Bilgi Bakkalı
Aristo; “İnsan doğuştan bilmek ister!” Demiş. Bilgi Bakkalı, ‘bilmek’ isteyenler için yapıldı. Paylaşmaya ve eleştiriye açık, küfür, hakaret ve nefret söylemine kapalıdır. Bu Bakkal’dan çıkarken; değişmiş olarak çıkarsanız ve bilgilerin kaynağı olan kitapları merak edip okursanız amacıma ulaşmış olacağım.
Kategori: Beyin
-
Bu yanlış bir soru. Türlerin Kökeni adlı eserinde ve sonraki yayınlarında Darwin, birçok teori geliştirmiştir, bunlardan beşi, en önemli olanlarıdır (bkz. Bölüm 4). Evrim ve ortak köken teorisi, Türlerin Kökeni adlı eserin 1859 yayınlanmasından birkaç yıl sonra biyologlar tarafından kabul görmüştü (bkz. Çerçeve 5.1). Bu, ilk Darwin devrimiydi. Diğer üç teori, yani kademecilik, türleşme ve…
-
Bununla birlikte, çoğu kişi bu iki uç nokta arasında bir yerde bulunur. Gerçek ahlakı (yabancılara yönelik olan dâhil), öğrenerek edinirler. Mormon ahlak ilkelerinin yaygın olarak benimsendiği eyalet olan Utah’daki düşük suç oranı, öğrenmenin etkisini kanıtlamaktadır. Sf. 320 Alıntı; Evrim Nedir? (What Evolution Is) – Ernst Mayr, Çeviri; Nurdan Soysal, (Say Yayınları, 3. Basım 2018 –…
-
Yabancılara yönelik özgecilik, doğal seçilimin desteklemediği bir davranıştır. Sosyal grubun üyelerine yönelik özgeci davranış isteği, hakiki ahlakın gelişmesinde çok önemli bir bileşendir. Ama uygulanması için, bir dini liderin ya da düşünürün öğüdü gibi kültürel bir etmen gerekir. Evrimle birlikte otomatikman ortaya çıkmaz. Hakiki ahlak, kültürel liderlerin düşüncelerinin sonucudur. Yabancılara yönelik bir özgecilik duygusuyla doğmayız, onu…
-
Karşılıklı Yardımseverlik. Sosyal bir grubun bağlılığı, karşılıklı yardımseverlikle artar. Bu davranış, genellikle karşılıklı özgecilik olarak anılır fakat karşılık beklentisi nedeniyle bu tür yardımseverliğin altında yatan neden aslında bencilcedir. Sf. 319 Alıntı; Evrim Nedir? (What Evolution Is) – Ernst Mayr, Çeviri; Nurdan Soysal, (Say Yayınları, 3. Basım 2018 – Sf. 319) kitabından birebir alınmıştır.
-
Sosyal bir grubun çoğu üyesi, genişlemiş bir ailenin üyeleridir ve aynı genotipin parçalarını paylaşırlar. Akrabalar arasındaki özgecilik, doğal seçilim tarafından desteklenir. Sf. 318 Alıntı; Evrim Nedir? (What Evolution Is) – Ernst Mayr, Çeviri; Nurdan Soysal, (Say Yayınları, 3. Basım 2018 – Sf. 318) kitabından birebir alınmıştır.
-
Bu tür özgeciliğin doğal seçilim tarafından destekleneceğini tartışmaya gerek yoktur. Bir ebeveynin, yavrusunun esenliği ve yaşamım sürdürmesi için yaptığı bir hareket, kendi genotipini korur. Sf. 318 Alıntı; Evrim Nedir? (What Evolution Is) – Ernst Mayr, Çeviri; Nurdan Soysal, (Say Yayınları, 3. Basım 2018 – Sf. 318) kitabından birebir alınmıştır.
