Bilgi Bakkalı
Aristo; “İnsan doğuştan bilmek ister!” Demiş. Bilgi Bakkalı, ‘bilmek’ isteyenler için yapıldı. Paylaşmaya ve eleştiriye açık, küfür, hakaret ve nefret söylemine kapalıdır. Bu Bakkal’dan çıkarken; değişmiş olarak çıkarsanız ve bilgilerin kaynağı olan kitapları merak edip okursanız amacıma ulaşmış olacağım.
Kategori: Çöküş (Toplumlar Başarısızlığı ya da Başarıyı Nasıl Seçerler) – Jared Diamond
-
Khmer’in düşüşünün nedenlerinden biri, güçlü düşmanların ortaya çıkmasıydı. 1200’lerden itibaren, hem Taylandlılar hem de Vietnamlılar güneye doğru bastırdılar. Sf. 667 Bir diğer sebep, Khmer ekonomisindeki değişimdi. Artık odak noktası, ilk baştaki gibi iç bölge tarımı değil, Güneydoğu Asya kıyısında Çin, Hindistan ve İslami bölgeler arasında deniz ticaretiydi. Sf. 667 Alıntı; Çöküş (Toplumlar Başarısızlığı ya da…
-
Bir ticari ataşe olarak Zhou, Angkor ile Çin arasındaki ticaret ile özellikle ilgileniyordu. Angkor’dan Çin’e giden ana ürünleri miktar sırasına göre şu şekilde listeliyor: parlak mavi balıkçıl tüyü, fildişi, gergedan boynuzu, balmumu, ahşap tütsü, kakule, reçine, lake, tıbbi yağ ve biber. Çin’den Angkor’a gelen başlıca ithalat ürünleri ise şöyleydi: altın, gümüş, ipek kumaş, konserve ürünler,…
-
Antik Maya yaşamı hakkında kim bilir neler öğrenebilirdik! Zhou’nun neler gördüğünü birazcık olsun aktarmak istiyorum. ‘Kamboçya’nın Adetlerine İlişkin Anılar’ adlı kitabından birkaç alıntı yapacağım. Aşırı gösterişli lüks mimari üzerine: “Başkentin merkezinde altın bir kule (Bayon) var… Bunun doğusunda iki altın aslanla desteklenmiş altın bir köprü var… Sf. 662 Alıntı; Çöküş (Toplumlar Başarısızlığı ya da Başarıyı…
-
Aramızda çok yaygın bir söz var: ‘Tanrı yeryüzünü yarattı, Hollandalılar ise Hollanda’yı’ Bu topraklara ‘polder’ diyoruz. Bunları binyıl kadar önce kazmaya başladık. Bugün, hâlâ sızmaya devam eden suyu sürekli pompalamak zorunda kalıyoruz. Eskiden polderlerdeki suyu dışarı atan pompaları çalıştırmak için rüzgâr değirmeleri kullanırdık. Şimdi, onun yerine buharlı, dizel ve elektrikli pompalar kullanıyoruz. Her polderde, ayrı…
-
Teröristler konusunda, pek çok siyasal suikastçının, intihar bombacısının ve 11 Eylül teröristlerinin cahil ve çaresiz değil, eğitimli ve zengin olduğunu söyleyebilirsiniz. Bu doğru ancak yine de destek ve hoşgörü talebi içindeki çaresiz bir toplumdan geliyorlardı. Sf. 644 Alıntı; Çöküş (Toplumlar Başarısızlığı ya da Başarıyı Nasıl Seçerler) – Jared Diamond, Çeviri; Barış Baysal, (Pegasus Yayınları, 1.…
-
Nüfusun dikkatini iç sorunlardan uzaklaştırmaya çalışan otoriter rejimlerin komşu uluslara saldırması sonucunda ülkeler arasında savaşlar da çıkabiliyor. Sf. 643 Alıntı; Çöküş (Toplumlar Başarısızlığı ya da Başarıyı Nasıl Seçerler) – Jared Diamond, Çeviri; Barış Baysal, (Pegasus Yayınları, 1. Baskı Şubat 2019 – Sf. 643) kitabından birebir alınmıştır.
-
Çevresel tahribatlar bize hem kısa hem de uzun vadede büyük maliyetler çıkarıyor. O kirlilikleri temizlemek veya önlemek uzun vadede ve çoğunlukla kısa vadede de dev miktarlara mal oluyor. Aynen bedenimiz gibi, çevremizi de korurken, hastalığı en baştan önlemek sonradan ortaya çıkan hastalıkları iyileştirmekten daha ucuz ve avantajlı. Sf. 628 Alıntı; Çöküş (Toplumlar Başarısızlığı ya da…
-
Akuakültürle yetiştirilen balıklar düzenli olarak kaçıyor, yabanıl balıklarla çiftleşiyor ve yabanıl balık stokuna zarar veriyor çünkü çiftlikte yetiştirilen balık türleri yaban hayatında yaşama şansı düşük olan hızlı büyüyenler arasından seçiliyor. Çiftlik somonlarının yaşama şansı yabanıl somonlara göre elli kat düşük. Sf. 610 Alıntı; Çöküş (Toplumlar Başarısızlığı ya da Başarıyı Nasıl Seçerler) – Jared Diamond, Çeviri;…
-
Ormansızlaşma, bu kitapta işlenen geçmiş toplumların çöküşündeki başlıca faktördü. Sf. 608 Alıntı; Çöküş (Toplumlar Başarısızlığı ya da Başarıyı Nasıl Seçerler) – Jared Diamond, Çeviri; Barış Baysal, (Pegasus Yayınları, 1. Baskı Şubat 2019 – Sf. 608) kitabından birebir alınmıştır.
