Bilgi Bakkalı

15 Mart 1341 (1925) tarihinde İçtima: 78, Celse:1, Reis Kâzım Paşa

“İnşaası mukarrer (yapımı kararlaştırılan) Yenişehir’e muktazi (gerekli) arazi ile ıslahatı umumiyei (genel ıslahı) beldeyi siyaneten tefcir (beldeyi korumak için drenaj) ve tesciri (kurutulması) iktiza eden (gereken) bataklık ve merzağî (tarla) mahallerin istimlâki (kamulaştırılması) hakkında (1/563) numaralı kanun lâyihası (tasarısı) ve Dâhiliye Encümeni mazbatası:  

Madde 1. Merbut (ekli) harita mucibince (gereğince) terakkiyatı hazırai fennîyeye tevfikan (gelişmiş olan tekniğe dayanarak) Ankara’da tesis ve inşaası takarrür (kurulumu ve yapımı kararlaştıran) eden yeni mahallere muktazi yerlerin ve sıhhati beldeyi siyaneten (koruyaraktan) ve sıtmanın sureti katiyede (kesin biçimde) ref’i (kaldırılması) maksadıyla bataklık ve merzağî (tarla olan) arazinin işbu kanuna tevfikan istimlâkine Şehremaneti (Ankara Belediye Başkanı) salâhiyettardır (yetkilidir).” Sf. 471

Vehbi Bey (Karesi); “Efendim! Ankara’nın imarını istemek hepimizin borcudur. Yalnız imar ederken haksızlığa da meydan vermemek o da borcumuzdur. Bunun için 1340 (1924) senesi iptidasında (başlangıcında) ki 15 misil (15 kat) bazı sahiplerine nimet olacaktır. Bazılarının sebebi mağduriyet ve hikmeti olacaktır. Farz ediniz ki; bir yetim, bir şehit asker ailesi dedesinden, babasından, babasının dedesinden kalmış arazisi vardır ve şimdiye kadar da hiçbir muamele ve tadilât görmemiştir. 1340 senesinde, 1287 (1871) senesinde ki tahrir (yazılı) kıymeti üzerinden 15 misli alacaktır. Öbür taraftan, meselâ; aşar mültemiziminin (aşar vergisini halktan toplamak için Osmanlının ihale ile yarattığı vergi toplama müteahhidi) birisi mahza aşar iltizam ettirmek için malının kıymetini bugünkü kıymete yakın bir hale ifrağ etmiştir. Tadil ettirmiştir o da on beş mislinden alacaktır… Efendiler, göreceksiniz ki, bunun tatbikatında çok haksızlıklar olacaktır.” Sf. 476

1. Celse: Kâzım Bey. 

Yenişehir ve Bakanlıkların Yağma Kanunu;  

Madde 3. “Şehremanetince (Belediyesi tarafından) esbabı ânifeden (gençleştirme, yenileme sebebinden) dolayı istimlâk icrası (kamulaştırma yapılması) Dâhiliye Vekâletinden menafii umumîye (kamu yararı) kararı istihsaline vabestedir (karar verilmesine bağlıdır). İstimlâk edilecek tarla ve arazi sahiplerine Şehremanetince lüzumu ferağı natık ihbarname tebliğ olunur (gerekli sözlü ihbarname yapılır). Tarihi tebliğinden itibaren bir hafta zarfında ferağ itasından imtina edenlerin (arsasını bırakmaktan çekinenlerin) yahut daveti vakıaya icabet etmeyenlerin (davet olayına katılmayanların) arazisi, tadil görmeyen araziden ise 1331 senesi iptidasındaki (başlangıcındaki) kıymeti muharrerlerinin (yazılı bedellerinin) on beş misli namlarına Ziraat Bankasına teslim edilmek şartıyla Şehremanetine ferağ (devir veya bağış) ve tefviz (bırakma) olunur. Hazinenin uhdeyi tasarrufunda (kullanımında) bulunan bu kabil (benzeri) arazı dahi bedeli mezkûr mukabilinde (belirtilen bedel karşılığında) Şehremanetine terk olunur. Birinci madde mucibince yeni mahalle sahasına müsadif (tesadüf edilen, rastlanan) araziden dörtte biri kendilerine terk edilecek olan arsa sahipleri yaptıracakları ebniyeyi (binaları) Şehremanetinin tayin edeceği şeraite tevfikan (şartlara dayanarak) inşa ettirmeğe mecburdurlar.”  Sf. 500  

 Alıntı: TBMM Zabıt Ceridesi Cilt: 45 (27.02.1925 / 17.03.1925) (TBMM Matbaası 1959 yılı 3. Baskı – Devre; 2, Sene; 3, İçtima; 78, Celse: 1, – Sf. 471 ile 500 arası) kitabından birebir alınmıştır.