Bilgi Bakkalı
Aristo; “İnsan doğuştan bilmek ister!” Demiş. Bilgi Bakkalı, ‘bilmek’ isteyenler için yapıldı. Paylaşmaya ve eleştiriye açık, küfür, hakaret ve nefret söylemine kapalıdır. Bu Bakkal’dan çıkarken; değişmiş olarak çıkarsanız ve bilgilerin kaynağı olan kitapları merak edip okursanız amacıma ulaşmış olacağım.
Kategori: Dersim
-
25 Mart 1341 (1925) tarihinde İçtima: 87, Celse:1, Reis Kâzım Paşa İskân Müdüriyeti Umumiyesi Bütçesi Feridun Fikri Bey; “Dersimdeki Aşiretleri Elazığ’daki Ermeni Köylerine Yerleştirelim.” Diye teklif ediyor: Feridun Fikri Bey (Dersim); “…Vilâyatı Şarkiye’de (doğu vilâyetlerinde), meselâ Elâziz’de birçok Ermeni köyleri vardır. Hâlbuki aynı zamanda Erzincan’a civar olan sahalarda misal olarak arz ediyorum ezcümle (özetle)…
-
4 Mart 1341 (1925) tarihinde İçtima: 69, Celse:1, Reis Kâzım Paşa Takriri Sükûn Kanunu Görüşmeleri; “Türkiye Büyük Millet Meclisi Riyaseti Celile’sine; Ahval (durum) ve hadisatı fevkalâdei ahirenin (geçmiş olağanüstü olayların) gösterdiği lüzum ve memleket dâhilinde emniyet ve asayişi huzur ve sükûnu ve nizamı içtimaiyi (sosyal düzeni) ihlâl edecek (bozacak) irticakarâne (gerici)…
-
12 Mart 1340 (1924) tarihinde İçtima: 10, Celse:1, Reis Ali Fethi Bey 1340 Bütçesi; (Muhalefetin başarısı sonucu askerlik şubelerinin bütçesi azaltıldı.) Umum Jandarma Komutanlığı Bütçesi; Zeki Bey (Gümüşhâne); “.. Jandarma başkadır, asker başkadır, halkta bir anane vardır, aman jandarma gelmesin de eşkıya gelsin, .. bir jandarma kadrosu bu günkü vaziyet karşısında jandarma yağmacılığından başka,…
-
3 Ekim 1339 (1923) tarihinde İçtima: 31, Celse:1, Birinci Reis Vekili Mehmet Sabri Bey Men’i Şekâvet (Eşkıyalığın Yasaklanması) Kanun’u Görüşmelerine Devam Edildi (Kayseri Mebusu Ahmet Hilmi bu kanundan yana konuşuyor. Sekiz dönem mebusluk yapmış.) Zeki Bey (Gümüşhâne) (1); “- … jandarmanın ve hakimin iyisini seçip almazsak, jandarmaya polis gibi maaş vermezsek bu iş düzelmez.. ..…
-
8 Nisan 1338 (1922) tarihinde İçtima: 22. Celse:1, Reisisâni Vekili Musa Kâzım Efendi. Elaziz Valisi Sabıkı (eskisi) Abdülkadir Hakkında Soru Önergesi Görüşmesi: (Dersim Mebusu Hasan Hayri Bey; yolsuzluk nedeni ile azl edilen (görevden alınan) Vali Mazhar Müfit Bey ve Harput Kazası Kaymakamı Abdülkadir Bey’in tekrar aynı mahalde istihdam edilmelerinin (aynı yerde çalıştırılması) sebebini Dâhiliye Vekilinden…
-
29 Kanunuevvel (Aralık) 1337 (1921) tarihinde İçtima: 136, Celse:1, İkinci Reis Vekili Dr. Adnan Beyefendi Musa Kâzım Efendi Meclis Birinci Reis Vekilliğine Seçildi. (İkinci Reis Vekil Dr. Adnan Bey) Bayazıt (Doğubayazıt) Mebusu Şevket Bey Hakkını Arıyor, Dâhiliye Vekili Hakkında İstizah Yapıyor: (soru önergesi veriyor); Şevket Bey (Bayazıt); (Şevket Bey Doğubayazıt’a giderken Dersimli eşkıyalar tarafından soyulduğunu…
-
4 Ekim 1921 (1337) tarihinde İçtima: 86, Celse:1, İkinci Reis Vekili Hasan Fehmi Beyefendi İkinci Reis Dr. Adnan Beyefendi Hasan Fehmi Bey’in İstifasını Geri Alması Hakkında Görüşmeler: (Hakkı Hami Bey; istifa zapta (tutanağa) geçmemişken Meclis İkinci Başkan Vekili Hasan Bey istifasını geri alsın diyor. Hüseyin Avni Bey ise Hasan Fehmi Bey’e hürmetimiz vardır ama konu…
-
29 Kasım 1920 tarihinde 105. İçtima 1. Celse, İkinci Reis Vekili Hasan Fehmi Bey: Dersim Mebusu Diyab Ağa ve Kansuzade Hayri İle Mustafa Beylerin Dersim Hakkındaki Takrirleri (önergeleri): “BMM Riyaseti Celile’sine .. Şimdiye kadar hiçbir usul ve şekli idarede cayi bulamayan (yeri bulunmayan) ve adeta hayvanatı vahşiye (vahşi hayvanlar) sırasında telakki edilen (algılanan, anlaşılan)…
-
