Bilgi Bakkalı

Mösyö Venizelos asırlık Balkan siyaseti nağmelerini izhara (açıklamaya) başladı. Aydın vilayeti Rumlarının Osmanlı hükümetinin muvafakati hatta hususi tertibiyle Türkler tarafından katliamına başlanıldığı yaygarası bütün cihana yayıldı. Bereket versin ki, Talat Bey, Venizelos’tan daha çabuk davranarak mahallinde ve birlikte tahkikat yapmak üzere Fransız, İngiliz, Alman ve Avusturya baş tercümanlarının kendi nezdine gönderilmesini teklif etti ve teklifi kabul olunarak Morgenthau’un bile istemeye istemeye itiraf ettiği hakikat tezahür etti (ortaya çıktı). Yani tahkikat netice gösterdi ki, Rumlara zulüm yapılmamış ve zulümden çok canı yanmış İslam muhacirlerinin irtikâp ettiği bazı tecavüzler, hükümet tarafından şiddetle menedilmiştir. Nihayet Venizelos, Talat Bey’in noktai nazarını kabul ederek Aydın vilayetinin sahil kısımlarındaki Rumların Yunanistan’a ve Makedonya İslam ahalisinden arzu edenlerin de Aydın vilayetine nakledilmesi ve menkul mallarına eskisi gibi tasarruf etmek üzere, gayrimenkul mallarının mübadeleye (karşılıklı değiştirilmeye) tabi tutulması esası dairesinde müzâkerata (görüşmelere) başlamağı kabul etmişti. Sf. 80

Alıntı; Hatırat (Bahriye Nâzırı ve 4. Ordu Kumandanı) – Cemal Paşa, (Yayına Hazırlayan; Metin Martı, Arma Yayınları, 5. Baskı Eylül 1996 – Sf. 80) kitabından birebir alınmıştır.