Bilgi Bakkalı

Aristo; “İnsan doğuştan bilmek ister!” Demiş. Bilgi Bakkalı, ‘bilmek’ isteyenler için yapıldı. Paylaşmaya ve eleştiriye açık, küfür, hakaret ve nefret söylemine kapalıdır. Bu Bakkal’dan çıkarken; değişmiş olarak çıkarsanız ve bilgilerin kaynağı olan kitapları merak edip okursanız amacıma ulaşmış olacağım.

Kategori: Zazalar

  • “Alevilerin çoğu Zaza’ca, az bir kısmı ise Kormançi dili konuşur.” Alıntı: Doğu İlleri ve Varto Tarihi – Mehmet Şerif Fırat (1993 – Sf. 5) kitabından birebir alınmıştır. BAKKAL’IN NOTU (2022): Mehmet Şerif Fırat Doğu İlleri ve Varto Tarihi kitabını yazdıktan bir hafta sonra öldürüldü ve faili meçhul oldu.  

  • “M.Ö. 50 Yıllarında Bahtciyan ve Belh havalisinden İran’a akan Part Türkleri, bu günkü Zaza – Dümbelilerin (Dımbıli de deniliyor) atalarıdır. Zazaların bir kısmı da Eti Türklerinden İran hudutlarına çıkan Beylerdir. Zazaların yaşadıkları yerler: Ergani, Maden, Siverek, Palu, Mardin, Hazro, Lice, Genç, Diyarbakır.” Alıntı: Doğu İlleri ve Varto Tarihi – Mehmet Şerif Fırat (1993 – Sf.…

  • “Yavuz Sultan Selim Alevi tehlikesine karşı, Orta ve İç Anadolu’dan, Türkmen Aşiretlerini, Doğu’ya göndermiş, bunlar da zamanla dillerini değiştirmiş.” Alıntı: Doğu İlleri ve Varto Tarihi – Mehmet Şerif Fırat (1993 – Sf. 5) kitabından birebir alınmıştır. BAKKAL’IN NOTU (2007): Bu tez akla yatkın, çünkü Kurmançlar diğer Kürtlere ve Zazalara pek benzemiyorlar, dilleri de hem farklı…

  • “Kürtler, boy bakımından üç kola ayrılırlar, Babakürdiler, Kormancolar (Kırmançlar), Zazalar. M.Ö. 2.000 yıllarında Hititlerin kolu olan Haltiler, Urartu ülkesinde yani bu günkü kuzey ve güney Kürdistan’da, hâkimiyet kurmuşlar. Kürtlerin atası olan Haltiler, Asurilerle devamlı savaşırlar. Haltiler haydutluk hayatına bağlıdırlar. Osmanlı Padişahları, haydutluklarını göz önünde bulundurarak, bunları, Şah İsmail’e ve Alevi-Türk kabilelerine karşı bir silah gibi…

  • “30 Kasım 1925’te 676 Sayılı Kanunla, Tekke, Zaviye ve Türbeler kapatıldı. Ve din görevlilerinin hepsinin dini kıyafet giyinip giyinmeyeceği bu kanunla belirlendi.” Alıntı: İstiklâl Mahkemeleri – Ergün Aybars, (1993 – Sf. 296) kitabından birebir alınmıştır. BAKKAL’IN NOTU (2007): Kürtler, Şafii mezhebinden olup hem bu nedenle hem de etnik yapıları gereği dini akidelere, kurallara Hanefilerden daha…

  • “21 Mayıs 1925’de Şeyh Sait’in ilk sorgusu başlamadan önce, Savcı Süreyya Bey, onunla özel olarak görüşmüş. Şeyh Sait, bu isyanı planlamadığını, dini nedenlerle isyana katıldığını ve gayri ihtiyari lider olduğunu iddia ediyor. Sonra sorgulanmasında: “Beni ayaklanmaya iten iki sebep vardı, biri Şeriat, diğeri de, basın” dedi.” Alıntı: İstiklâl Mahkemeleri – Ergün Aybars, (1993 – Sf.…

  • 16 Nisan’da yakalanan Şeyh Sait ve 38 arkadaşı, 6 Mayıs 1925’de Diyarbakır’a getirildiler. Alıntı: İstiklâl Mahkemeleri – Ergün Aybars, (1993 – Sf. 155) kitabından birebir alınmıştır.

