Bilgi Bakkalı

Aristo; “İnsan doğuştan bilmek ister!” Demiş. Bilgi Bakkalı, ‘bilmek’ isteyenler için yapıldı. Paylaşmaya ve eleştiriye açık, küfür, hakaret ve nefret söylemine kapalıdır. Bu Bakkal’dan çıkarken; değişmiş olarak çıkarsanız ve bilgilerin kaynağı olan kitapları merak edip okursanız amacıma ulaşmış olacağım.

Kategori: Osmanlı Devleti

  • “Büyük Britanya’nın İstanbul Büyükelçisi Sir Henry Bulwer 1857 yılında Türkiye’deki ilk mason locasını kurdu, bunu bir yıl sonra 1858’de Fransız Büyükelçisinin kurduğu, Unıon d’orient (Doğunun Birliği) Locası izledi. Fuad bu locaya kayıt oldu.” Alıntı: Aydın Üzerine Tezler I – Yalçın Küçük (Tekin Yayınevi 2. Basım 1985 – Sf. 415) kitabından birebir alınmıştır.

  • BAKKAL’IN NOTU (1995): Osmanlı’da bürokrata erbabı-ı kalem (kalem ustası) deniliyor. Uzun yıllar bürokratı sadece kalem tanıtıyor. Masa kullanılmıyor. Arap alfabesi sağdan sola yazıldığı için masaya pek ihtiyaç duyulmuyor. Çünkü sağ ele alınan kalem, biraz bükülen vücutla, sol ayak üzerine konulan kâğıda yazılabiliyor.  Latin alfabesinin alınması Türkiye de çok önceleri de tartışıldı. Namık Kemal Bey buna…

  • “Osmanlı fetih modeli üç öğeye dayanıyor. Bir; Fethedilecek yerde toplumsal hoşnutsuzlukları saptamak. İki; Hoşnutsuzluğu ve hoşnutsuzlukları biri birine karşı kullanmak. Üç; Fethedilen yerleri olduğu gibi bırakmak. Bu maddelerin uygulanabilmesi için iki koşul gerekiyor; Bunlardan birisi dinsel bağnazlıktan uzak durma. İkinci koşul ise çok etkin propaganda ve casus ağının kurulması.” Alıntı: Aydın Üzerine Tezler I –…

  • “Kilise okullarında Türkçeden başka, batı dillerini ve Grekçeyi çok iyi öğretiyorlar. Ve kilise Osmanlı Devleti’nin tercüman deposu. Tercüman Osmanlı Devletinin dış ilişkilerini yürüten kimsedir. Yunan isyanından sonra bu depodan yararlanılmıyor. Ve Türk aydını yabancı dil öğrenmek zorunda kalıyor.” Alıntı: Aydın Üzerine Tezler I – Yalçın Küçük (Tekin Yayınevi 2. Basım 1985 – Sf. 171) kitabından…

  • Yeniçerilik, merkezi otoriteyi sınırlayan bir işleve sahip. Alıntı: Aydın Üzerine Tezler I – Yalçın Küçük (Tekin Yayınevi 2. Basım 1985 – Sf. 162) kitabından birebir alınmıştır.

  • “Yenilenin aklı, genellikle yenenin gücünün büyüsüne kapılır.” Alıntı: Aydın Üzerine Tezler I – Yalçın Küçük (Tekin Yayınevi 2. Basım 1985 – Sf.200 ve 202) kitabından birebir alınmıştır. BAKKAL’IN NOTU (1995): Mısır Valisi Kavalalı Mehmet Ali Paşa’nın isyanı, büyümesi, Osmanlı’da yenileşme ihtiyacını dayatıyor. Hatta modeli de veriyor.

  •  “3.000 yeniçerinin olay sırasında öldüğü, 7-8 bin yeniçerinin yakalanarak idam edildiği ve 200 bin kadarının da İstanbul’dan sürüldüğü.” Alıntı: Aydın Üzerine Tezler I – Yalçın Küçük (Tekin Yayınevi, 2. Basım 1985 – Sf. 187) kitabından birebir alınmıştır. BAKKAL’IN YORUMU (1995): Mora’da Yunan isyanı çıkmış, Mora Valisi Hurşit Paşa, Tepedelenli’yi bastırmaya gönderiliyor. İsyan 1821’de başlıyor. Mahmut,…

  • “Yeniçeri ulemadan icazet almadan hiçbir ayaklanma yapmadı.” Alıntı: Aydın Üzerine Tezler I -Yalçın Küçük (Tekin Yayınevi 2. Basım 1985 – Sf. 160) kitabından birebir alınmıştır.

  • Sultan Mahmut’un önceleri sağ kolu olan Hâlet Efendi, önceleri o kadar çok aydını ölüme gönderdi ki, artık devlet ileri gelenleri Hâlet Efendi’yi ancak; “Yazık! Bu çok genç.” veya “Yazık! Bu çok yaşlı.” diyerek ve bir ölçüde durdurabiliyorlardı. Önceleri buna kanan Hâlet Efendi’nin, sonunda “Boynu vurulacak hep orta yaşlıyı ben nereden bulayım?” dediği biliniyor. Alıntı: Aydın…

  • “Yavuz ve Kanuni zamanlarında İstanbul’da matbaa vardı. Yahudi ve Ermenilerde var.    İstanbul’a matbaa girmesine ferman var; Türkçe ve Arapça kitap basımına izin yok. … Ulema ayrıcalıklı bir sınıf olduğu için; Yer yer kast özelliği gösteren ve kendi çıkarlarını kıskançlıkla koruyan bir sınıf.” Alıntı: Aydın Üzerine Tezler I – Yalçın Küçük (Tekin Yayınevi 2. Basım 1985…

  • “Mahmut bir diktatörlüğün temellerini attı.” Alıntı: Aydın Üzerine Tezler I – Yalçın Küçük (Tekin Yayınevi 2. Basım 1985 – Sf. 156) kitabından birebir alınmıştır.

