Bilgi Bakkalı

Eski Ahit, Kitap-ı Mukaddes’in birinci bölümüdür, ikinci bölüm ise Hıristiyanların Yeni Ahitleri yani İncil’dir. Eski Ahit’i meydana getiren kitaplar İbranice yazılmıştır, bazı bölümleri ise Aramca yazılmıştır. Eski Ahit’in Massoretik denilen, İbranice yazılmış geleneksel nüshası bundan 14 ila 11 yüzyıl önce yazılmıştır.

Kutsal kitabın hiçbir İbranice, orijinal, el yazması nüshası bugüne gelememiştir. Ama Yunanca ve Latince çevirilerin el yazmaları oldukça eski tarihlere dayanmaktadır. Ayrıca Süryanice ve Gotca çeviriler de bulunmaktadır. Ancak en eski olanlar 2.000 yıldan daha yenidir. Eski Ahit’in Şeriat kitabı yani Tevrat, 5 kitaptan meydana gelmiştir. Bunlar Tekvin, Çıkış, Sayılar, Levililer, Tesniye (ikinci şeriat kitabı) dir. Yunanlıların Pentateuque dediği bu beşliye sonradan Yeşu’nun kitabı da eklenerek, Eski Ahidin birinci kısmı 6 kitaba çıkarılmıştır (Hexateuque). Eski Ahit’te ayrıca Peygamberlerin kitapları ile Neşideler Neşidesi (türküler türküsü), Meseller (atasözleri), Eyüb’ün kitabı, Vaiz kitabı vs… vardır.

Beş kitabın yazar veya yazarları, iki ayrı hikâyeyi, birbiri ile karıştırmadan, yan yana anlatmışlardır. Bunların birinde, Tanrı, Elohim (Eloh= ruh; Elohim= ruhlar) diye adlandırılır. Elohim yani ruhların tümü, çünkü çoğul olan Elohim’den sonra gelen fiil tekildir. Diğer hikâyede ise, Tanrı, Yehova (var olan) diye adlandırılmıştır. Elohist diye adlandırılan metin Tekvin’in ilk bölümünü ve 2’ci bölümün ilk üç ayetini içine alır. Yehova metni diye adlandırılan metin ise, 2’ci bölümün dördüncü ayetinden başlar. Elohist metine, kısaca E diye ad vermek âdet olmuştur. Yahova (Juda) metnine ise J demek âdet olmuştur.

Genel olarak, bu yan yana metinlerin, M.Ö. 800 yılında bittiği düşünülür. Yazarlardan J, Juda (Yahuda) krallığında yaşamıştır. Yazarlardan E ise kuzeydeki İsrail krallığında yazmıştır. J ve E, komşu ülkelerin mitlerinden tabii ki etkilenmişlerdir. Ancak, M.Ö. 800 yılına gelindiğinde, artık İsraillilerin kendi özgün bakış açılarını geliştirdikleri görülür.

Alıntı; Bizimkiler IV (Roma) – Evin Esmen ve Arda Kısakürek, (E-kitap, Haziran 2013 – Sf. 132) kitabından birebir alınmıştır.