Bilgi Bakkalı
Aristo; “İnsan doğuştan bilmek ister!” Demiş. Bilgi Bakkalı, ‘bilmek’ isteyenler için yapıldı. Paylaşmaya ve eleştiriye açık, küfür, hakaret ve nefret söylemine kapalıdır. Bu Bakkal’dan çıkarken; değişmiş olarak çıkarsanız ve bilgilerin kaynağı olan kitapları merak edip okursanız amacıma ulaşmış olacağım.
Kategori: Sabetaycılar
-
1900 yılında İzmir’i ziyaret eden Paul Lindau, Yahudi mahallesinin diğer mahallelere göre daha bakımsız ve düzensiz olduğunu ileri sürmektedir. Türk ve Yahudi mahallelerine göre Rum ve Ermeni mahallelerinin daha göze batıcı olduklarını ifade ederken, özellikle Yahudi mahallesiyle ilgili gözlemlerine geniş bir yer ayırır; Sf. 90 “Yahudi Mahallesi ise en pis ve en huzursuz olanı.…
-
Ancak, 1942 yılında çıkarılan “Varlık Vergisi” kentteki özellikle Yahudiler’in güç koşullar altında yaşama sürecini başlattı. Ardından İsrail Devleti’nin kurulması ve giderek Yahudilerin de göç almasıyla tarihi sosyal coğrafya değişime uğradı. Tarih boyunca devam eden birliktelikler 20. yüzyılla birlikte sona ermiş oldu. Sf. 90 Alıntı; Anadolu Tarihinde Tire Yahudileri – A. Munis Armağan, (Bilkar Matbaacılık 1.…
-
İlginçtir ki, 1908 yılındaki meclis idare heyetinde, gerek nüfusça gerek ekonomiye hâkimiyetlerine karşın kent yönetiminde Rum kesiminden temsilci yoktur. Buna karşın Yahudi cemaatinden Çelebon Beje’nin seçilmesi anlamlıdır. II. Meşrutiyet’ten itibaren Belediye Meclislerinde, Haim Beja Robeno, Haim Beja Sebatay, Bohor Danon ve Şmail Barsimento’nun görev aldığını görüyoruz. İlginç bir konu da Belediye örgüt yapısı içinde Yahudi…
-
Avram Galante, 1904 Tire ziyaretinde, kentte 360 aile bulunduğunu ve yaklaşık olarak bunun 1.600 nüfusu karşıladığını belirtirken, özellikle daha sonra 1914-1918 arasında Filistin’e önemli göç olduğu ve Tire’den 200 ailenin ayrıldığını eklemektedir. 1927 yılı resmi rakamını ise 1.063 olarak vermektedir. Yine Galante’nin Tireli Yahudilerin ifadelerine dayanarak kentteki Yahudi nüfusu, Selanik, Bursa ve İstanbul Yahudileri yakından…
-
Galante’nin çalışmalarında ortaya çıkan gerçekler, hem belgelerin onayı hem de anonim bilgilerin ciddiyetini ortaya koymuştur. Galante, Tire’nin Yahudi Tarihi’ndeki önemine değinirken kenti, “Küçük Safet” olarak nitelendirildiğini de eklemektedir ki, bu da fevkalade önemlidir. Sf. 8 Alıntı; Anadolu Tarihinde Tire Yahudileri – A. Munis Armağan, (Bilkar Matbaacılık 1. Baskı Mayıs 2005 – Sf. 8) kitabından birebir…
-
Türkiye Hahambaşılığı Umumi Kâtibi Nesim Benbaneste tarafından hazırlanan “Bir dehânın analizi: Atatürk” isimli fevkalâde mühim kitap. Sf. 295 Alıntı; Yahudilik ve Dönmeler – Yesevizâde Alparslan Yasa, (Özyılmaz Matbaası – Sf. 295) kitabından birebir alınmıştır.
