Bilgi Bakkalı
Aristo; “İnsan doğuştan bilmek ister!” Demiş. Bilgi Bakkalı, ‘bilmek’ isteyenler için yapıldı. Paylaşmaya ve eleştiriye açık, küfür, hakaret ve nefret söylemine kapalıdır. Bu Bakkal’dan çıkarken; değişmiş olarak çıkarsanız ve bilgilerin kaynağı olan kitapları merak edip okursanız amacıma ulaşmış olacağım.
Kategori: Osmanlı Devleti
-
“Mesih”in çıktığı ve bunların sonuncusunun Jacob (Yakub) Frank (1728-1791) olduğu kaydedilmektedir. Türk-Yahudi karışımı olan Polonya’daki “Frankist Hareketi” Sabatayistliğin devamı olarak bilinmektedir. Jakob Frank; Polonya’da ortaya çıkmış… … O; Türkiye’de bulunduğu sıralarda tanıdığı Selanik Sabataycılarına uyarak Müslüman olmuş, İznik’te evlenmiş, sonra Polonya’da faaliyetini geliştirmiş, 1759’da kendisi Hıristiyan olduğu gibi taraftarlarına da (Sabatay Sevi gibi) aynı şekilde…
-
Yahudilerin, Sadrazamdan, onun (Sabetay’ın) İstanbul’dan uzaklaştırılmasını istedikleri rivayet ediliyor. Aynı zamanda onlar, 6.000 kuruşluk yol parası da tedarik ederek Sabetay’a veriyorlar. İstanbul’dan uzaklaştırılmasını istemelerine sebep; İstanbul hahamlarının İzmir Hahamlarına gönderdikleri beyannamedeki görüşleri olsa gerektir. … “Kral IV. Mehmed’i takdis ediniz. Çünkü bu günler içinde İsrail için bir selamet ameliyesi yapmıştır. Ona karşı asilik etmekle sakın…
-
Sabatay Sevi’nin (Mehmet Efendi) tavsiyesiyle, Yahudiler kafile kafile İslâm’a giriyor. Edirne Hahambaşısı Angiroslo Kohen, bu gidişle, bütün Yahudi cemaatinin ihtida edeceği ve Yahudilerin en kuvvetli merkezlerinden birinin sönüp gideceği endişesine kapılıyor. … Mehmet Efendi’nin müsaade alarak kayınbiraderi Yakup Çelebi (Müslüman adı) ile Selanik’e gidip, orada da bir kısım Yahudi’yi Müslüman ettiği ve oradan Ülgün’e gönderildiği…
-
Sabatay’ın İslâm’ı kabul etmesiyle Türkiye ve diğer ülkelerdeki Yahudiler büyük şaşkınlığa düşüyor. Onlara, hakaretamiz olarak “Puştlar” ismi takılıyor. Bu lakaptan yüzleri kızaran ve ümitsizliğe düşen Yahudilere, Sabatay şöyle hitap ediyor: “Allah beni bir İsmaili (yani Müslüman) yaptı; ben sizin kardeşiniz Kapıcıbaşı Mehmed’im. O (yani Allah), emretti, ben de ona itaat ettim.” Sf. 288 Padişah ve…
-
… tam o tarihte Musul’un İmadiye kasabasında Şeyh Abdullah isminde bir “Kürd Şeyhi”, genç oğlu Mehmed’i “Mehdi” diye ortaya atmış; bu genç de “Mehdilik” davasına etrafına adamlar toplayıp çoğalmaya, fertler arsında fitne ve fesat çıkarmaya çalışmıştır. Üzerlerine varılınca bir hayli mukabele olmuş; fakat sahte “Mehdi” taraftarları hezimete uğratılmıştır. Alıntı; Dönmeler (Sabatayistler) Tarihi – Abdurrahman Küçük,…
-
Sabatay gibi birisinin İslam’ı kabul etmesi , hem meclistekilerin hem de Padişahın hoşuna gittiği için, ona, “libas-ı fahir” ile bir kese para verildiğini….… Sf. 277 İsmini Aziz Mehmet Efendi şekline dönüştürmüştür. … İçoğlanlar hamamına gönderildi. Yeni bir elbise verilerek, günde 150 akçelik bir gelirle, “Kapıcıbaşı”lığa tayin edildi. Karısı Sara da kocasını takiple Müslüman oldu ve…
-