  • “Osmanlı’dan bir miras var; Kendini korumak, alternatifi yok etmek demek. (1) Sf. 148 Osmanlıda Padişahların kızlarından olan erkek çocukları hemen boğduruluyordu. Mahmut bunu yasakladı.” Alıntı: Aydın Üzerine Tezler I – Yalçın Küçük (Tekin Yayınevi 2. Basım 1985 – Sf. 148 ile 155 arası) kitabından birebir alınmıştır. BAKKAL’IN NOTU (1) (2015): Nazım Hikmet’in Kemal Paşaya hakaret…

  • “Laisizm Türkiye’de İkinci Mahmut’un üç düşmanıyla savaşından ortaya çıktı. Mahmut Yeniçeriliği ortadan kaldırdı. Ancak Yeniçeriliği ortadan kaldırmak, aynı zamanda, İslamik bir tarikatı, Bektaşiliği yerle bir etmek demek oluyordu. Mahmut bunu da yaptı. İslam’ın bir türüne acımasız savaş açtı ve kazandı. Mustafa Kemal’den yüz yıl kadar önce! Tekkeler İkinci Mahmut tarafından kapatıldı. Mahmut ulema (Kadılar ve…

  • 1- Arpalık ve maişetlerin (Devletin bazı arazileri yararlılığı görülenlere vermesi, maişet ise geçim demek) iltizam (ömür boyu , sürekli mülk kullanma hakkı) ….verilmeyerek,  emanet yoluyla ve belli bir ücret karşılığında ehliyetli ve insaflı naiplere (naip; başkasının yerine, burada devletin yerine bir işi idare eden güvenilir kişi) verilmesi. (1) 2- Anadolu ve Rumeli kadılarından hastalıklı ve…

  • “İnsanlar büyüdükçe kişisel iradelerine bağlı eylem alanları daralıyor. Hoşnut eden değil, sorumluluk ve zorunlulukla kendisini kabul ettiren eylem türleri ön plana çıkıyor. Sultan Selim Hint ve Avrupa’dan ithal edilen kumaşların imali (üretilmeleri) için Üsküdar’da kumaş atölyeleri açtırdı. Yenilikçi Padişah, nerede ise tekstile dayalı sanayi devrimi ile aynı on yıllarda, İstanbul’da da dokuma atölyelerini kuruyor. Sf.137,…

  • “Yenilik hareketi,… yeni bilim adamı ve yeni aydını yaratmak demek… eskisini ortadan kaldırmak demek… Selim bunu biliyor. Sf.128  “Avrupa’ya fen ve maarif talim eylemek için ilk talebe İshak Bey’i, Üçüncü Selim Avrupa’ya gönderdi.  Üçüncü Selim 1793 yılında İhtilal Fransa’sının Dışişleri Bakanlığı’na resmen başvurarak, Türkiye’de görev yapacak uzmanlar istiyor.   Tahta geçişinin ertesinde… devlet büyüklerinden, ordu bürokrasisinin…

  • “1628 yılında ilk kez bir eski yeniçeri komutanı, ulemanın başı olan Şeyhülislamın desteğini alarak Sadrazam (Başbakan) oldu.” Alıntı: Aydın Üzerine Tezler I – Yalçın Küçük (Tekin Yayınevi 2. Basım 1985 – Sf. 109) kitabından birebir alınmıştır.

  • Üçüncü Selim, 1789 yılında 28 yaşında tahta çıktı. …. Fransız İhtilali’nin çağdaşı ve sıcak bakıyor. (Sf. 119) Selim yel değirmenlerine hücum etti.   Yenilikçi embriyonik bir biçimde Don Kişot’tur.. Yenilikçi aydın her zaman bir “saf akıllı” olmalı. Çok akıllı veya pek hesaplı, ancak düzenin adamıdır.   Düşüncede ampirist politikada popülist, her zaman …. kuş beyinlidir. Sf. 120  …

  • “Türk Entelijansiyası son derece ilginçtir; Koçi Bey Lâyihasını (İkinci Selim’e sunulan, ülkenin durumu hakkındaki görüşleri) çok beğeniyor. Hâlbuki Türk Entelijansiyasına aşağılık kompleksini enjekte ediyor. (Arnavut asıllı Koçi Bey Lâyihasından bir kısım): “Her zümreye, milleti ve mezhebi bilinmeyen, şehir oğlanı, Türk, Çingene, Tatar, Kürt, ecnebi (yabancı), Laz, Yörük, katırcı, deveci, hamal, ağdacı yol kesen, yan kesici…

  • “Bilim, düşünme ile ilgilidir. İçinde düşünme unsuru olmayan arşivcilik veya belge toplama, ampirsizimdir. Ampirizm bilimsel yoksulluktur. Türk tarihçiliği son derece yoksuldur. Bütününe hiç güven olmaz.   Aydın aydının kurdudur…. İhtilaller kopukluğu vurgular. Her yeni doğan yerleşinceye kadar, gökten indiği izlenimi vermeye çabalıyor.    İkinci Mahmut zamanında Türkiye’de Moltke var; Prusyalı subay Moltke; “Her iki memlekette de (Rusya…