Bilgi Bakkalı

Aristo; “İnsan doğuştan bilmek ister!” Demiş. Bilgi Bakkalı, ‘bilmek’ isteyenler için yapıldı. Paylaşmaya ve eleştiriye açık, küfür, hakaret ve nefret söylemine kapalıdır. Bu Bakkal’dan çıkarken; değişmiş olarak çıkarsanız ve bilgilerin kaynağı olan kitapları merak edip okursanız amacıma ulaşmış olacağım.

  • “..Türkiye bir sol hareketi vücuda getirmeye muhtaçtır. Ve bu maksatla bugünkü idareye nazaran (göre)  daha geniş esaslar üzerinde halkçı bir tarzı idare tesis edilmekle temin olunabilir. ..  Moskova’dan büyük muavenetler (yardımlar) beklemek lüzumsuz ise de .. bu muavenet maddi olduğu kadar halkın maneviyatı üzerinde yapacağı hüsnü tesir  (güzel etki)  itibarıyla da mühimdir. Zatı Devletlerinin bu hususta takip buyurmakta oldukları tarzı siyaseti, şayanı takdir ve şükran (takdire ve teşekküre değer) görmemek mümkün değildir. .. Sovyet Rusya’nın .. Almanya ile bir mukarenet (yakınlık, kurbiyet) tesisine (oluşturmasına) temâyül (meyil, eğilim) göstermesi nazarı teamüle alınacak (uygulamada göz önün alınacak) bir meseledir. Erzurum 20 Teşrinievvel 1920 Nail, Küçük Talat”  

    görülüyor ki Halkçılık fikri İttihat ve Terakki’nin gizli mesaisi imiş.

    Alıntı: İstiklâl Harbimizde Enver Paşa ve İttihat ve Terakki Erkânı – Kâzım Karabekir (Tekin Yayınevi, 1. Baskı 1990 – Sf. 54) kitabından birebir alınmıştır.

  • 16 Teşrinievvelde .. İsmet Bey Meclisi Milli kararıyla, kaydıyla soruyor; “Van ve Bitlis hakkındaki Rus-Sovyet Hükümeti’nin teklifine ne dersiniz?” Ankara’daki arkadaşlarımız bir daha tarih karşısına zebun (alçalmış olarak) çıkacaklardır.

    Alıntı: İstiklâl Harbimizde Enver Paşa ve İttihat – Terakki Erkânı, Kâzım Karabekir (Tekin Yayınevi, 1. Baskı 1990 – Sf. 44) kitabından birebir alınmıştır.

  • Biz de Ermenilerle savaşa başlamıştık. Yalnız bir vaziyet şayanı dikkat (dikkate değer) idi; Enver, Dr. Nazım, Küçük Talat Bakü’ye geliyorlar. Aynı zamanda Meclisi Mebusan Reisi Celalettin Arif ve Mebus Hüseyin Avni Bey’ler de Erzurum’a geliyorlar. Halk Şuraları teşkilatı yapılmak isteniyor.

    Alıntı: İstiklâl Harbimizde Enver Paşa ve İttihat ve Terakki Erkânı – Kâzım Karabekir (Tekin Yayınevi, 1. Baskı 1990 – Sf. 30) kitabından birebir alınmıştır.

    BAKKAL’IN YORUMU (2019): Kars’ta Şuralar Hükümeti yani sosyalist hükümet kurulmuştu, Erzurum’da da böyle bir girişim olmuş, daha sonra Konya’da da Konya İsyanı diye söylenen olay da bir sosyalist hükümet kurma işiydi. Kemal Paşa’nın Anadolu’daki en önemli görevi de bu Şuralar Hükümeti ateşini söndürmekti.

  •   “4.10.1920  Kardeşim   

      … ucu Hint’e masruf olacak (dayanacak, kelime anlamı; harcanmış olmak) mesai (çalışmalar) ve icraatın ve bunda rehber ittihaz edilecek (kabul edilecek) amal (beklenti) ve makasidin (maksatların) Rusları şüphe ve endişeye sevk etmemesi için Panislamizm şekil ve surette izharında (açığa vurulmasında) bigayet içtinap edilmesi(oldukça sakınılması).”

    Alıntı: İstiklâl Harbimizde Enver Paşa ve İttihat ve Terakki Erkânı – Kâzım Karabekir (Tekin Yayınevi, 1. Baskı 1990 – Sf. 42, 43) kitabından birebir alınmıştır.

