyle, coğrafya ve özellikle tarihle çok yakından ilgiliydi; çevresindeki Hıristiyan bilginleri, Mehmet’e bu konuda kitaplar okuyorlardı. Kitap okutan ve dinleyen bir imparatordur. Sf. 328

    Alıntı; Atamanoğlu Fatih – Yalçın Küçük, (Tekin Yayınevi  1. Basım, Ekim 2015 – Sf. 327, 328) kitabından birebir alınmıştır.

  • PAPA PİUS’TAN FATİH’E; “GEL HIRİSTİYAN OL! İMPARATORUMUZ OLURSUN!”

    “Son derece önemsiz bir adım, Seni, en büyük, en güçlü, yaşayan ölümlülerin en meşhuru yapabilir. Nedir diye soruyorsun? Anlamak zor değil; bulmak için uzağa gitmeye gerek yok. Her yerde bulunabilir: Vaftiz olmak, Hıristiyanlığa dönmek ve İncil inancını kabul etmek için, biraz su, aqme pauxillum. Bir kez bunu yapınca, yeryüzünde şöhrette Seni geçecek, güçte Sana eşit bir tek prens bile olmayacak. Seni, Greklerin ve Doğunun İmparatoru ilan edeceğiz ve şimdiye kadar şiddet yoluyla elde ettiklerin, haksız bir biçimde elinde tuttukların, hakkın olarak, senin olacak. Tüm Hıristiyanlar Seni sayacak ve her türlü ihtilaflarında Seni hakem kabul edecek. Tüm mazlumlar, ortak koruyucuları olarak, sana sığınacaklar; hemen hemen dünyanın her ülkesinden insanlar sana gelecek. Çoğu, kendi iradeleriyle senin önünde eğilecekler, senin kapında adalet arayacaklar ve sana vergi ödeyecekler. Müstebitleri ezmek, iyilere destek olmak, kötülerle mücadele etmek senin işin olacak. Ve eğer doğru yolda yürürsen Roma Kilisesi, sana, karşı gelmeyecek. En yüksek makam, diğer krallara gösterdiği sevgiyi sana da gösterecek ve senin pozisyonun daha yüksek olduğu için sana daha fazla sevgi gösterecek. Bu durumda sen, çok daha fazla krallığı, savaş yapmadan veya kan dökmeden, kolaylıkla elde edebilirsin.” Sf. 323, 324

    Alıntı; Atamanoğlu Fatih – Yalçın Küçük, (Tekin Yayınevi  1. Basım, Ekim 2015 – Sf. 323, 324) kitabından birebir alınmıştır.

  • PAPA FATİH’İ VAFTİZ ETMEK İSTİYOR

    Papa İkinci Pius, Mehmet’i vaftiz etmeyi planlıyordu, Mehmet’e teklif edilen Hristiyanlıktır. Sf. 319

    Alıntı; Atamanoğlu Fatih – Yalçın Küçük, (Tekin Yayınevi  1. Basım, Ekim 2015 – Sf. 319) kitabından birebir alınmıştır.

  • ALTERNATİFİ YOK ETMEK FATİH’İN YÖNTEMİ

    Alternatiflerin kökünü kazımak, Fatih’in temel yöntemidir. Bu ilkenin bizde çok uzun ömürlü olduğunu sanıyorum. Sf. 319

    Alıntı; Atamanoğlu Fatih – Yalçın Küçük, (Tekin Yayınevi  1. Basım, Ekim 2015 – Sf. 319) kitabından birebir alınmıştır.

  • TÜRKLER ÖZGÜRLÜK VAADEDİYORLAR

    Boşnak Kralı Stephan, 1463 yılında Papa İkinci Pius’a şunları yazmıştı: “Türkler, kendi taraflarını seçen herkese özgürlük vaat ediyorlar ve köylülerin kalın kafaları, “rusticorum rude ingenium” böyle bir vaadin samimiyetsizliğini anlamıyor ve özgürlüğün sonsuza kadar süreceğini sanıyorlar; bu nedenle yanıltılmış halkın, arkamda sizin desteğinizi görmedikleri sürece, benden uzaklaşmaları mümkündür.” 1464 yılında, ülkeleri İkinci Mehmet’in kuvvetlerine teslim olurken Boşnak köylüleri, “Kral’ı savunmak bizim işimiz değil; asiller savunsunlar” demişlerdi. Milan Dükü ile Napoli Kralı arasında 1455 tarihli bir mektup da, Arnavutluk köylülerinin, Türk yönetimini kendi asillerine tercih ettiklerini belirtmektedir. Sf. 285

    Alıntı; Atamanoğlu Fatih – Yalçın Küçük, (Tekin Yayınevi  1. Basım, Ekim 2015 – Sf. 285) kitabından birebir alınmıştır.

