Bilgi Bakkalı

Aristo; “İnsan doğuştan bilmek ister!” Demiş. Bilgi Bakkalı, ‘bilmek’ isteyenler için yapıldı. Paylaşmaya ve eleştiriye açık, küfür, hakaret ve nefret söylemine kapalıdır. Bu Bakkal’dan çıkarken; değişmiş olarak çıkarsanız ve bilgilerin kaynağı olan kitapları merak edip okursanız amacıma ulaşmış olacağım.

  • İki şahıs ve iki gazete iki cephe yarattı ve istibdat (baskı düzeni) taraflarına ümit verdi; Hüseyin Cahit’in Tanin gazetesi ile Ali Kemal’in İkdam gazetesi. Bu hal 31 Mart irticaına (gerici hareketine) temel taşı oldu. 17 Temmuz’da hafiyeliğin (iç casusluğun, jurnalciliğin) kaldırıldığı ilan olundu.

    Alıntı: İttihat ve Terakki Cemiyeti Neden Kuruldu, Nasıl Kuruldu, Nasıl İdare Olundu? – Kâzım Karabekir (Türday Ofset 1982 Baskısı – Sf. 55) kitabından birebir alınmıştır.

  • Ona karşı şu dakikada da içimde nefretten başka bir şey uyanmıyor.

    Alıntı: İttihat ve Terakki Cemiyeti Neden Kuruldu, Nasıl Kuruldu, Nasıl İdare Olundu?, Kâzım Karabekir (Türday Ofset 1982 Baskısı – Sf. 381) kitabından birebir alınmıştır.   

    BAKKAL’IN NOTU (1996): Hamit, Karabekir’in vali olan babasını sürgün etmiş, çok dolaştırmış. Belki nefretinin sebeplerinden biri bu olabilir.

  • Almaların yetiştirdiği Erkânı Harp Zabitlerinin (kurmay subayların), hürriyetseverlerin başında görünmeleri, Sultan Hamit’i Almanya’dan soğutmuş olabilirdi. Şimdi o kendisini İngilizlerin kucağına atar görünüyordu.

    Alıntı: İttihat ve Terakki Cemiyeti Neden Kuruldu, Nasıl Kuruldu, Nasıl İdare Olundu? – Kâzım Karabekir (Türday Ofset1982 Baskısı – Sf. 359) kitabından birebir alınmıştır.

  • Fatin Hoca, meşrutiyet ilanından iki hafta sonra Kara Kemal’i on arkadaşı ile cemiyete almıştır.

    Alıntı: İttihat ve Terakki Cemiyeti Neden Kuruldu, Nasıl Kuruldu, Nasıl İdare Olundu? – Kâzım Karabekir (Türday Ofset1982 Baskısı – Sf. 333) kitabından birebir alınmıştır.

  • Ben müstakil (istiklâline sahip, bağımsız) adamım diyor.

    Alıntı: İttihat ve Terakki Cemiyeti Neden Kuruldu, Nasıl Kuruldu, Nasıl İdare Olundu? – Kâzım Karabekir (Türday Ofset1982 Baskısı – Sf. 332) kitabından birebir alınmıştır.

    BAKKAL’IN NOTU (1996): Karabekir, Hüseyin Cahit için ‘Tanin’de yardım ederim’ diyor sonra mebus olmak için cemiyete girdi diyor.

  • Almanca Noye Fraye Prese (Yeni Hür Gazete) muhabiri Selanik’ten Enver’in bir mektubu ile bana gönderildi. Beyoğlu’nda Yattığı Bristol Oteli’nde ziyarette bulundum. Bazı suallerine cevap verdim fakat bazılarına merkezle görüştükten sonra diyerek sonraya bıraktım. ….bu zatla bir daha görüştüm. Bu zatın en çok anlamak istediği madde, ordunun siyasetle ne derece uğraşacağı meselesiydi. Ne kadar zabitin mebus olacağını merakla soruyordu.  