  • (Kâzım Paşa Celalettin Arif ve Hüseyin Avni’nin Erzurum’a gelişinden işkillenmiş, İsmet Paşa’ya mektup yazarak bunun Mustafa Kemal ile bir alakası var mı diye soruyor, İsmet Paşa ona cevap veriyor:)

    “30 Eylül 1336 (1920) Kemal Paşa’ya gelen telgraf pek muzır (zararlı) idi. … Celalettin Bey’in entrika ile hareket ettiği ve ihtirasat (hırslarına) ve intikamatına (intikam duygularına) mağlup olduğu zeminindedir. Mümkün ise bertaraf etmeniz (ortadan kaldırmanız) emel (istek) halindedir, bu emelin tahakkukundan (gerçekleşmesinden) sonra Erzurum halkı vasıtasıyla Mustafa Kemal Paşa’yı ıskat (ortadan kaldırmak) fikri de vardır.  

                                               Erkânı Harbiyei Umumiye Bakanı İsmet.”

    Alıntı: İstiklâl Harbimizde Enver Paşa ve İttihat ve Terakki Erkânı – Kâzım Karabekir (Tekin Yayınevi, 1. Baskı 1990 – Sf. 38) kitabından birebir alınmıştır.

    BAKKAL’IN NOTU (1996): İsmet paşa mektubunda, Şuralar yani sosyalist hükümet anlayışını oradan kaldırınız diyor.

  • “26 Ağustos 1920 Moskova. 

                                               Kardeşim Efendim;

    … Esasen Ruslar, komünizm şeklinde olmasa bile, İngiltere aleyhindeki harekâtı ihtilaliyeye muavenet etmeyi (yardım etmeyi) prensip olarak kabul etmişlerdir. .. Almanya’da, hükûmet nasyonalistlerle demokratlar elinde bulunuyor. Almanya, imza ettirilen şeraiti sulhiyeye (barış şartlarına) gayri kabili icra (tatbik edilmesi mümkün değil) olduğu halde, her gün birer suretle duçarı tazyik oluyor (baskıya maruz kalıyor) ve vakit kazanmak için hemen her şeyi kabul ediyorlar.    İtalyanlar İngiltere aleyhinde harp eden sizleri tabii bir muavin (yardımcı) addediyorlar. Bu vaziyetten istifade için Roma’ya bir zat gönderilirse … Anadolu için silah vs. tedariki pek sehil (kolay) olur. Ruslar, Almanlardan silah satın almayı arzu ediyorlar. Buna ben tavassut ettim (vasıta oldum) ve Almanya’ya bunun için bir adam gönderildi. … Enver.”

    Alıntı: İstiklâl Harbimizde Enver Paşa ve İttihat ve Terakki Erkânı – Kâzım Karabekir (Tekin Yayınevi, 1. Baskı 1990 – Sf. 26 ile 30 arası) kitabından birebir alınmıştır.

     

  • Çiçerin’e; Halil Paşa’nın Van ve Bitlis vilâyetlerini Ermenilere terk edebileceğini söyleriz.  Bunu Moskova’ya giden bir heyetimize Çiçerin söylüyor.

    Alıntı: İstiklâl Harbimizde Enver Paşa ve İttihat ve Terakki Erkânı – Kâzım Karabekir (Tekin Yayınevi, 1. Baskı 1990 – Sf. 22) kitabından birebir alınmıştır.

  • “Moskova 3.06.1920 Kardeşim Mustafa Kemal Paşa;

    İran İhtilalini idare edeceğinden bahsettiğim Türk Generali Halil Paşa’dır. Hindistan İhtilalini idare edeceğini söylediğin Türk generali de ben’im.   Hemen Moskova’ya bir sefir gönderiniz.  3. Enternasyonal Reisi Kamarad Radek size şöyle bir tavsiyede bulunuyor; Türkiye’nin garptaki mevkii mesaisi Ermeni meselesinden dolayı gayet nâziktir. .. Ermenistan’a Türkiye arazisinden ufak bir fedakârlık yapacak olursanız… Ruslar bana Afganistan ve Hindistan ihtilali teşebbüsatımın (girişimimin) idaresini tevdi ettiler (verdiler). İran İhtilali hakkını da Halil Paşa’ya tevdi ettiler. Cemal.”