  • “DAĞLAR İNANCIN SIĞLAŞTIĞI MEKÂNLARDIR”

    Dağlar, eski kaçaklara ve gecekondular yenilerine sığınak sağladılar. Dağlar, gecekondular ve uç topraklar, hoşgörü yataklarıdırlar. Aynı zamanda inancın sığlaştığı mekânlardır, diyebiliyoruz. Sf. 283

    Alıntı; Atamanoğlu Fatih – Yalçın Küçük, (Tekin Yayınevi  1. Basım, Ekim 2015 – Sf. 283) kitabından birebir alınmıştır.

  • “ÇEŞİTLİ IRKLARIN, TOPRAKLARINDA HAREKET EDENLER, HOŞGÖRÜLÜ DAVRANMAYI ÖĞRENMEYE MECBURDUR”

    Cengiz, bir ciddi adamdır; zorunluluğun gereğini yerine getiriyordu. Çeşitli ırkların, halkların topraklarında hareket edenler, hoşgörülü davranmayı öğrenmeye mecburdur; başka bir yol, imkânsıza yakındır ve çıkmazdır.

    Alıntı; Atamanoğlu Fatih – Yalçın Küçük, (Tekin Yayınevi  1. Basım, Ekim 2015 – Sf. 283) kitabından birebir alınmıştır.

  • CENGİZ, DİNSİZ AMA HALKINA SAYGILIYDI. “VAHŞİ VE HÜRMETLİDİRLER”

    Moğol sürülerinin her kampında bütün dinler yan yana ve serbestçe öğretiliyor, uygulanıyor. İmam, Rabbi, Papaz, hepsi hepsi haraç ve hizmetten aynı ölçüde bağışık tutuluyorlar; Cengiz, Buhara’da Kuranı atlarının ayakları altına atmakla birlikte, peygamber ve papadan aynı ölçüde saygıyla söz etmekten geri kalmıyordu. Vahşi ve hürmetlidirler.

    Alıntı; Atamanoğlu Fatih – Yalçın Küçük, (Tekin Yayınevi  1. Basım, Ekim 2015 – Sf. 283) kitabından birebir alınmıştır.

  • KÜRTLERDE DİNİ DERİNLİK ZAYIFTIR

    Dinler, iyi veya kötü, dağlara giremiyorlar. Dağlarda bütün dinler, ortodoksisini kaybetmiş, büyük ölçüde bozulmuş ve birbirine son derece yaklaşmış bir biçimde ve yan yana yaşıyorlar. Dağların, her türden inanç karşısında bir rezistansı var. Sf. 282

    Alıntı; Atamanoğlu Fatih – Yalçın Küçük, (Tekin Yayınevi  1. Basım, Ekim 2015 – Sf. 282) kitabından birebir alınmıştır.

  • ATAMANOĞLU CUMHURİYET’İ

    Cumhuriyet, monarşik olmayan bir devlet biçimidir; seçilenin asil olup olmaması ve seçmen heyetinin sayısı, “cumhuriyet” tanımını etkilemiyor.  Önemli olan, efektif bir seçimin gerçekleştirilmesidir; oy verme yöntemi veya oyların sayım biçimi de, bir tanım için belirleyici olmaktan uzaktır. Sf. 235

    Alıntı; Atamanoğlu Fatih – Yalçın Küçük, (Tekin Yayınevi  1. Basım, Ekim 2015 – Sf. 235) kitabından birebir alınmıştır.

  • “FETHETTİĞİ KENTTE, FATİH’İN ÖLÜSÜNE, MUM YAKMAYI UNUTTULAR”

    Bayezid Partisi, orduya tümüyle egemen görünüyor. Fatih zehirlenir zehirlenmez, ordu, İstanbul’a hâkim oluyor. Yağma da var.

    Ordu, Fatih’ten nefret etmektedir.

    Fethettiği kentte, Fatih’in cesedini kokuttular.

    Baltacı Kasım, Fatih’in kokan cesedinin iç organlarını temizleyerek kokuyu önlemeye çalışmıştı. Dokuz gün Fatih’in cesedine yaklaşmadılar.

    Fethettiği kentte, Fatih’in ölüsüne, mum yakmayı unuttular.

    Fatih’i karanlığa bıraktılar. Sf. 230

    Alıntı; Atamanoğlu Fatih – Yalçın Küçük, (Tekin Yayınevi  1. Basım, Ekim 2015 – Sf. 230) kitabından birebir alınmıştır.

