Bilgi Bakkalı

    25 Ocak 1341 (1926) tarihinde İçtima: 45, Celse:1, Reis Kâzım Paşa

Şeker İnhisarı (tekeli) Hakkında Kanun

Madde 1. Türkiye’ye şeker ithali Hükümetin tahtı inhisarındadır (tekeli altındadır). 5 Nisan 1341 tarihli kanun mucibince (gereğince) memleket dâhilinde tesis edilecek (kurulacak) olan şeker fabrikalarının istihsalâtını (üretimlerini) Hükümet, hariçten celp ettiği (dışarıdan getirttiği) şekerin beşinci maddede muharrer (yazılı) maliyet fiyatıyla satın almağa mecburdur. 

Madde 2. Bulama lokum, alelumum (bütün) şekerlere ve haiviyat, şekerli şuruplar, meşrubatı küuliyeden (alkollü içeceklerden) olmayarak esası şeker olan içkiler, meyve şekerlemeleri, çikolata ve emsali (benzeri) şekerli mevaddın (maddelerin) memlekete hariçten ithali inhisar (tekel) idaresine aittir. İhtiyacatı tıbbiyeden (tıbbi ihtiyaçlardan) olan ve listesi Maliye ve Sıhhiyi Vekâletlerince müştereken tasdik edilen (onaylanan) şekerli mevaddın (maddelerin) bersabık (eskiden olduğu gibi) gümrük ve istihlâk rüsumuna (tüketim vergisine) tabi olarak ithali serbesttir. (Tartışmasız kabul edildi.)  

Petrol ve Benzin İnhisarı Hakkında Kanun;

Madde 1. Dâhili memleketteki alım ve satımı tamamen serbest olmak üzere Türkiye’ye petrol ve benzin ithali hükümetin tahtı inhisarındadır (tekeli altındadır).

Madde 2. Kuvvei muharrike makinalarında (kuvvet makinelerinde) kullanılan mazot, paküre ve emsali gibi (benzeri) petrol müştakkatı (kat edilmişi, kesilmişi, türevi, türetilmişi) inhisara (tekele) tâbi değildir. 

Muhtar Bey (Trabzon); “…Böyle ihtiyacatı zaruriyeden (zorunlu ihtiyaçlardan) olan eşyaya zam yaparak fukara ahaliye bâr (yük) olacak vergilerle memleketi idare etmek doğru bir şey değildir. Petrol hasis (özellikli) bir maldır. Menşeinde (kökeninde) maliyet fiyatı altmış para veya iki kuruştur. Bunun maliyet fiyatına bütün muamelât (işlemlerin) fiyatını da ilâve ederek tüccara satacağız. Tüccar da buna bittabi (tabii ki) kâr ilâve edecek, bu suretle memlekette bilhassa bunlara muhtaç olan fukara halka gadretmiş (kötülük etmiş) olacağız. Varidatı (gelirleri, varlıkları) çoğaltalım diye petrolün kilosuna birden sekiz kuruş zammetmek bendenizce (bence, bana göre) hiç doğru olmayan bir şeydir. Bu maddenin kabul edilmemesini istirham ederim. Altmış para falan zam yapılmalı.” Sf. 253   

Dr. Adnan Adıvar Sağlık Durumunu Gerekçe Göstererek Milletvekilliğinden İstifa Etti.

 Alıntı: TBMM Zabıt Ceridesi Cilt: 51 (2.01.1926 / 31.01.1926) (TBMM Matbaası 1959 yılı 3. Baskı – Devre; 2, Sene; 3, İçtima; 45, Celse: 1, – Sf. 241 ile 270 arası) kitabından birebir alınmıştır.