Bilgi Bakkalı

Servet biriktirmenin tehlikesi ve onu vasiyetle başkalarına geçirme yolunun önüne konan engeller, gösterişe yönelik harcamalara büyük bir hız kazandırdı. “Yığma” değil “savurma” zamanın egemen özelliğiydi. Hindistan’ı gezenleri bugün bile şaşırtan ve Mogul dönemi Hindistan’ını gören Avrupalı gezginlerde derin izler bırakan sefilliğin bağrından yükselen görkemin temelinde bu olgu yatsa gerek. İmparator’un görkemi, saray çevresinin kendisini izleyeceği örneği oluşturdu. Saray debdebesi, zenginlik kaynaklarının imparatorun adamlarının elinde birikmesi gibi istenmeyen bir sonucun engellenmesine yardımcı olan bir yöntemdi; bununla birlikte, ileride göreceğimiz gibi, yönetici açısından bazı bahtsız sonuçlar da doğurdu. Saraylılar, ahırları için evlerinin (belki mücevher dışında) herhangi bir giderinden fazla para harcadılar. Spor ve kumar başını aldı yürüdü. İnsan emeğinin bolluğu, varlığını çağımıza dek sürdüren bir geleneğe, çok sayıda hizmetçi beslemeye yol açtı. Sıradan bir filin dört bakıcısı vardı ve bu sayı, imparatorun kullanması için seçilen hayvanlarda yediye kadar çıkıyordu. Son imparatorlardan biri, kendisine armağan olarak İngiltere’den getirilen köpeklerden her birine dört bakıcı ayırmıştı. Sf. 382

Alıntı; Diktatörlüğün ve Demokrasinin Toplumsal Kökenleri – Barrington Moore, Jr., Ç; Şirin Tekeli, Alâeddin Şenel, (İmge Kitabevi,  4. Baskı Temmuz 2016 – Sf. 382) kitabından birebir alınmıştır.

Batı’nın etkisi altına girmesinden önce Hindistan’ı ele geçiren bir dizi fatihin sonuncusu, Büyük Moğol önderi Cengiz Han’ın izleyicilerinden büyük bir kola verilen adla “Mogullar” idi. On altıncı yüzyılın başlarında, Mogulların ilk öncüleri Hindistan’ı istila etti. Mogullar erklerinin doruğuna Kraliçe I. Elizabeth ile aynı çağda yaşamış olan Ekber (1556-1605) yönetimi zamanında ulaştılar; daha sonraki yöneticiler de denetimleri altındaki toprakları genişlettiler. Açıklamalarımızı başlatabileceğimiz uygun bir tarih olan on altıncı yüzyılın sonunda, bu İslam hanedanı, Hindistan Yarımadası’nda, Bombay’ın biraz kuzeyinden geçirilecek doğu-batı yönündeki bir çizgiye dek yayılmıştı ve Hindistan topraklarının aslan payını elinde tutuyordu. Bu çizginin güneyinde kalan Hindu krallıkları bağımsızlıklarını korudular. Mogullar yönetimlerini Hindu koşullarına uyarladıklarından, Hindular ile aralarında, olsa olsa Mogul topraklarının daha iyi yönetilmesi dışında pek bir fark kalmadı.

İyi bilinen bir betimlemeye göre, geleneksel Hindistan siyasal sisteminin temel özellikleri, ülkeyi yöneten bir egemen, tahtı destekleyen bir ordu ve her ikisinin giderlerini karşılayan bir köylülüktü. Hint toplumunun gerçeğe uygun bir biçimde kavranabilmesi için bu üçlüye bir de kast kavramının eklenmesi gerekir. Şimdilik kast sistemini, halkın, erkeklerin, din adamlığı, savaşçılık, zanaatçılık, çiftçilik gibi toplumsal işlevlerden birinde uzmanlaştığı kalıtsal ve endogam (içten evlenen) gruplar biçiminde örgütlenmesi olarak tanımlayabiliriz. Dinsel anlamda murdarlık (kirlenme) ile ilgili inançlar, toplumun, kuramda bu birinden ötekine geçilmesi olanaksız, hiyerarşik olarak sıralanmış kompartımanlara ayrılmışlığını sürdüren yaptırımı oluşturuyordu. Sf. 378, 379

Alıntı; Diktatörlüğün ve Demokrasinin Toplumsal Kökenleri – Barrington Moore, Jr., Ç; Şirin Tekeli, Alâeddin Şenel, (İmge Kitabevi,  4. Baskı Temmuz 2016 – Sf. 378, 379) kitabından birebir alınmıştır.