    Alıntı: İstiklâl Harbimizde Enver Paşa ve İttihat ve Terakki Erkânı – Kâzım Karabekir (Tekin Yayınevi, 1. Baskı 1990 – Sf. 18, 19) kitabından birebir alınmıştır.

  • Mustafa Kemal Paşa Bolşeviklere karşı yapılan Kafkas seddini yıkmak için, daha Şubat ortalarında bana harekât arzusunu bildiriyordu.

    Alıntı: İstiklâl Harbimizde Enver Paşa ve İttihat ve Terakki Erkânı – Kâzım Karabekir (Tekin Yayınevi, 1. Baskı 1990 – Sf. 15) kitabından birebir alınmıştır.

    BAKKAL’IN NOTU (1996): Karabekir Paşa doğudan Ermenistan’a karşı cephe açınca, Rus birliklerinin Kafkasya’ya inmesi kolay olacaktı.

  • Kâzım Karabekir;

    Anadolu – Azerbaycan iftisali (birleşmesi) Almanların da işine gelmiyordu. Ve İtilaf Devletleri Harbi Umumiden muzaffer fakat pek yorgun çıkmışlardır. Arazi paylaşmak işinde aralarına münaferet (ayrılık) girmiştir. Rusya’daki Bolşevikliği söndürmek için kuvvet sevk ediyorlar, Londra’dan vapura bindirilmek üzere iki alayın “nereye gidiyoruz” sualine “şarka” denilince efradın (erlerin) sıvıştıklarını Fransız gazetelerinde görmüştüm.

    Rusların Bakü’ye inmeleri muhakkaktır… İngiltere Azeri ordusunu takviye ederek Bolşeviklerle harbe hazırlanıyorlar. .. bir taraftan Bolşeviklerle aramızda set yapmaya çalışıyorlar bir taraftan memleketimizde bir an evvel Bolşeviklik ilanı için müthiş propaganda ve tesirler yapılıyor.

    Alıntı: İstiklâl Harbimizde Enver Paşa ve İttihat ve Terakki Erkânı – Kâzım Karabekir (Tekin Yayınevi, 1. Baskı 1990 – Sf. 12, 13) kitabından birebir alınmıştır.

    BAKKAL’IN NOTU (1996): Halil Paşa 23 Eylül 1919 da Nahcivan’a gidiyor. 12 Mart 1920 Nuri Paşa Musavat (eşitlik, denge) Hükûmeti ile birlikte Bolşeviklere karşı savaşmaya hazırlanıyor. 

  • İngilizler; Menşevik, Gürcü, Taşnak Ermeni ve Musavat Azerbaycan Hükümetlerini bir cephe yapmak istiyorlardı… Bolşeviklerle Türklerin temasına mani olacaklardı.  İngiliz siyaseti istiyordu ki daha Bolşevikler Kafkaslara inmeden evvel mümkün olmasa sonradan dahi Türkiye’de maruf (belirli) insanlar tarafından Bolşeviklik ilan edilsin. Bu suretle Boğazlar ve İstanbul meselesi halledilsin. 

           Alman Siyaseti; Şarkta itilaf zümresi (İtilaf Devletleri, İngiltere, Fransa vs.) çabuk bir sulha (barışa) nail olmasın (kavuşmasın), harp devam etsin, netice için çok kan dökülsün… 

    Alıntı: İstiklâl Harbimizde Enver Paşa ve İttihat ve Terakki Erkânı – Kâzım Karabekir (Tekin Yayınevi, 1. Baskı 1990 – Sf. 10) kitabından birebir alınmıştır.

    BAKKAL’IN YORUMU (1996): Karabekir’in analizi yeterli değil.

  • Halil Paşa, Küçük Talat Bey, Muhafızları olan Mülâzım Reşat Efendi 9.8.1919’da Bekirağa Bölüğü’nden, Aynı gece Enver Paşa, Kardeşi Nuri Paşa da Batum’da mahpus bulunduğu Ardahan Kışlası’ndan firar ederler. Bu iki zatın aynı gecede biri İstanbul’dan biri Batum’dan İngilizlerin elinden kaçabilmelerini tesadüfe atfetmek pek saflık olur. 