    Şahsi mütalaamla (değerlendirmemle) ordunun siyasetle uğraşmayacağı fakat meşrutiyetin koruyucusu kalacağını anlattım. Cemiyetimiz lehine gazetesine yazılar yazdığını ve yazacağını vaat etti.

    Alıntı: İttihat ve Terakki Cemiyeti Neden Kuruldu, Nasıl Kuruldu, Nasıl İdare Olundu? – Kâzım Karabekir (Türday Ofset1982 Baskısı – Sf. 331, 332) kitabından birebir alınmıştır.

    BAKKAL’IN NOTU (1996): Bu bir casusluk faaliyeti olmalı. Bir taraftan bir subay, diğer tarafta bir ajan gazeteci. Karabekir çok detaylı not tutan ve olayları uzun uzadıya yazan ve anlatan bir insan ama bu olayı çok basit geçmiş.

  • 24 Temmuz 1908 Cuma günü Meşrutiyet ilan oldu.

    Alıntı: İttihat ve Terakki Cemiyeti Neden Kuruldu, Nasıl Kuruldu, Nasıl İdare Olundu? – Kâzım Karabekir (Türday Ofset1982 Baskısı – Sf. 325) kitabından birebir alınmıştır.

  • 4 Temmuz 1908’de Rezneli Niyazi dağa çıktı. (1)

    Şemsi Paşa’nın Cemiyet-i Tenkil için iki Arnavut taburu ile Manastır’a gittiğini; fakat aynı günde bir zabit (subay) tarafından öldürüldüğünü…

    Alıntı: İttihat ve Terakki Cemiyeti Neden Kuruldu, Nasıl Kuruldu, Nasıl İdare Olundu?, Kâzım Karabekir (Türday Ofset1982 Baskısı – Sf. 312) kitabından birebir alınmıştır.

    BAKKAL’IN YORUMU: 1996: İttihatçılar hükümet olmak istiyorlardı, bir düşman yarattılar; Abdülhamit! Ve terör Türkiye’de, iktidar olmak için de ve iktidarda kalmak için de bir yöntem oldu, devam ediyor. Terör, Alman yanlısı subaylar eliyle başladı, daha sonra kontrolü Selanik’teki İngiliz yanlısı İttihatçıların eline geçti.

  • İttihat ve Terakki Merkezi, bir muhtıra hazırlıyor. Fransızcasını da bastırıyorlar. Rusya’dan başka büyük devlet sefirlerine 28 Mayıs 1908’de verilmiştir.  

    Muhtırayı okuduk, hülasası şu; “…artık millet karar vermiştir. Meşrutiyet idaresini kurarak bu fenalıkları ortadan kaldıracaktır. ..ancak Rusya İmparatorluğu’nun müdahalesinden korkuyoruz. Milli hareketlerimiz sırasında bize tecavüz etmesine insanlık namına engel olunuz!

    Alıntı: İttihat ve Terakki Cemiyeti Neden Kuruldu, Nasıl Kuruldu, Nasıl İdare Olundu? – Kâzım Karabekir (Türday Ofset1982 Baskısı – Sf. 298) kitabından birebir alınmıştır.

  • 18 Mayıs, Golç Paşa mektebi ziyaret etti, Sultan Hamit (II. Abdülhamit), ordusunu ıslah için birçok alman muallimler getirtti. Erkânı Harp (Harp Akademisi) Sınıflarında askeri dersleri onlardan öğreniyorduk. Golç’un himmeti (yardımı) ise çok büyüktü. Bu zat, lüzumsuz dersleri kaldırmış ve arazide tatbikatı öğretmiştir.  Beni çok takdir etti, ne tesadüftür ki Bağdat’a altıncı ordu kumandanı olduğu zaman Erkânı Harbiye Reisliği’ne (kurmay başkanlığına) ben tayin olundum ve ölümünde yanında bulundum.