18 Kasım 1920 tarihinde 99. İçtima 2. Celse, İkinci Reis vekili Hasan Fehmi Bey: Dersim Hakkında Sual; (Dersim Mebusu Hasan Hayri Bey: Dersim’de memurların kötü idaresinden ve eşkıyalıklardan bahsediyor. Dersimde Kürtler halkın sülüsânını, yani üçte birini, Türkler sülüsünü yani üçte ikisini teşkil ediyor diyor. Büyük Millet meclisine Kürtler temsilci gönderdi, Türkler göndermedi diyor.) Sf.430,431 Dâhiliye…
-
(19 Ekim 1920 tarihinde 86. İçtima 1. Celse, İkinci Reis Vekili Vehbi Efendi. Pütürge Aşiretlerinden ve Dersim İzoli Aşiretinden Meclis’e destek Telgrafı var: Sf.199 “Ankara BMM Riyasetine; Arnavut ve Arap kardeşlerimizin başlarına getirilen ibretamiz (ibret verici) felakete Kürtleri de maruz bırakmak isteyen bir takım vicdansızların teşebbüsatı hainanelerini (hain girişimlerini) bütün mevcudiyetimizle (varlığımızla)…
-
30 Eylül 1920 tarihinde 76. İçtima 1. Celse, Reisi Sani Vekili: Hasan Fehmi Beyefendi. 1920 Yılı Muvazenei Umumiye Kanunu Yani Bütçe Kanunu Görüşülüyor: (Zatı Hazreti Padişahî ve Hanedanı Saltanat için 550.000 lira konuluyor. Maliye Bakanı, Padişah gelirse harcar, gelmezse bütçede kalır diyor.) (Hubelerin Türkçe Okumasına Dair Kanun Teklifi, Dersim Mebusu Abdülhalil Bey’in bu teklifi Lâyiha…
-
Koçuşağı İsyanı; 7 Ekim ile 30 Kasım 1926 tarihleri arasında. İsyan Bölgesi; Ovacık – Hozat (Vergi vermeyen ve eşkıyalık yapan asiler yakalanıp imha edildiler diyor:) Bicar Harekâtı; 3 Ekim – Kasım 1927. Şeyh Sait artıkları bir Tabur askeri bozmuşlar harekâtın sonunda 2.000 asi imha edildi. Harekât Bölgesi; Hani ve Lice Kuzeyi, Kulp Batısı, Murat…
-
1952 yılında Halep’te neşredilmiş olan Baytar Mehmet Nuri’nin (Nuri Dersimi) Kürdistan Tarihinde Dersim başlıklı 340 sayfalık kitabı (1) hezeyanlarla doludur. Alıntı: Genelkurmay Belgelerinde Kürt İsyanları III – Nazmi Sevgen (Sf. 29) kitabından birebir alınmıştır. BAKKAL’IN NOTU (1) (2019): Bu kitap internette pdf olarak mevcut, önemli bir kaynak.
-
2510 sayılı İskân Kanunundan önce de Kürtlerin toplu halde veya azar azar sürgüne gönderildiklerini unutmayalım. Bu kanunların önemlileri şunlardır. 1- Mahalli İskânlarını İzinsiz Terk Eyleyen Muhacir ve Mültecilerle Aşiretler Hakkında Kanun. 10. Kânunuevvel. 1925 tarih ve 675 sayılı. 2- 31 Mayıs 1926 tarihli ve 885 Sayılı İskân Kanunu. 3-10 Haziran 1927 Tarih ve 1097 sayılı…
-
Tunceli Tenkil Harekatında Ayaklanan Halka Dördüncü Müfettişlikçe Yazılan Bildirge; “Ovacık Kazasının Lertik, Mercan ve Birman mıntıkalarında oturan Kalan’lı (Dersimli, Tuncelili) halka; 1-Halkı cahillikten ve fukaralıktan kurtarmak için, Hükûmetin Tunceli’de yapmakta olduğu iyi işleri her gün öğreniyorsunuz … Bu sebeple Hükümet, zalimlerin zulümlerine son vermek ve masum halkı onların elinden ve şerrinden kurtarmak için asker getirmiş…
-
1937 Yılında Tunceli Tenkil (cezalandırma, uzaklaştırma, ortadan kaldırma) Harekâtına Dair Bakanlar Kurulu Kararı; Gayet Gizlidir; Başvekâlet (Başbakanlık) Kararlar Müdürlüğü; Son günlerde Tunceli’de vukua gelen hadiselere dair raporlar 4 Mayıs 1937 tarihinde Atatürk’ün ve Mareşal’in huzurları ile tetkik ve mütalaa edilerek (araştırılarak ve incelenerek) aşağıdaki sonuca varılmıştır; 1-Toplanan kuvvetlerle Nazımiye Keçikesen (Aşağı Bölge) Sin, Karaoğlan hattına…
-
Talat Paşa, İçişleri Bakanı olur olmaz, Hamid’in adamı Şeyh Ubeydullah’ın oğlu Abdülkadir, derhal Kürt bölgelerine giderek Rusya’ya karşı isyana hazırlanmalarını öneriyor. Ancak daha önce değindim; Kürtler, artık Türklere karşı başkaldırmayı tercih ediyorlar. Sf. 71 Hamid’i, aynı ideolojinin daha soğukkanlı ve temkinli, ittihatçıları da daha hızlı ve cüretkârı olarak düşünmek gerekiyor. İttihatçılar, Kürtlerin, eskiden olduğu gibi…
Bilgi Bakkalı 