16 Eylül 1666’da Sabatay Sevi Divan huzurundadır. Divan; Edirne’de, Saray-ı Hümayun’da, Sadrazam Kaymakamı Mustafa Paşa, Şeyhülislam Minkarîzade Yahya Efendi ve Padişah imamı meşhur vaiz Vani Efendi’den oluşmaktadır. Padişah IV. Mehmed de, Kafes arkasında müzakereyi takip etmektedir. Sf. 274 Sabatay, Türkçe bilmediği için, tercümanlığını “Yahudi Dönmesi” Hayati-zade yapıyor. … Yahudi Doktor Moché ben Raphael Abravanel, İslamiyet’i…
-
Sadrazam Köprülü Fazıl Ahmet Paşa’nın, Sabatay’ı huzuruna çağırıp konuştuğunu belirten… “Düzme Mesih’in boş bir adam olmadığını anladı ve ilmî vukufunu takdir etti. Fakat umumi heyecanlar ve tefrikalar üzerine Sevi’nin İstanbul’da kalması tehlikeli görüldüğünden Aydos kalesine nefyedilmesine ve orada kal’a-bend olmasına karar verdi” Yuda (Juda) Çelebi vasıtasıyla Sadrazamın sarrafı Mordehay Kohen, Fazıl Ahmet Paşa’nın ayaklarına kapanıyor,…
-
Mesihlik meselesi, Yahudiler arasında değil, bir kısım Müslümanlara arsında da taraftar buluyor. Bu durum, Sabatayistlerin Bektaşi dervişlerinden birini ve dolayısıyla da taraftarlarını elde etmeleri sayesinde “Bektaşiler” arasında cereyan ediyor. … Şiilerden az bir grup inanıyor. Alıntı; Dönmeler (Sabatayistler) Tarihi – Abdurrahman Küçük, (Aziz Andaç Yayınları, 7. Basım Temmuz 2005 – Sf. 264) kitabından birebir alınmıştır.
-
Şubat 1666. Sabatay İstanbul’dadır. Subaşı (Emniyet Müdürü) tarafından sorguya çekiliyor. … Sabatay her şeyi inkâr ediyor. Subaşı’ndan iyi bir dayak yedikten sonra zincire vuruluyor. Alıntı; Dönmeler (Sabatayistler) Tarihi – Abdurrahman Küçük, (Aziz Andaç Yayınları, 7. Basım Temmuz 2005 – Sf. 264) kitabından birebir alınmıştır.
-
Sabatay İzmir’de iken, davasını güçlendiren başka bir olay meydana geliyor. “İhya-yi Emvat” olayı oluyor. Bu olay şöyle cereyan ediyor: Livorna’dan İzmir’e Josef Penhaz isminde bir İtalyan Yahudi’si geliyor. Bu Yahudi İzmir tüccarlarında bulunan alacaklarını toplamak istiyor. Bunu rahatça tahsil etmek için de Sevi ve taraftarlarının desteğini sağlamayı düşünüyor. Bunun için halk arasında Sevi aleyhinde bir…
-
Dünyayı 38 müridi arasında taksim ediyor ve onları da kral olarak isimlendiriyor. … Genelgeler gönderiyor ve onlara: “Tanrı’nın tek ve ilk doğan oğlu Sabatay Sevi’den İsrail’in Mesih’i ve kurtarıcısından bütün İsrailoğullarına selam! Mademki biz, şerefli büyüklerimiz İbrahim, İshak ve Yakup’un görmeyi arzu ettikleri (söyledikleri) Tanrı’nın büyük gününü görme şerefine nail olduk, artık acı günlerimiz sevince,…
-
Sabatay’ın kardeşi İlyas (Elias), karşı çıkıyor ve Sabetay’a Türklerin düşmanlıklarını çekeceğini söylüyordu. Sabatay da bunun üzerine, “Bu, bütün Yahudilerin ıstırap çekmesinden iyidir.” diyordu. Sf. 253 İzmir Kadısı, Sabetay’a ziyaretinin ve İzmir’de uyandırdığı hareketin manasını soruyor. Sabatay; ne söyleyeceğini şaşırıyor ve mucize göstereceğini ümit ediyor. Böyle bir şey zuhur etmeyince, bir müddet duraklıyor ve sonra Sultan’ın…
-
Her cumartesi, sinagogda yapılan ayinden sonra Osmanlı İmparatorluğu’nun (Sultan IV. Mehmed) adını anmak adettir. Bu âdeti, Padişahın adı yerine kendi adının (Sabatay Sevi) konulmasını emrederek değiştiriyor. Alıntı; Dönmeler (Sabatayistler) Tarihi – Abdurrahman Küçük, (Aziz Andaç Yayınları, 7. Basım Temmuz 2005 – Sf. 257) kitabından birebir alınmıştır.