-
Adını Atatürk’ün verdiği okul: Işık Lisesi Sf. 294 Alıntı; Yahudilik ve Dönmeler – Yesevizâde Alparslan Yasa, (Özyılmaz Matbaası – Sf. 294) kitabından birebir alınmıştır.
-
Madde 16: Müslüman Türklerin âdetlerine – onların gözlerini örtmek maksadıyla – dikkat edilsin! Ramazan orucunu tatbik için sıkıntı çekilmesin ve aynı şey Kurban için de yapılsın! Gözün gördüğü her şey ifa edilmelidir! Madde 17: Müslümanlarla nikâh akdedilmemesi lâzımdır!” Sf. 281 Alıntı; Yahudilik ve Dönmeler – Yesevizâde Alparslan Yasa, (Özyılmaz Matbaası – Sf. 281) kitabından birebir…
-
Nüfus mübadelesi (1924) esnasında, Selanik Dönmelerinin reisleri, Yunan Hükümetine müracaat edip kendilerinin Yahudi olarak tanınmalarını ve böylece Selanik’te kalmalarına müsaade edilmesini istemişlerdi. İstekleri reddedilince, bu ailelerden birçoğu, ellerindeki (cemaatleriyle alâkalı) elyazmalarını Yahudi dostlarına verdiler veya sattılar. Mamafih bunlar henüz aleniyete çıkmış değildir. Yine de bunlardan bilhassa Kapancılara ait olan birçoğu İsrail’e ulaşmış bulunmaktadır. Sf. 276…
-
Türk vatanperverlik ve milliyetçiliklerini ütopik Yahudi milliyetçilikleriyle birleştiren dindar Sabatayistler de mevcuttu. Şu husus ispat edilmiş bulunmaktadır ki İlk Jön Türk Hükümetinin üç Nazırından biri ve Jön Türk partisinin nüfuzlu şeflerinden Cavit Bey, dönme idi ve Karakaş zümresinin sinesinde de mühim derecede rol oynamıştır. Kendisi, bu zümrenin en mühim ailesi olan Ruso ailesine mensuptu. O…
-
Her zümrenin gizil Havrası, kendi mahallesinin merkezindeki bir evde bulunur ve dışarıdan kat’iyen fark edilmezdi. Dönmeler, muntazaman evlerine en yakın camie gider, fakat asıl ibadetlerini kendi havralarında yaparlardı. İbadet işlerini “Hoca” yahut “Haham” tabir ettikleri kimseler idare ederlerdi. Sf. 274, 275 Alıntı; Yahudilik ve Dönmeler – Yesevizâde Alparslan Yasa, (Özyılmaz Matbaası – Sf. 274, 275)…
-
Yakubiler; Selanik’te umumiyetle İdarî makamlar işgal ettiler. Kapaniler ise daha ziyade tüccar idiler. Sonraları serbest mesleklerde temayüz ettiler ve içlerinden pek çok tabip ve kanun odamı çıktı. Selanik’in bütün berberleri de Dönme İdi ve bunlar her zümre mensuplarının saç ve sakallarını farklı stilde tıraş ederlerdi. Karakaşlara gelince, onlar da daha ziyade zanaatkârlık, ayakkabıcılık, çorapçılık, amelelik,…
-
Dönmeler, iki yüz seneden fazla bir zaman boyunca Türk mahkemelerine müracaat etmekten içtinap ettiler (çekindiler). Dönme cemaatinde yavaş yavaş Talmud bilgisi azalınca, davalarının halli İçin, Selanik’in önde gelen hahamlarına müracaat etmeye başladılar; onlardan aralarında Talmud gereğince hüküm vermelerini istiyorlardı. Bu hâl 1860‘lara kadar sürdü. Sonra bir gün Türk makamları bu İşin farkına varıp 1858 senesinde…
-
Dönmelerin en radikal zümresinin mezarlığının (ki reisleri Barukiya RUSO’nun -veya Müslüman İsmiyle Osman Baba’nın da mezarı oradadır) Selanik’teki Bektaşi tekkesinin hemen yanı başında olması herhalde tesadüf değildir. Sf. 273 Alıntı; Yahudilik ve Dönmeler – Yesevizâde Alparslan Yasa, (Özyılmaz Matbaası – Sf. 273) kitabından birebir alınmıştır.