  • “OSMANOĞLU PRENSİ İÇİN TAHTA ÇIKMAK, BİR ÖLÜM-KALIM SORUNU DURUMUNDADIR”

    Her prens, tahta geçemezse, öldürüleceğini önceden biliyordu. Bu nedenle her Osmanoğlu prens için tahta çıkmak, bir ölüm-kalım sorunu durumundadır; mutlaka düzen içindeki çeşitli partilerle bağ kurmak zorundadır. Varsa bir partiye intisap edecek ve yoksa kuracaktır; asıl “kanun” buradadır.

    Devam ederken, Will Durant’ın hanedanlarda prensler için geliştirdiği bir nitelemeyi ödünç almak gereğini duyuyorum; Durant,“abnormally natural death”, beklenmedik doğal ölüm nitelemesi yapıyor. Sf. 158

    Alıntı; Atamanoğlu Fatih – Yalçın Küçük, (Tekin Yayınevi  1. Basım, Ekim 2015 – Sf. 158) kitabından birebir alınmıştır.

  • “TARİH YAZIMI, OSMANLI’NIN BİR SOYGUNCU ŞEBEKESİ OLDUĞU HÜKMÜNÜ RET İLE BAŞLAMALIDIR”

    Güzel ve devam edebiliriz; her tarih yazımı, Osmanlı Devleti’nin küçük bir soyguncu şebekesi olduğu hükmünü ret ile başlamalıdır. Başkaları bir yana, İstanbul’un fethi sırasında, yüksek yöneticilerin, defacto bir araya gelerek durumu müzakere ettiklerini biliyoruz; bu ciddi ve modern bir yoldur. Ayrıca, hemen yukarıda, Uzun Hasan’a karşı sefer tertip edilirken, çok açık görevlendirmeler yapıldığına ve görev verilenlerin bir kısmının verilen görevi kabul etmediklerini işaret etmiş bulunuyorum. Bu da üst bir yönetim usulüne şahitlik ediyor. Öyleyse, böyle bir devlette, bir orduyu, hedefi tarif etmeden harekete geçirebilmeyi düşünemeyiz. Sf. 227

    Alıntı; Atamanoğlu Fatih – Yalçın Küçük, (Tekin Yayınevi  1. Basım, Ekim 2015 – Sf. 227) kitabından birebir alınmıştır.

  • “OSMANOĞLU İÇİN TAHTTAN BAŞKA BİR BAĞLILIK OLMADIĞINDAN, EVLAT SEVGİSİ VEYA BABA SEVGİSİ TEŞHİS EDEMİYORUZ”

    Geçerken bir tezi yazıyorum: Osmanoğlu sülalesinde her bireyin kendisinden başka kimseye bağlılığı veya sevgisi yoktur. Kendine bağlılığı tahtına bağlılığıdır; kendisini cisimleşmiş taht ve tahtını cisimleşmiş kendisi olarak düşünüyor. İçlerinde tahta kıskançlıkla bağlı olmayanı yoktur ve bu da hayatta kalmak anlamındadır.

    Bu tezin bir uzantısı var: Osmanoğlu için tahttan başka bir bağlılık olmadığından, evlat sevgisi veya baba sevgisi teşhis edemiyoruz. Gerekli gördüğünde, oğlunu olduğu kadar babasını da acımasızca zehirleyebildiklerini hep not ediyorum. Eğer Osmanoğlu sülalesinin tarihinde baba zehirlemeleri, oğul katilinden daha az ise, bu, babaların yaşlanarak ölmeleri nedeniyle zehirlenme şanslarını azaltmalarından ileri gelmektedir. Ancak baba katili yine de çoktur, çıkarıyoruz. Sf. 186

    Alıntı; Atamanoğlu Fatih – Yalçın Küçük, (Tekin Yayınevi  1. Basım, Ekim 2015 – Sf. 186) kitabından birebir alınmıştır.

  • ATAMANOĞULLARI HEP GENİŞLEDİLER, HEP BENZEDİLER, BENZEŞTİLER

    Gecekondu ile “assimilatio” kavram olarak birbirine çok yakın olmalıdırlar; yakınlıklarını kurabildiğimiz zaman, Osmanoğlu Devleti’ne, artık “Atamanoğlu” diyebiliriz, kuruluş çizgisini daha iyi görebiliyoruz. Atamanlıların kuruluş döneminde sınırları yoktu, “harita dayanmıyordu”, demek istiyorum ve devamlı yeni topraklara konuyorlardı; “asimilasyon” yaşama ilkeleri olmuştur. Benzediler ve benzettiler, hep yeni “akrabalar” buluyorlardı ve hep “yeni” akrabaları ile evlendiler ve hep benzeşiyorlardı, gecekondudur. Sf. 143

    Alıntı; Atamanoğlu Fatih – Yalçın Küçük, (Tekin Yayınevi  1. Basım, Ekim 2015 – Sf. 143) kitabından birebir alınmıştır.