-
Olaylar bu safhaya geldikten sonra Sadrazam Köprülü Fazıl Ahmet Paşa’nın duruma müdahale ihtiyacı duyduğunu ve Sabatay’ı huzuruna çağırıp konuştuğunu belirten “Bir Tarih Müdekkiki” şöyle bir iddiada bulunuyor: “Düzme Mesih’in boş bir adam olmadığını anladı ve ilmi vukufunu takdir etti. Fakat umumî heyecanlar ve tefrikalar üzerine Sevi’nin İstanbul’da kalması tehlikeli görüldüğünden Aydos kalesine nefyedilmesine (sürgün edilmesine)…
-
Selanik Kabala öğretisinin kalesidir. Sabatay geldikten sonra, Selanik’i, on beş gün devam eden çalkalanma ve çılgınca bir neş’e kaplıyor, ziyafetler veriliyor, halaylar çekiliyor. … oradaki hahamların büyük çoğunluğunu bir ziyafette topluyor. Bu ziyafet sırasında Sabatay, Mesihlikle ilgili bahisler açıyor ve kendisinin hiç evlenmeyeceğini beyan ediyor. Beraber getirdiği “Sefer Tora” dan (Tevrat’ın elle yazılmış tomarı) evlenme…
-
… bir Frenk darb-ı meseli olan “Nul n’est prophéte dans son pays = Kimse kendi memleketinde Peygamber olamaz” … “Ev danası öküz olmaz” … Bütün Musevi uleması bir araya geldiler ‘Sevi’nin katline fetva verdiler. ‘Sevi’, İzmir’de dikiş tutturamayacağını anladı, daha müsait bir faaliyet sahası aramak üzere 1648 senesinde İstanbul’a hareket etti. Sf. 230 Josef Kastein;…
-
Bu çalışmaları esnasında bir Yahudi astronomi belgesi buluyorlar. O belgede “Mesih, Jüpiter ve Satürn gezegenlerinin balık burcunda birleştiklerinde, doğacaktır” yazılıdır. Sabatay, bu balık ile Yahudi mahallelerini geziyor. Soranlara, İsrail’in kurtuluşunun “Balık Burcu”nda olacağını söylüyor. (Gövsa, “Sabatay mensuplarının ayinlerindeki balık remzi, işte buradan kalmıştır” diyor). Ona, böyle çocukça hareketinin haddini bildirmek için, hahamlarca bir rehber görevlendiriliyor…
-
Engizisyon (Inquisition) Mahkemelerinin zulmünden kaçıp dünyanın muhtelif köşelerine yayılan ve bu arada Türkiye’ye iltica eden Yahudilik âleminde büyük buhranlar, ıstıraplar uyanmıştır. Sf. 222 Alıntı; Dönmeler (Sabatayistler) Tarihi – Abdurrahman Küçük, (Aziz Andaç yayınları, 7. Basım 2005 – Sf. 222) kitabından birebir alınmıştır.
-
1.Fransız, Alman ve İngiliz Ansiklopedilerinde; “Sabatay Zevi”, “Sabatay Zebi”, “Sabatay Sewi”, “Şabbetay (Şabatay) Sebi”, Sabbetai Zewi”, “Şabtay Sevi” olarak yazılmıştır. 2.Tarihlerimizden Raşid Tarihi, Abdi Paşa’nın Vekâyinamesi ve Fındıklı Mehmed Efendi’nin Silahtar Tarihi’nde, isim zikredilmeyerek, “Haham” ve “Yahudi-i Meşhur”; Kamil Paşa’nın Tarih-i Siyasi’sinde de “ Sapatay Levi” olarak kaydedilmiştir. Alıntı; Dönmeler (Sabatayistler) Tarihi – Abdurrahman Küçük,…
Bilgi Bakkalı 