-
Omurgalı soyumuzun sıcakkanlı üyeleriyle olan benzerlik, insanın fiziksel olmayan özelliklerinin çoğu için de geçerlidir. Psikologlar, birçok memeli ve kuş türünün (örn. kargagiller ve papağanlar) dikkate değer bir zekâlarının olduğundan artık kuşku duymuyorlar. Ayrıca, birçok hayvanın korku, mutluluk, tedbir, depresyon ve bilinen diğer insan duygularına sahip oldukları da artık kavranmaktadır. Sf. 316, 317 Alıntı; Evrim Nedir?…
-
Psikologlar, elli yıl boyunca şempanzeye dil öğretmeye çalışmışlar, ama bir sonuç alamamışlardır. Şempanzelerin sentaksı algılayacak sinir donanımından yoksun oldukları görülmektedir. Dolayısıyla, geçmişten veya gelecekten konuşamazlar. Dili keşfeden atalarımız, okuma ve yazmanın keşfinden çok önce zengin bir sözlü gelenek geliştirebilmişlerdir. Konuşmanın gelişmesi, beynin, özellikle bilgi depolamayla ilgili kısımların (bellek) büyümesi üzerine büyük bir seçilim baskısı uygulamıştır.…
-
İnsan beyni, tasavvur edilemeyecek kadar karmaşık bir yapıdır. Bir yetişkinde, yaklaşık otuz milyar sinir hücresi (nöron) vardır. İnsan türünde çok fazla gelişmiş olan beyin zarı, yaklaşık on milyar nöron ve sinaps adı verilen milyon kere milyar bağlantıyı içerir. Her nöronun bir ana gövdesi, aksonu ve sinapsların içinde diğer nöronlarla temas eden dendrit isimli birçok küçük…
-
Fakat bu, birkaç milyon yıl içinde, doğum kanalında bir genişleme gerekmeden beyin boyutunun büyümesini sağlamıştır. Beyin büyümesinin ertelenmesi, insan bebeğinin beyninin büyüklüğünün doğumdan sonraki ilk yılda neredeyse iki katına çıkmasını gerektirir. Sf. 308 Alıntı; Evrim Nedir? (What Evolution Is) – Ernst Mayr, Çeviri; Nurdan Soysal, (Say Yayınları, 3. Basım 2018 – Sf. 308) kitabından birebir…
-
İnsanın atalarının tüm tarihindeki en hızlı beyin büyümesi, Homo ortaya çıktığı zaman gerçekleşmiştir. Homo rudolfensis ile Homo erectus, çevrelerine karşı savunmasız konumlarıyla baş edip, yaşamak için maharetlerine güvenmek zorundaydılar. Beynin büyümesi için muazzam bir seçilim baskısı olmuş olmalıydı fakat bu büyüme, yeni sorunlar ortaya çıkarmıştı. Daha büyük beyni olan bebeklerin kafaları da daha büyük olacaktı…
-
Beyin boyutundaki o ana kadar görülmemiş hızlı büyüme, çalılık savanların ağaçlık olanların yerini alması esnasında gerçekleşmişti. Australopithecus artık, ağaçlara tırmanarak etçillerden kaçamamış ve maharetlerine bel bağlamak zorunda kalmıştı. Böylece, beyin boyutunun büyümesi için güçlü bir seçilim baskısı gelişmişti. Sf. 307 Alıntı; Evrim Nedir? (What Evolution Is) – Ernst Mayr, Çeviri; Nurdan Soysal, (Say Yayınları, 3.…
-
Aynı şekilde Google’ın X birimi de, çalışanlarını başarısız olan büyük projeleri için ödüllendirmektedir. “Hata yapılmadığı bir öğrenme ortamı olduğuna inanmıyorum,” diyor X’ten Astro Teller. “Başarısızlık, başta olursa ucuza, sonda olursa pahalıya mal olur.” Sf. 204, 205 Alıntı; Yaratıcı Tür (Fikirler Dünyayı Nasıl Yeniden Yaratıyor) – David Eagleman ve Anthony Brandt, Çeviri; Zeynep Arık Tozar, (Domingo…
