Kategori: Kurtuluş Savaşı
-
4 Temmuz 1920 tarihinde 27. İçtima 1. Celse, Mebuslara uygulanan sansürden rahatsızlık var: (Hakkı Hami Bey, Çorum Mebusu Sıddık Bey, Dursun Bey, Tokattan Rıfat ve Mustafa Beyler, Mebuslara sansür kalksın diyorlar. Ziya Hurşit, Mehmet Şükrü, Kastamonu Mebusu Rüştü Beylerin de talebi aynı. Çorumdan Abdullah Dursun, Tokattan Mehmet Rifat ta İcra Vekillerine ve resmi makamlara gönderilenlere…
-
5 Temmuz 1920 tarihinde 28. İçtima 2. Celse, Reis; Celalettin Arif Bey Bazı subaylarla ilgili suistimaller (görevi kötüye kullanmak) ve asker firarları görüşülüyor: Mehmet Şükrü Bey (Karahisarısahip); “ Derdin birisi; mesela halk da yeni bir zihniyet uyanmıştır. Ben, senin nam ve hesabına ölemem diyor. Sen burada kal, tarlamı zapt et, servet ve saman sahibi ol,…
-
4 Temmuz 1920 tarihinde 27. İçtima 2, 3, ve 4. celseler gizli celsedir. Kuvayı Milliye’nin (1) yaptığı eşkıyalıklar görüşülüyor: Vehbi Efendi (Konya); “Efendiler! Köylü yedi senedir, yetmiş senedir, yüz yetmiş senedir kasaba eşrafı (şereflileri, önde gelenleri, sömürenleri) adına öle öle usanmış! Canı boğazına gelmiş. Onlar, dostlar gazi, biz şehit, kuralının karşısında. Bu kere de biz…
-
3 Temmuz 1920 tarihinde 26. İçtima 2, 3 ve 4. Celseler gizlidir. Haziran sonundaki büyük bozgundan sonra İsmet Paşa Meclis’in bu celsesinde (oturumunda), işgalden korkulmamasını, işgal genişleyince de küçük harp yani çete harbi yapılacağını söylüyor. 1994’de alınmış notlar: Süleyman Sırrı Efendi (Yozgat): “-Soyguncu Başkanı Edip Bey ile görüştük…. Edip Bey bana bir soru sordu: Siz…
-
3 Temmuz 1920 tarihinde 26. İçtima 1. Celse Lazistan Mebusu Osman Nuri Bey’ Düzce isyanı hakkında bir takrir (soru önergesi) veriyor: Osman Nuri Bey (Lazistan); “1-Düzce’de zuhura gelen (açığa çıkan) hadisei irtica (gericilik olayı) filhakika (gerçekte) Ferit Paşa Hükümetinin Anadolu’yu parçalamak üzere .. yaptıkları teşvikat (teşvikler) neticesi meydana gelmiştir. Fakat umumiyetle (genellikle) halkı bu derece…
-
7 Haziran 1920 tarihinde 25. İçtima 6. Celse, Matbuat (basın) ve İstihbarat Müdüriyeti Umumiyesi Teşkili Hakkında Kanun Görüşülüyor: (İftardan sonra Mustafa Kemal Paşa’nın riyasetinde (başkanlığında) tekrar toplanılıyor. Matbuat ve İstihbarat Müdüriyeti Umumiyesi Teşkili Hakkında Kanun görüşülüyor.) (Ali Şükrü Bey, bu genel müdür İcra Vekilleri Reisine yani Başbakan’a direkt bağlı olsun, o seçip onaylasın diye verilen…
-
5 Haziran 1920 tarihinde 24. İçtima 1. Celse, Memuriyet Ve Mebusluk Sıfatlarının Ayrılması Hakkındaki Kanunun Görüşülmesi; Mehmet Şükrü Bey (Karahisarısahip); “- .. kuvvetin bir tarafta toplanması daima istibdat (baskı rejimi) tevlit eder (doğurur). Efendim kuvvet bir tarafta toplanacak olursa bu sefer hükümet istibdadı, imparator istibdat yerine Meclis istibdadı kaim olur (yerine konur). Millet bilmeyerek istibdada…
-
29 Mayıs 1920 tarihinde 21. İçtima 2, 3 ve 4. Celseler gizli celse, Reis Mustafa Kemal Paşa. (Muhtemelen Sevr Antlaşması hükümleri görüşülüyor. Bu celselerin zabıtları da yok. Bu zabıtları 2014’de internette buldum. Gizli Celselerde Sevr, Bolşeviklik ve son durum görüşülüyor;) Vaziyeti Askeriye, Siyasiye ve Hariciye Hakkında İstizah Takriri (soru önergesi): İsmet Bey (Erkânı Harbiyei Umumiye…
-
2 Haziran 1920 tarihinde 22. İçtima 1. Celse, Reis; Celalettin Arif Bey. 8 Mayıs 1920 tarihli Peyamı Sabah Gazetesinin bir haberi okunuyor; Reis Celalettin Arif Bey (Erzurum); “-.. İstanbul Hükümeti, vaziyeti siyasiyei hariciyye (dış siyasi işleri) dolayısıyla Kuvayı Milliye aleyhine yapılacak tedibattan (cezalandırmadan) sarfı nazar edildiği (göz ardı edildiği, vazgeçildiği) ve bu işin sulhun akdinden…
-