-
Kamu, farklı davranış biçimleri beklediğinde ve buna zorladığında, işletmeleri kamunun istediği davranışları karşılığında ödüllendirdiğinde ve kamunun istemediği davranışları sergileyen işletmeler için ise işleri zorlaştırdığında, işletmeler değişiyor. Aynen geçmişte olduğu gibi, gelecekte de kamu yaklaşımlarındaki değişimlerin işletmelerin çevre uygulamalarındaki değişimler için vazgeçilmez olacağını tahmin ediyorum. Sf. 606 Alıntı; Çöküş (Toplumlar Başarısızlığı ya da Başarıyı Nasıl Seçerler)…
-
Otomobil üreticisi Henry Ford, 1919’da işçilerinin günlük asgari yevmiyelerini beş dolar artırdığında hissedarları tarafından mahkemeye verilmişti. Mahkeme, Ford’un çalışanlarına yönelik insani duygularının hoş olduğuna ama işletmesinin hissedarlar için kâr üretmeye devam etmesi gerektiğine karar vermişti. Sf. 604, 605 Alıntı; Çöküş (Toplumlar Başarısızlığı ya da Başarıyı Nasıl Seçerler) – Jared Diamond, Çeviri; Barış Baysal, (Pegasus Yayınları, …
-
Tüm yenilenebilir biyolojik kaynakların yönetimi zordur ancak deniz balıkçılığının yönetimi özellikle zordur. Tek bir ülkenin kontrolü altındaki sularda yapılan balıkçılık dahi zorken, birkaç ülkenin sularına yayılmış balık sahaları daha da büyük problemlere gebedir ve ilk önce çökmeye meyillidir zira hiçbir ülke tek başına kendi iradesini dayatamamaktadır. Sf. 599 Alıntı; Çöküş (Toplumlar Başarısızlığı ya da Başarıyı…
-
Ele alacağım son iki kaynak çıkarma sektörü, kerestecilik ve balıkçılık. Bunlar iki sebeple, sert damar madenciliği ve petrol sektörlerinden ayrılıyorlar. Birincisi, ağaçlar ve balıklar kendi kendini yenileyen kaynaklar. Dolayısıyla, bunları yenilenme hızlarından daha yavaş bir şekilde hasat ederseniz hasadınız sonsuza değin sürdürülebilir. Sf. 586 Alıntı; Çöküş (Toplumlar Başarısızlığı ya da Başarıyı Nasıl Seçerler) – Jared…
-
Bariz problemleri çözmeye çalışırken kısmen irrasyonel davranışlardan kaynaklanan başarısızlıklar da, aynı bireyin kısa vadeli ve uzun vadeli güdüleri arasındaki çatışmalardan doğuyor. Ruanda ve Haiti köylüleri ve bugün dünyadaki milyonlarca insan, inanılmaz seviyede yoksul ve tek düşüncesi ertesi günün yemeğini bulabilmek. Sf. 545 Alıntı; Çöküş (Toplumlar Başarısızlığı ya da Başarıyı Nasıl Seçerler) – Jared Diamond, Çeviri;…
-
Belki de bir toplum olarak başarı ya da başarısızlığın dönüm noktası, şartlar değiştiğinde hangi temel değerlere bağlı kalınacağını ve hangilerinin yenileriyle değiştirileceğini bilmektir. Son altmış yıl içinde dünyanın en güçlü ülkeleri, eskiden ulusal imajlarının merkezinde yer alan uzun soluklu değerlerini terk edip başka değerlere bağlandılar. Sf. 545 Alıntı; Çöküş (Toplumlar Başarısızlığı ya da Başarıyı Nasıl…
-
Kişinin temel değerlerini, hayatta kalmasını engelleyecek derecede dezavantajlı hale geldiklerinde terk etme kararı alması oldukça zor bir davranıştır. Bireyler olarak hangi noktada taviz vermek ve yaşamaktan ziyade ölmeyi tercih ediyoruz? Modern zamanlarda milyonlarca insan gerçek manada, kendi yaşamını kurtarmak için arkadaşları ya da akrabalarına ihanet etmeye, kötü bir diktatöre boyun eğmeye, tam bir köle gibi…
-
Rasyonel davranışlara dayalı problemlere karşıt olarak, bariz problemleri çözememe örnekleri arasında, sosyal bilimcilerin “irrasyonel davranış”, başka bir deyişle herkes için zararlı davranış olarak tanımladığı durumlar vardır. Bu tür irrasyonel davranışlar genelde, her birimizin bireysel olarak değerler çatışması içinde olduğumuz durumlarda ortaya çıkıyor: Bazen kötü bir statükoyu, sırf derinden bağlı olduğumuz bir değer tarafından desteklendiği için…
Bilgi Bakkalı 