Diğer taraftan Şeyh Bedreddin olayları sürecinde bölgedeki Yahudi varlığından söz edilmesi belgelerle uyuşmaktadır. Osmanlı tarihçilerinden Murat Bey; “Tarih-i Ebül Faruk” adlı kitabında, ayaklanmacıların “Cami, kilise ve sinagoglara” dokunmadıklarından söz etmektedir. Bu ve diğer kaynaklarda ifade edilen “Sinagog” varlığı bölgede önemli Yahudi nüfusunun bulunduğunu göstermektedir. Diğer taraftan Bedreddin olaylarının Manisa ayağındaki lideri Torlak Kemal’in Yahudi olduğu konusundaki görüşlere, Muhyi Çelebi, Lütfi Paşa, Cevdet Paşa ve İsmail Hakkı Uzunçarşılı destek vermektedirler. Zira Osmanlı vakanüvisleri 1400 yılından itibaren baş gösteren ayaklanmalarda Yahudiler’in de desteğe katıldıklarını ve propagandalarda göründüklerinden söz etmektedirler. Tire’deki kırsal kesimde oluşan Yahudi köyünün “Cühudlu” adıyla yer almasına karşın coğrafi konumu ne yazık ki tam olarak belirlenememiştir. Ancak köyün Hisarlık Köyü ile birlikte anılması, “Hisar”lı bir yerleşim yakınında olduğu izlenimi vermektedir. Bu da büyük olasılıkla Balım Sultan çevresinde yada Kaplan Köyü yakınlarında olabileceğini göstermektedir. “Cühud” Tire ağzında yaygın olarak “Çıfıt” olarak telaffuz edilmektedir. Hatta Gümüşlük (Muğla) ve Seferihisar (İzmir) bölgeli “Çıfıt Adası” varlıkları ayrı bir değerlendirme başlığı da açmaktadırlar. Sf. 40
Alıntı; Anadolu Tarihinde Tire Yahudileri – A. Munis Armağan, (Bilkar Matbaacılık 1. Baskı Mayıs 2005 – Sf. 40) kitabından birebir alınmıştır.
Bilgi Bakkalı 
Yorum bırakın