-
Frank, bilinen bütün dinî hüküm ve âdetlerini ilga etmek İddiasındaydı. Bir iyilik Tanrısının ve üç tane Kötülük Tanrısının bulunduğunu ve bu ölümlü dünyanın bu ikinciler tarafından yaratıldığını söylüyordu. Her çeşit ahlâksızlığı, cinsî sapıklıkları meşru addetmekteydi ve müritlerini ruhun kurtuluşu için, bu gibi fiillerle esefle-i sâfilîne kadar düşmeye çağırıyordu. Vazettiği en büyük esaslardan birisi, aynen Sabatay…
-
Dönmelerin, Eski Çağın Bakküs âyinlerinin bir devamı olarak, “Kuzu Bayramı” ismiyle her 22 Adar günü mumsöndü âyini yaptıkları, artık bizzat kendi itiraf ve ifşaatlarıyla da, kati olarak bilenmektedir. Sf. 267, 268 1910‘da, iki Dönme genci, beraber tahsil yaptıkları Yahudi arkadaşlarına bu çeşit âyinlerin halen de mevcut olduğunu söylemişlerdir. İzmir’e yerleşmiş bir doktor, 1942’de İsrail’den gelen…
-
Sabatay Sevi’nin şu antimomeen duası bir darb-ı mesel haline geldi: “Ya Rabbi, ey Kâinatın Kralı olan Tanrımız, ey haram olanı helâl kılan, seni takdis ederiz.” Tevrat ahlâkının tersine çevrilmesiyle fuhuş ve cinsî sapıklıklar dönmeler arasında öylesine yaygınlaşmıştı ki 18. asırda hahamların aforoznamelerinde Dönme çocuklarının otomatikman piç (mamzerim) kabul edilmesi gerektiği İfade edilmektedir. Sf. 267 Alıntı;…
-
Günahın kutsiyeti doktrini (İran’daki bazı Mehdi’ci Müslümanlarda da görülen muhakeme tarzı) Dünyada kötülük artıp günah yaygınlaşmadan Mehdi devri gerçekleşemez. O halde Mehdi devrinin gelişini hızlandırmak için başta biz günaha dalalım. Tevrat’ın ahlâkî hükümlerinin aksini yapalım… Sf. 266 Alıntı; Yahudilik ve Dönmeler – Yesevizâde Alparslan Yasa, (Özyılmaz Matbaası – Sf. 266) kitabından birebir alınmıştır.
-
Dönmeler, ahlâksızlığı (Tevrat ahlâkının ve üniversal ahlâkî esasların tersine davranışları) ve cinsî sapıklığı (mumsöndü, ensest. vs.’yi) bir inanç sistemi haline getirmişlerdir. Sf. 262 Alıntı; Yahudilik ve Dönmeler – Yesevizâde Alparslan Yasa, (Özyılmaz Matbaası – Sf. 262) kitabından birebir alınmıştır.
-
1616 yılında İzmir’de doğmuş, 1676 güzünde sürgün olarak bulunduğu Arnavutluk’un Dulcigno (veya Ulcini) şehrinde ölmüştür. 1666 yılında zahiren (görünürde) Müslümanlığı kabul edince Mehmet Aziz Efendi ismini almıştır, Sabatay Sevi, gayet kuvvetli bir haham terbiyesi almış. Talmud’a vakıf ve Kabbala’ya dalmış birisiydi, 1665’de Gazali Natan’ın Sabatay Sevi’yi Mehdi (“Messie” Mesih) ilan etmesinden sonra hareketi Filistin, Yemen…
Bilgi Bakkalı 