    Alıntı: İstiklâl Harbimizde Enver Paşa ve İttihat ve Terakki Erkânı – Kâzım Karabekir (Tekin Yayınevi, 1. Baskı 1990 – Sf. 9) kitabından birebir alınmıştır.

  • “İngilizlerin bu defa da komünistliğin temini gibi bir maske altında Anadolu’ya, bilhassa taraf taraf isyanlar vücuda getirmeye çalışarak bazı kimseleri ithal edecekleri … Enver Paşa’nın da komünistlik lehine bazı teşebbüsatta (girişimlerde) bulunduğu ….  Enver’in tevkif olunarak …. Erkânı Harbiyei Umumiye Reisi Fevzi. 29.5.1921″ 

    Alıntı: İstiklâl Harbimizde Enver Paşa ve İttihat ve Terakki Erkânı – Kâzım Karabekir (Tekin Yayınevi, 1. Baskı 1990 – Sf. 318, 319) kitabından birebir alınmıştır.

  • Bu gizli cemiyetin esası 4 Haziran 1889’da (21 Mayıs 1305) İstanbul’da Gülhane Parkındaki Askeri Tıbbiye Mektebinde kurulmuştur. Cemiyeti kuranlar; Konyalı Hikmet Emin, Arapkirli Abdullah Cevdet, Diyarbakırlı İshak Sükûti, Ohri’li İbrahim Ethem (Temo), Kafkasyalı Mehmet Reşit (1) adlı beş tıbbiye talebesidir.

    18932te cemiyetin mevcudu 900’e varmış bulunuyor.

    (Cemiyet, üzerindeki baskılar artınca 1894’te Avrupa’ya üç tıp talebesini kaçırıyor.  Avrupa’da yayın yapmak için Paris’te Ahmet Rıza Bey’i cemiyete alıyorlar. Ve 1311’de Murat Bey’de İstanbul’dan kaçıyor. 4 Ocak 13122de Kahire’de Mizan’ı çıkartıyor. Bu Mizancı Murat Bey 14 Ağustos 1897’de İstanbul’a geliyor ve 10.000 kuruş, 100 altın maaşla Şurayı Devlete geçiyor. Padişah, muhaliflere görev ve maaş vererek onların örgütlülüğünü çözüyor🙂 

    İttihat ve Terakki mensuplarının çoğu bu teklifleri kabul ettiler. İshak Sükuti Roma Sefareti, Abdullah Cevdet Viyana Sefareti, Tunalı Hilmi Madrid Katipliklerine Çürüksulu Binbaşı Ahmet Belgrat Sefaretine.  .. diğer bazılarına da maaşlar verildi. Bunlar Sultan Hamit aleyhine artık bir şey yazmayacaklarına söz verdiler.  İttihat ve Terakki de dağılmış oldu.  Hâlbuki Ahmet Rıza, Dr. Nazım ve birkaç kişi Terakki ve İttihat Cemiyeti diye yeni bir unvan ve Meşveret Gazetesiyle mücadelelerine devam ediyorlar. Prens Sabahattin’in 1902 de Âdemi Merkeziyet davası ile ortaya çıkması Ahmet Rıza ve Terakki ve İttihat Cemiyetinin Avrupa’daki mevkiini de sarstı.

    Alıntı: İttihat ve Terakki Cemiyeti Neden Kuruldu, Nasıl Kuruldu, Nasıl İdare Olundu? – Kâzım Karabekir (Türday Ofset 1982 Baskısı – Sf. 493) kitabından birebir alınmıştır.

    BAKKAL’IN YORUMU (2012): Bu Dr. Reşit, Diyarbakır Valisi iken Ermeni katliamlarını yaptırdığı için Nemrut Mustafa Divanı hakkında idama mahkûm edilmiş bir doktor.

  • Yapılan propagandanın en zehirlisi “İstanbul’da öldürülen zabitler kabuklu, sünnetsizmiş.” cümlesi idi. Bu cümle harekât sırasında benim de işime yaradı.

    Alıntı: İttihat ve Terakki Cemiyeti Neden Kuruldu, Nasıl Kuruldu, Nasıl İdare Olundu? – Kâzım Karabekir (Türday Ofset 1982 Baskısı – Sf. 449) kitabından birebir alınmıştır.

    BAKAL’IN YORUMU (1996): Bu cümle hâlen de işe yarıyor. Ve daha uzun yıllar da iktidarların işine yarayacak.