-
Seçenekleri çeşitlendirmek hikâyenin bir yarısıysa çoğunu çöpe atmak da diğer yarısıdır. Francis Crick’in bir zamanlar dediği gibi: “Tehlikeli bir adam varsa o da tek kuramı olan bir adamdır çünkü o kuram için ölümüne savaşacaktır.” Sf. 201 Alıntı; Yaratıcı Tür (Fikirler Dünyayı Nasıl Yeniden Yaratıyor) – David Eagleman ve Anthony Brandt, Çeviri; Zeynep Arık Tozar, (Domingo…
-
Yaratıcılık ve yenilik için alınacak derslerin ne olduğuna gelince: Bulunan ilk çözüme adanmamak, iyi bir yaklaşımdır. Beyin bir ara bağlantılar ormanı bile olsa verimlilik ilkesiyle çalıştığından, en çok denenmiş olan yanıtta karar kılmak gibi bir eğilimi vardır. Bu nedenle doğrudan en beklenmedik fikre atış yapmak zordur. Leonardo da Vinci, hangi problem için olursa olsun ilk…
-
Yaratıcı kişiler ait oldukları kültürün geleneklerini sıklıkla bozar, hatta kendininkilere bile sırt çevirirler. Sf. 140 Alıntı; Yaratıcı Tür (Fikirler Dünyayı Nasıl Yeniden Yaratıyor) – David Eagleman ve Anthony Brandt, Çeviri; Zeynep Arık Tozar, (Domingo Yayınları, 1. Basım Nisan 2019 – Sf. 140) kitabından birebir alınmıştır.
-
İnsan beyninin rahat duramama özelliği sayesinde, sadece kusursuzlukları düzeltmeye çalışmakla yetinmez, kusursuz görüneni de kurcalamadan edemeyiz. Sadece kötüyü değil, iyiyi de parçalarız. Geçmişi ister övsün ister küçük görsünler, yaratıcı kişilerin ortak bir özelliği vardır: Parçaları birbirine yapıştırıp sabitlemek istemezler. Yazar W. Somerset Maugham’ın dediği gibi, “gelenek bir gardiyan değil, bir kılavuzdur.” Geçmişe saygı gösterilmesi, onun…
-
Bütün yaratıcı fikirler, bir izleyici kitlesi yakalama şansına sahip değildir. Sadece bükmek, parçalamak ve harmanlamak, sonucun beğenileceği anlamına gelmez. Yaratıcılık eylemi hikâyenin yalnızca yarısıdır: diğer yarısı, yaratının sunulduğu topluluktur. Yenilik tek başına yetersizdir; ürünün toplumda yankı bulması da gereklidir. Sf.106 Alıntı; Yaratıcı Tür (Fikirler Dünyayı Nasıl Yeniden Yaratıyor) – David Eagleman ve Anthony Brandt, Çeviri;…
-
Bükme, parçalama ve harmanlama, beynimizin deneyimi yeni çıktılara dönüştürmede kullandığı araçlar, yeni icatların programlanmasında başvurulan temel süreçlerdir. Sf.105 Alıntı; Yaratıcı Tür (Fikirler Dünyayı Nasıl Yeniden Yaratıyor) – David Eagleman ve Anthony Brandt, Çeviri; Zeynep Arık Tozar, (Domingo Yayınları, 1. Basım Nisan 2019 – Sf. 105) kitabından birebir alınmıştır.
-
Harmanlama işleminde beyin iki ya da daha fazla kaynağı yeni biçimlerde bir araya getirir. Sf. 91 Alıntı; Yaratıcı Tür (Fikirler Dünyayı Nasıl Yeniden Yaratıyor) – David Eagleman ve Anthony Brandt, Çeviri; Zeynep Arık Tozar, (Domingo Yayınları, 1. Basım Nisan 2019 – Sf. 91) kitabından birebir alınmıştır.
Bilgi Bakkalı 