  • “3 Haziran 1925’de Şeyh Sait duruşmalarının başlangıcına kadar, Şark İstiklâl Mahkeme’leri 389 kişiyi yargıladı, 49 idam, 47 beraat 47 kişi mahkûm olmuş diğerlerinin davası sürmekte idi. Kürt Teali Cemiyetinden, Seyit (Seyit, Peygamber soyundan olan kişi) Abdülkadir ve arkadaşları, İstanbul’dan Diyarbakır’a getirilip yargılanarak asıldılar.” Alıntı: İstiklâl Mahkemeleri – Ergün Aybars, (1993 – Sf. 155) kitabından birebir…

  • “22.04.1925 Günü, Üçüncü Ordu Müfettişi Kâzım Diyarbakırlı Paşa Silvan’daki bazı asilerin ve Şeyh Şemsettin’in sığınmak istediğini, bu konuda Şark istiklâl Mahkemesi’nin görüşlerinin ne olduğunu Mahkeme’ye soruyor. Mahkeme ve Hükûmet bu olayların tüm ileri gelenlerinin ezilmesi, yok edilmesi görüşünde direniyor.  Üçüncü Ordu Müfettişi Kâzım Diyarbakırlı Paşa, ayaklanmanın af yoluyla daha kolay, daha çabuk sona erdirileceği görüşünde.…

  • “İsyan Bölgesi İstiklâl Mahkemesi diğer adı Şark İstiklâl Mahkemesi heyeti, Diyarbakır’a 12 Nisan 1925’de vardıklarında, Üçüncü Ordu Müfettişi Kâzım Diyarbakırlı Paşa, Heyet’e, bütün yöreyi asi olarak gördüğünü ve buna göre tedbir alınması gerektiğini teklif etmiştir.” Alıntı: İstiklâl Mahkemeleri – Ergün Aybars, (1993 – Sf. 131) kitabından birebir alınmıştır.

  • “Abdurrahman Chassen’in (Kurdistan and The Kurds) adlı kitabında verdiği bilgiye göre: Bu olaylardan sonra, 206 köy ve 8.758 ev yıkılmış ve 15-20 bin kişi ölmüştür. O zamanki para ile maliyeti 20 milyon Paund’dur.” Alıntı: İstiklâl Mahkemeleri – Ergün Aybars, (1993 – Sf. 125) kitabından birebir alınmıştır.

  • “1505 Sayılı Kanunla Hükümete arazi istimlâk (kamulaştırma: vatandaşın malını devletleştirme) hakkı tanındı. İstimlâk edilecek araziler “Türk ve Türk Kültürüne bağlı göçmenlere verilecekti” 1515 sayılı kanunla da daha geniş kapsamlı bir uygulama başladı. Hükümet, 24.12.1926’da 1.500 mütegallibe (zorba, derebeyi) ile asi (isyankâr) ailenin Batı’ya nakli için Meclis’e önerge verdi ve Meclis de yetki verdi.” Alıntı: İstiklâl…

  • “3 Mayıs 1925’ten itibaren bölgeye dışarıdan gelen gazete, dergi ve postalara sansür uygulanmaya başladı. 31 Mayıs’ta da Fransızca gazete ve mektuplara da sansür uygulandı.” Alıntı: İstiklâl Mahkemeleri – Ergün Aybars, (1993 – Sf. 121) kitabından birebir alınmıştır. BAKKAL’IN YORUMU (1993): Mademki bu isyanı İngilizler tahrik etmiş o halde neden İngilizce yayınlara değil de Fransızca olanlara…