    Alıntı: İttihat ve Terakki Cemiyeti Neden Kuruldu, Nasıl Kuruldu, Nasıl İdare Olundu? – Kâzım Karabekir (Türday Ofset1982 Baskısı – Sf. 291, 292) kitabından birebir alınmıştır.

  • Peyk-i Şevket Süvarisi Kolağası Rauf Bey’in cemiyete girmeyi kabul ettiğini öğrendim.

    Alıntı: İttihat ve Terakki Cemiyeti Neden Kuruldu, Nasıl Kuruldu, Nasıl İdare Olundu? – Kâzım Karabekir (Türday Ofset1982 Baskısı – Sf. 288) kitabından birebir alınmıştır.

  • Talat Bey’e mecbur edilmedikçe münferit (tekli, bireysel) suikastlar yapılması hakkındaki kararımızı hatırlattım.

    Alıntı: İttihat ve Terakki Cemiyeti Neden Kuruldu, Nasıl Kuruldu, Nasıl İdare Olundu? – Kâzım Karabekir (Türday Ofset1982 Baskısı – Sf. 283) kitabından birebir alınmıştır.

  • Talat Bey yanına Emanuel Karasu’yu da alarak İstanbul’a geliyor, Veliaht Reşit Efendi’den el yazısı ile meşruti idareye sadık kalacağına dair bir taahhütname alıyor.  

    Paris’te çıkan Je Sais Tont (Ben Her Şeyi Bilirim) mecmuası bu aralık Sultan Reşad’ın fotoğrafını basmış ve altına da hürriyetsever olduğunu yazmış.

    Alıntı: İttihat ve Terakki Cemiyeti Neden Kuruldu, Nasıl Kuruldu, Nasıl İdare Olundu? – Kâzım Karabekir (Türday Ofset1982 Baskısı – Sf. 272) kitabından birebir alınmıştır.

  • Bir hafta içerisinde merkezi teşkile muvaffak olmuştum. Ben, Mühendis Salim, Avukat Baha, Muharrir Mahmut Sadık, Fatin Hoca, Topçu Binbaşı Nahit.  Altısı Pangaltı Harp Mektebi’nde olmak üzere, dokuz fedai idik.

    Alıntı: İttihat ve Terakki Cemiyeti Neden Kuruldu, Nasıl Kuruldu, Nasıl İdare Olundu? – Kâzım Karabekir (Türday Ofset1982 Baskısı – Sf. 267) kitabından birebir alınmıştır.

  • (Kâzım Karabekir, İstanbul’da görevlendirilmesi ile ilgili olarak konuşuyor:)

    Talat; eğer İstanbul’da teşkilatı yapmaya muvaffak olursan sana üç arkadaş tanıştırayım, Avukat Baha, Muharrir Mahmut Sadık, Mühendis Salim nafıa nezaretinde mühendistir. Bunlardan başka iki değerli zat daha var ama ben ikna edemedim. Biri Merca İdâdi’si Müdürü Hüseyin Cahit (Yalçın). Bizim ilk istediğimiz İstanbul merkezini teşkil etmeniz ve Manastır’da olduğu gibi bir de fedai şubesi hazırlamanızdır demiştir. Sultan Hamit’e muvaffakiyetli bir suikastla işi sağlama bağlamak için gelecek ramazanı bekleyeceğiz. Mithat Şükrü, İsmail Canbolat, Topçu Rasim, Hamdi ve Fethi Beyler merkezi umumiden ayrı olarak Selanik merkezini teşkil etmiştir. Bu aralık Mustafa Kemal Bey de Selanik’e ordu erkânı harbine, Fethi Bey’in yanına nakletmiş olduğundan Fethi Bey’in rehberliği ile o da cemiyete girmiştir. Giriş tarihi Mart 1908 olup, teşkilat merkezinde bulunmamıştır.

