Bilgi Bakkalı

Jandarma Umum Kumandanlığının “Dersim” adlı gizli kitabından

Şam/Şem Uşağı Büyükleri;

Lilo Ağa (nam-ı diğer Yusuf Ağa), Şeyh Hasan, Nuri Ağa, Süleyman Çavuş (Kara Kaş’ta oturur) ve oğlu Şeyh, Hüseyin, Munzur oğlu İbiş, Halil İbrahim ve Şeyh Cihan bunların mühim akrabalarıdır. Not: Lahika’da bu aşiretten 7 ailenin Babaeski’ye sürgünü teklif edilir. 

Koçan Büyükleri;

Timur oğlu Hüseyin, Kerim oğlu Beko, Deli Süleyman oğlu Seyit Han, Maksut oğlu İdare İbrahim (İdare İbrahim, 1926 ile 1931/1932 arasındaki bir tarihte vefat etmiştir) ,İdare İbrahim oğlu Seyit Han (Amutka-Hozat), Kör Seyit Han (Kuzuluca/Hozat), Kopo/Kopu Ağa (Hazeri/Çemişgezek), Dursun Ali (Hazeri), Ahmet oğlu Ağa (Ahdük-Çemişgezek), Hüseyin Ağa (Bidre-Çemişgezek), Silo (Amutka), Seyit Ali (Amutka), Mahmut, Elazığ Valisi Ali Cemal Bardakçı’nın 1926 tarihli raporunda Koçuşağı büyüklerinden Kör Seyit Han hakkında şöyle denilir: “Kozluca’da mukim Kör Seyit Han (Koçuşağı rüesasından) şekaveti sanatı mutade ittihaz etmiş ve Koçgiri hadisesi mahkûm ve maznunlarından bazılarını başına toplamıştır… Kervanları vuranlar bunlardır” (Bk. J.U.K’un Dersim kitabı, s. 172). Not: 1931 Kasım’ındaki Lahika’da bu aşiretten 10 ailenin Balya Kazası’na sürgünü teklif edilir. 

Karsan Büyükleri;

Ali Ağa, Hasan Ağa oğlu Murtaza Ağa, Hakisli Kego (Haydaranlı Kamer Ağa’nın kayınpederidir), Musa Ağa, Bertal oğlu Ali Ağa, Mehmet Onbaşı, Hiranlı (Lahika’da Harmanlı) Musa Ağa ve kardeşleri İbrahim ve Ali ağalar. Not: Lahika’da bu aşiretten 8 ailenin Uzunköprü’ye iskânı teklif edilir.  

Lolan Büyükleri;

Pülümür’de Dursun Ağa’nın torunları Hasan, Ahmet, Musa ağalar, Nazımiye civarındaki Sap Mezrası’nda mukim Rıza Efendi, kardeşleri Fazıl ve Resul, Rıza’nın amcazadeleri Ali ve Süleyman, Ahmet Ağa zade Resul Efendi.

Rotanlı/Bahtiyarlı Büyükleri;

Torumlu Yusuf Ağa, Süleyman Ağa, Veli Ağa, kardeşi Kelabi ve Kelabi oğlu Paşo, Torumlu Mehmet, Mehmet Haydar ve Ali Şan ağalar.  Not: Lahika’da adı “Botanlı” olarak yazılan bu aşiretten 7 ailenin Uzunköprü’ye iskânı teklif edilir.  

Suranlı Büyükleri;

Sür zade Eyyüp Ağa, Gülabi zade Timur Ağa ve yeğenleri İsmail ve Hasan ağalar, Haydar zade Paşo Ağa ve biraderleri Müdür Ağa, Ciyanlılar’ın reisi Hasan Ağa (Mazgirt’te oturur). Not: “Dersim” adlı yayında Suran aşiretinin “Ciyanlı aşireti” ile akrabalığı bulunduğu ve bu yüzden tek bir aşiret halinde oldukları kayddedilir. Lahika’da Suran aşiretinden 9 ailenin Çorlu’ya iskânı teklif edilir.  

Haydaranlı Büyükleri;

Mehmet Ağa, oğulları Kalman (Lahika’da “Kelman Hüseyin”) ve Hüseyin ağalar, birader zadeleri Hüseyin, Musa, Süleyman ve Ali, Ahmet Ağa oğlu Kamer Ağa (Hüseynan kabile büyüğü. Röşnek’te mukim. Hızır Ağa’nın kayınpederidir. Yaşlı olduğu için aşireti Hızır Ağa ile birlikte yönetir);  Ali Ağa oğlu Hızır (Naciyan Köyü’nün Hinkervank Mezarası’nda mukim. Lahika’da Naciyan Köyü’nün adı “Hızır Hocan” şeklinde yazılır).

Not: Lahika’da bu aşiretten 9 ailenin Susurluk’a iskânı teklif edilir. 

Şeyh Ahmedanlı / Mamdanlı Büyükleri

Hızır (Hiç Köyü-Mazgirt), Nur oğlu Ali (Hiç-Mazgirt), Mehmet Ali oğlu Yako/Bako (Hiç-Mazgirt), Kego/Keko Ağa ve oğulları Kamer ve Hüseyin (Harik-Nazımiye). Not: Lahika’da kendisinden “Modanlı” olarak söz edilen bu aşiretin büyüklerinden 7 ailenin Keşan’a iskânı teklif edilir.

Alıntı; Dersim Aşiret ve Ocaklar – Seyfi Cengiz, (Haziran 2010 – Sf. ?) kitabından birebir alınmıştır.