  • Derhal kıtaları ve kuvvetleri hazırladık. Fırkanın kumandanı Tevfik Paşa İstanbul’da izinli idi. Liva Kumandanı Şevket Turgut Paşa’ya kumandayı ele almasını teklif ettim. Dedim “-Paşa’m bu hareketi yapacağız, askeri mertebe silsilesini (hiyerarşiyi) bozmak istemiyorum. Fakat mecbur kalırsak bunu da yapacağız.” 

    3 Nisan 1325’te ilk trene On İkinci Alayın iki taburu ile binerek Çatalca’ya indik.

    10 Nisan’da .. asilerin topluca bulunduğu Taşkışla ve Taksim kışlalarına karşı hareket ve Yıldız’a taarruz etmek (saldırmak) üzere vaziyet aldık.

    Alıntı: İttihat ve Terakki Cemiyeti Neden Kuruldu, Nasıl Kuruldu, Nasıl İdare Olundu? – Kâzım Karabekir (Türday Ofset 1982 Baskısı – Sf. 449) kitabından birebir alınmıştır.

  • “31 Mart günü ağızdan ağıza işitiliyor ki Unkapanı köprüsü yıkılmış, ahali birbirini kırıyormuş. .. Eminönü sağ taraftaki kulübe önünde çizmeli meyhanede bir zabit ölüsü yatıyor. Zabitleri vuruyorlar. Asker şeriat isteriz diye isyan etmiş.  2 Nisan’da Tevfik Paşa Kabinesi kuruldu.”

    Alıntı: İttihat ve Terakki Cemiyeti Neden Kuruldu, Nasıl Kuruldu, Nasıl İdare Olundu? – Kâzım Karabekir (Türday Ofset 1982 Baskısı – Sf. 448) kitabından birebir alınmıştır.

    BAKKAL’IN YORUMU (1996): 31 Mart’ta isyan eden askerler 3 Avcı Taburundan. Bu tabur, Karabekir’in Manastır’da fedai yetiştirdiği tabur. Bu 31 Mart isyanı ittihatçıların bir oyunu olabilir.

  • Murat Bey Mizan’da 4 Ağustos 1908’de

    “-Şimdiki gibi hafi ve başsız ve vücutsuz bir ejderanı hası ümmeti tahrişe bir müddet daha devam edecek olursa, halkı gidene rahmet okumaktan men edememek mesuliyeti önünde kalır.” 

    (Murat Bey 26 Eylülde tevkif olunur, 27’sinden sonra artık Mizan Gazetesi çıkartılmıyor.)

    Şubat 1325’da (1909) tekrar çıkmaya başlıyor.  

    Dün gece köprüde öldürülen Serbesti Başmuharriri Hasan Fehmi Bey’in cenaze merasimi, miting için toplanacaklarla aleyhimizde daha gürültülü nümayişlere vesile oldu.

    Alıntı: İttihat ve Terakki Cemiyeti Neden Kuruldu, Nasıl Kuruldu, Nasıl İdare Olundu? – Kâzım Karabekir (Türday Ofset 1982 Baskısı – Sf. 419 ile 428 arası) kitabından birebir alınmıştır.

  • Bir darbede Sultan Hamit’i kaldırmak daha hayırlı olurdu.

    Alıntı: İttihat ve Terakki Cemiyeti Neden Kuruldu, Nasıl Kuruldu, Nasıl İdare Olundu? – Kâzım Karabekir (Türday Ofset 1982 Baskısı – Sf. 408) kitabından birebir alınmıştır.

  • Nişantaşı ve Beşiktaş taraflarında şunun bunun konağına veya şahsiyetine tecavüzler de başladı.  

    İzmir Fırkası kumandanı Ferik Tevfik’in milletin gözü önünde rütbesinin söküldüğü ve askerlikten tard edildiği (çıkartıldığı)…  Dr. Nazım Bey tarafından tutuklu bulunduğu odaya üç zabit ile girip kordon ve nişanlarını sökmüştür.

    Alıntı: İttihat ve Terakki Cemiyeti Neden Kuruldu, Nasıl Kuruldu, Nasıl İdare Olundu? – Kâzım Karabekir (Türday Ofset 1982 Baskısı – Sf. 414, 415) kitabından birebir alınmıştır.