  • “Şeyh Sait, Cibranlı Halil, Yusuf Ziya ve Abdülkadir Kürt Ayaklanmasını 1924 yılında örgütlüyorlardı. Bu durumu Şeyh Sait ile aynı yörede (Hınıs’da) yaşayan Hormek Aşireti Mustafa Kemal’e Erzurum’a gelişinde bildirdi….Hormek Aşireti ayaklanmaya karşı çıkacağını söyleyince, Şeyh Sait Hınıs’tan kalkıp kardeşinin yanına, Diyarbakır’daki Piran’a geldi. Bu sırada köyden 5 suçluyu götürmeye gelen Jandarma ile silahlı çatışmaya girdi…

  • “16 Şubat 1925’de Palu’dan başlayan ayaklanma, Darahini’nin (Genç’in) ele geçirilmesiyle sürdü. Şehir yağmalandı. İsyancılar 3 kola ayrıldılar; bir kol Diyarbakır’ı, bir kol Bingöl’ü, bir kol da Muş’u ele geçirecekti. 21 Şubat’ta ilk kez ordu birlikleriyle karşılaştılar, bir süvari alayını pusuya düşürerek esir ettiler. Halk bunlara yardım ediyordu, ellerinde yeşil bayrak ve Kur’an vardı. 5 Mart…

  • “Ali Kemalî Zazaların Kürtlerden farklı olduğunu söylüyor.” Alıntı: Belgelerle Dersim Raporları – Faik Bulut (1992 – Sf. 17) kitabından birebir alınmıştır.

  • “Ebubekir Pamukçu; “Dersimlilerin aile bağları güçlü olduğu için Zazalar’da toprak feodalitesi görülmez” diyor.” Alıntı: Belgelerle Dersim Raporları – Faik Bulut (1992 – Sf. 29) kitabından birebir alınmıştır. BAKKAL’IN YORUMU (2019): Tersi de doğru olabilir; feodalite olmadığı için aile bağları güçlüdür. Ayrıca Dersim’de feodaliteye sebep olabilecek bir tarım toprağı büyüklüğü çok az! Ekilebilir toprağın yoğun olduğu…

  • “Dâhiliye Vekâleti şifresi: “Son zamanlarda, Vilâyet içindeki (1) Ermenilerin geceleri şehirden dışarı çıkartılarak Koyun Gibi Boğazlatıldığı, şimdiye kadar öldürülenlerin 2.000 kişi tahmin edildiği haber alınmıştır. Kesinlikle önlenmesi ve gerçek durumun bildirilmesi ….“ Alıntı: Ermeni Dosyası – Kâmuran Gürün (4. Baskı 1992, Sf. 287) kitabından birebir alınmıştır. BAKKAL’IN NOTU (1992); Söz konusu vilayet Diyarbakır. BAKKAL’IN YORUMU…

  • “13.07.1878 Berlin Kongresine Ermeniler bir proje sunuyorlar; “Osmanlı Ermenistan’ı; Erzurum ve Van İlleri ile Diyarbakır’ın kuzey kısmını, yani Harput Sancağının kuzey kısımlarını (Dersim’i) ve batı yönündeki Fırat Nehri hudut tutularak, Ergani Sancağı, Siirt’in kuzey kısımları ki bunlar Büyük Ermenistan’ın Türkiye kısımlarını meydana getirirler ve Trabzon ile Batum arasındaki ticaret ve ihracat için gerekli olan Rize…

  • “1- Abdalanlı 2-Alanlı 3- Arelli (Arılı)  4- Balaban (Dimetoka’dan geldiklerini biliyorlar)   5-Caferanlı (Cafranlı)  6- Yarakli (Çarıklı)  7- Demenanlı 8- Elhanlı 9- Hadikanlı (Hedik Uşağı)  10-Haydaranlı 11- Hormekli 12-İzollu 13- Karsanlı 14- Kemanlı 15- Kobanlı 16- Kureyşanlı 17- Lolanlı 18- Pilvenkli 19- Butanlı 20- Silanlı (zilanlı) 21- Sisanlı 22- Şavalanlı 23- Yusufanlı 24- Zimtekli aşiretleridir.” Alıntı:…