Bilgi Bakkalı

31 Aralık 1341 (1925) tarihinde İçtima: 34, Celse:1, Reis Kâzım Paşa

Zamir Bey (Adana); “Muhterem arkadaşlar; on üç sene evvel Adana’nın elektrik imtiyazını (ayrıcalığını) mühendis Osman Vehbi Bey namında bir zat alıyor, aradan bu kadar zaman geçtiği halde henüz ufak bir işe bile teşebbüs etmemiştir (girişmemiştir). Bilhassa (özellikle) takririmde arz ettiğim veçhe (önergemde belirttiğim) üzere şu asrı medeniyette her memlekette, her taraf, bütün cihan elektrik kuvvetlerinden istifade ederken Adana gibi iktisadî sahada büyük bir faaliyet gösteren bir memleket bugün maalesef geceleri zulmet (derin karanlık) içindedir. Adana, on bin hanedir, her hanenin yüz dirhem gaz sarf ettiğini göz önüne getirdim. Bu hanelerin tabiî büyük olan kısmı da vardır. Yevmiye (günlük) 600 liralık gaz sarfiyatı yapılıyor ki senede, 300 bin lira tutuyor. Memlekette 10 – 15 tane de fabrika vardır. Kısmı küllisi (tamamı) gaz ve benzin ile müteharriktir (tahrik edilir, çalıştırılır), bunlar da bu kadar sarfiyat yapıyor. Şu halde senede 600 bin liramız dışarı çıkıyor. Arkadaşlar memleketimizde mükemmel elektrik istihsaline (üretimine) kabiliyetli nehirlerimiz vardır, hem de bir tane değil, üç tanedir. Bittabi (tabii ki), Osman Vehbi Bey bu imtiyazı (ayrıcalığı, tekel yetkisini) aldığından dolayı memlekette, ne bir millî şirket teşekkül edebiliyor (kurulabiliyor) ve ne de bu tabiî kuvvetlerden istifade etmek (yararlanmak) imkân dâhiline giriyor. Bunun için muhterem Nafıa Vekili Beyefendiden bir sual takriri yazmıştım ve kendilerinden soruyordum, 13 seneden beri devam etmekte olan Osman Vehbi Beyin imtiyazı daha kaç sene Adana’nın üzerinde devam edecektir? Anlamıyorum ki, bu memleket de 13 seneden beri ufak bir iş yapmayan ve taş taş üzerine koymayan bir adam, eminim ki yirmi sene daha geçse hiç bir şey yapamayacaktır. Bu adam, her sene bir proje getirir ve yapıyorum, ediyorum der, neticede bakarsınız bir şey yok. Biz bunu ne zamana kadar bekleyeceğiz ve bu millet ne zamana kadar bekleyecek? Onun için muhterem Vekil Beyden çok rica ederim. Bilhassa bugün bulundukları makamı itibariyle en çok ticaret işlerinde ihtisasları (uzmanlıkları) vardır. Bunun memlekete ne kadar çok zararı vardır. Bunu bir defa gözünün önüne getirsinler ve bu hususta çok rica ederim, buna bir çarei acil (acil çare) bulsunlar, kendilerinden çok rica ederim, bu memleketi Osman Beyin ihmalinden kurtarsınlar. Sf. 315

 Alıntı: TBMM Zabıt Ceridesi Cilt: 50 (2.12.1925 / 31.12.1925) (TBMM Matbaası 1959 yılı 3. Baskı – Devre; 2, Sene; 3, İçtima; 34, Celse: 1, – Sf. 310 ile 328 arası) kitabından birebir alınmıştır.