17 Mayıs 1920 tarihinde 17. İçtima 2. Celsede gizli celse yapılıyor Bu gizli celsenin zabıtlarına ulaşılamıyor, Temmuz 1920 deki gizli celselere kadar yapılmış olan gizli celselerin zabıtları İşbankası Yayınında yoktu, 2014’de internette ulaşıldı, sansürlü kırık dökük bir halde. Elviyei Selase’de (üç vilayette, Kars, Batum, Ardahan’da) devlet teşkilatı kurmak için Hükümete tam yetki verildi. Ve Durum…
-
24 Mayıs 1920 tarihinde 20. İçtima 1. Celsede Mayıs ayında Ramazan nedeniyle fazla celse yok. Mebus mazbataları okunuyor. Ali Fuat Paşa’nın Geyve’deki asileri dağıttığına dair telgrafı okunuyor. Kuvveyi İnzibatiye’den çok sayıda ganimet aldık diyor. Alıntı: TBMM Zabıt Ceridesi Cilt: 02 (22.05.1920 / 28.07.1920) (TBMM Matbaası 1959 yılı 3. Baskı – Devre;1 Sene;1, İçtima;20, Celse1 –…
-
15 Mayıs 1920 tarihinde 16. İçtima 1. Celse İzmir’in işgalinin yıldönümü olması nedeniyle konuşmalar yapılıyor: İsmail Safa Bey (Mersin); “-…Türk gazetelerinden bazıları dediler ki – utanarak söylüyorum – .. Kabahat Türklerdedir, İslamlardadır, Yunanın medeni ordusu hiçbir gün bu faciaya razı değildir. Fakat İslam’ın bozuk kısımları, açık söyleyelim, hatta ittihatçı kısımları buna sebep oldu. ……
-
11 Mayıs 1920 tarihinde 14. İçtima 2. Celse Ermeni ve Rumların vakıflarının mallarına el konulması hakkında tebliğ görüşülüyor: Reis; “-.. Heyeti İcraiye bir karar verdi ve umumen tebliğ etti (halka bildirdi). Yani tehcir mesailinde (Ermeni, Kürt ve Rumların zorunlu göçürülmesi işleminde) mevkuf (vakfedilmiş) bulunanların gayri mevkuf (vakfedilmemiş gibi) bir surette muhakemesinin icrasını tebliğ buyurdular.” Alıntı:…
-
11 Mayıs 1920 tarihinde 14. İçtima 1. Celse Karabekir’in gönderdiği Rus Milletler Komiserliğinin şark Müslümanlarına yaptığı tamim ile ilgili görüşme yapılıyor. Bolşeviklik yani sosyalizme sığınma arzusu görüşülüyor: Hamdullah Suphi Bey (Antalya); “-.. Memleket Bolşevizmi (sosyalizmi) bilmiyor, memleket Bolşeviklik hakkında irşad edilmemiştir(bilgilendirilmemiştir). İğva (tahrik) edilmiştir. İdlâl edilmiştir (saptırmalar yapılmıştır). Ben, Rusya’nın içinden gelmiş en yakından tanıdığım…
-
3 Mayıs 1920 tarihinde 10. İçtima 1. Celse İcra Vekilleri heyeti yani hükümet Meclis tarafından tek tek seçiliyor. İcra Vekilleri Reisi yani Başbakan Meclis Başkanı olan Mustafa Kemal Paşa’dır. (Maliye ve Maarif vekilleri yeterli oyu alamıyorlar. Maarif Vekâletine Hamdullah Suphi Bey 60 rey, Rıza Nur Bey ise 43 rey alıyor. Dâhiliye Umuruna; 96 rey ile…
-
1 Mayıs 1920 tarihinde 8. İçtima gizli yapılan 4. Celse Mustafa Kemal Paşa İsyanlarla İlgili Bilgi Veriyor: Mustafa Kemal Paşa (Ankara); Efendim, vaziyeti dâhiliyemiz hakkında arzı malûmat etmemi (bilgi vermemi) emir buyurmuşsunuz. Malûmu Âliniz, nisanın on üçüncü günü Düzce’de bir isyan zuhur etmiştir (ortaya çıkmıştır). Orada bulunan askeri müfrezeye ve jandarmaya tecavüz edildi. Zaten az,…
-
2 Mayıs 1920 tarihinde 9. İçtima 1. Celse İcra Vekilleri Teşkili (Hükümet oluşturulması) hakkındaki kanun kabul ediliyor: Bu Celsede Dört maddelik İcra Vekilleri seçimi biçimine ait kanun kabul ediliyor. Alıntı: TBMM Zabıt Ceridesi Cilt: 01 (23.04.1920 / 19.05.1920) (TBMM Matbaası 1959 yılı 3. Baskı – Devre;1 Sene;1, İçtima;9, Celse;1 – Sf. 185, 186) kitabından…
-
29 Nisan 1920 tarihinde 7. İçtima 2. Celse Ali Şükrü Bey Milli Muhafız Müfrezesi Teşkili hakkında kanun teklifi yapıyor ve bu kanun kabul ediliyor: Ali Şükrü Bey (Trabzon) bir takrir (önerge) veriyor; “Halkımızın cehaleti ve düşmanların pek melanetkârâne (kötü niyetli) iğfalâtı (aldatmaları) nazarı dikkate (göz önüne) alınınca Meclis’in her an elinin altında… bir müfrezenin (koruma…
-
27 Nisan 1920 tarihinde 5. İçtima 2. Celse Hıyaneti Vataniye Kanunu görüşülüyor: Necati Bey (Erzurum); “-.. muhalefet kelimesine haini vatan kelimesi ismi verilemez. Fiilen ortaya çıkıp da bir şey yapmaz, bitaraf (tarafsız) bir vaziyette kalabilir. Hıyaneti vataniyeden addedilebilmek için her halde fiile inkılâb etmiş (fiile dönüşmüş) olan şekiller olması lâzımdır.” (1) Mehmet Şükrü Bey: “-…