  • HAZAR YAHUDİ TÜRK DEVLETİ

    Devam ederken iki hatırlatma isabetli ve verimli olabilir; başkenti “Sarkel” olan Rusçası, “Belaya Veja” ki, “Beyaz Kale” anlamındadır, Hazar Yahudi Devletinin Türk olduğu kabul edilmektedir. Hazar Denizi ile Karadeniz arasındaki coğrafyada, kuzeye ve batıya doğru uzanan bu Türk devletinin, İran’a yerleşmiş İslam ile İstanbul’daki Hıristiyan İmparatorluklarının baskılarına dayanabilmek için Yahudi olduğu iddiasını biliyoruz. Sf. 109

    Alıntı; Atamanoğlu Fatih – Yalçın Küçük, (Tekin Yayınevi  1. Basım, Ekim 2015 – Sf. 109) kitabından birebir alınmıştır.

  • OSMANLI’NIN KURULUŞUNDA İSLAM’IN ETKİSİ ÇOK ZAYIF, CİHAD YOK

    Profesör Kaldy-Nagy’nin incelemesinin asıl konusu, Atamanlı kuruluşunun bir “Cihad” olarak yazılmasıdır; buna net bir şekilde itiraz ediyor, isim-bilim verimlerine başvurması bu nedenle olmaktadır. İlaveten Kaldy-Nagy, Atamanlıların İslam’ı kabul ettiklerine inanıldığı zamanlarda pek uygulamadıklarını ve Hıristiyanlardan çok “Müslüman” beyliklerle savaştıklarını göstermeye çalışıyor. Deliller sunuyor, pek az medrese inşa etmiş oldukları da bunlar arasındadır. Sf. 101

    Alıntı; Atamanoğlu Fatih – Yalçın Küçük, (Tekin Yayınevi  1. Basım, Ekim 2015 – Sf. 101) kitabından birebir alınmıştır.

  • BİZANS KAYITLARINDA 15’İNCİ YY’A KADAR ATAMAN VAR, OSMAN YOK

    Bazin şu özeti veriyor, Bizans kayıt ve tarihlerinde, Pachymere ve Nicephoras Gregoras, diğerlerinde, kroniklerde, on üçüncü yüzyılın sonundan on beşinci yüzyılın ortasına kadar, ısrarla ve tutarlı olarak, “Osman” adı “Atman veya “Ataman” olarak geçiyor ve zaman zaman da Helenize edildiğinde, “Atumanos” ya da “Atumanes” olmaktadır.  “Osman” formülasyonu ilk kez Dukas’ta çıkıyor ve yalnızca on altıncı yüzyılda yerleşiyor. Bu ifadeyi tersinden yazacak olursak, bu devletin kuruluşunu ilk önce kaydeden Bizans, Türkçe “Atman” veya Ataman” ve Helence “Atumanos” veya “Atumanes” isimlerini bilmekte ve kaydetmektedir. Sf. 99

    Alıntı; Atamanoğlu Fatih – Yalçın Küçük, (Tekin Yayınevi  1. Basım, Ekim 2015 – Sf. 99) kitabından birebir alınmıştır.

  • TÜRKLERDE ŞEF SEÇİMLE GELMEKTEDİR

    Ben bir kenara, Osmanlı Tarihçisi Lindner de, şefin seçimle gelmesi, iç Asya ve Türkik göçmenler tarihinde standart bir haldir, demektedir. Bunu son derece normal karşılamak durumundayız, hep hareket ve hep savaş durumundaki topluluklarda şefi seçmek hem son derece mantıklı ve hem de zorunludur. Olmazsa, federasyonu tutmak ve ileriye götürmek imkânsızdır, bu noktadayız. Sf. 90

    Alıntı; Atamanoğlu Fatih – Yalçın Küçük, (Tekin Yayınevi  1. Basım, Ekim 2015 – Sf. 90) kitabından birebir alınmıştır.

  • MOĞOLLAR, “ALLAHSIZ’DILAR. DİNSELLERİ SEVMEZDİLER, DİNSİZLEŞTİRDİLER”

    Moğollar yıkıyorlar, öldürüyorlar ve öldürecek insan bulamadıkları zaman ölüleri öldürüyorlar.  Gittikleri yerlere ölüm ve yıkım götürdüler. Daha ilerisine korku gönderdiler. Allahları yoktu, Allahsız’dılar. Dinselleri sevmezdiler, dinsizleştirdiler. Sf. 88

    Alıntı; Atamanoğlu Fatih – Yalçın Küçük, (Tekin Yayınevi  1. Basım, Ekim 2015 – Sf. 88) kitabından birebir alınmıştır.