    Alıntı: İttihat ve Terakki Cemiyeti Neden Kuruldu, Nasıl Kuruldu, Nasıl İdare Olundu? – Kâzım Karabekir (Türday Ofset1982 Baskısı – Sf. 254 ile 257 arası) kitabından birebir alınmıştır.

  • Türlü manasına gelen masedion (mecadonye) a biz Makedonya diyoruz.

    Alıntı: İttihat ve Terakki Cemiyeti Neden Kuruldu, Nasıl Kuruldu, Nasıl İdare Olundu? – Kâzım Karabekir (Türday Ofset1982 Baskısı – Sf. 235) kitabından birebir alınmıştır.

  • Mazhar Galip, Cafer Tayyar, Necip Draga, Süreyya Beyler toplanıyorlar, Terakki ve İttihat Cemiyeti’nin Üsküp merkezini kuruyorlar. 9 Ağustos’ta Rezne merkezi faaliyete geçiyor. 10 Ağustos’ta Ohri’de Reji Memuru Nufel, eşraftan Nimet ve Lütfü Beyler Ohri merkezini kuruyorlar. Ohri’de fedai Eyub Sabri Bey, Rezne’de Kol Ağası Niyazi.

    Alıntı: İttihat ve Terakki Cemiyeti Neden Kuruldu, Nasıl Kuruldu, Nasıl İdare Olundu? – Kâzım Karabekir (Türday Ofset1982 Baskısı – Sf. 209 ile 222 arası) kitabından birebir alınmıştır.

  • 8 Şubat 1907’de Enver, Ben bir de Enver Bey’in çok güvendiği mülkiye mektebinin mezunlarından Hüseyin Bey, ilk merkezi teşkil ettik. Manastırda pek çoğalmıştık. 

    Enver ile ben fedai grubunun esasını teşkil ediyorduk. Üçüncü avcı taburu, ihtilalin çekirdeğini atıyordu. Bu kahraman tabur, hürriyet hareketlerimiz için bizim güvendiğimiz bu askerlerin, hürriyetin ilanından sonra büyük gafletler içinde istibdada nasıl alet olduğunu ve 31 Mart hadisesini çıkardığını göreceğiz. (1)

    Benim öteden beri fikrim, Rusçuk Yaranı’nın yaptığı gibi, İstanbul’a bir Alemdar Ordusu göndermek ve bu suretle Sultan Hamit’i devirerek işi kökünden halletmektir.   Böyle bir ordunun esasını manastırda yaptık.  Enver, “Şu manastır teşkilatını, cemiyetimiz Kâzım’a borçludur.” demiştir.

    Alıntı: İttihat ve Terakki Cemiyeti Neden Kuruldu, Nasıl Kuruldu, Nasıl İdare Olundu? – Kâzım Karabekir (Türday Ofset1982 Baskısı – Sf. 203 ile 206 arası) kitabından birebir alınmıştır.

    BAKKAL’IN YORUMU (1) (1996): Rüzgâr ekip fırtına biçtiler.

  • Karasu (Yahudi ve Siyon lideri Emanuel Karasso) Talat, Rahmi ve arkadaşlarının mason localarına girmelerine yardımcı oluyor. Artık Loca’da bu hürriyet cemiyeti nüvesinin (çekirdeğinin, yapısının, oluşumunun) bütün evrakını (belgelerini) Karasu muhafaza ediyor. 29 Ağustos 1906’da mason locasına, hürriyet aşkıyla giren Türklerin sayısı 70’i bulmuştu. Maliye Nâzırı Cavit, Şubat 1324’te Mustafa Kemal ve Refet Bele de 1324’te girmişlerdi. Mustafa Kemal, Fethi Okyar Bey’in delaletiyle girmiştir.

    Alıntı: İttihat ve Terakki Cemiyeti Neden Kuruldu, Nasıl Kuruldu, Nasıl İdare Olundu? – Kâzım Karabekir (Türday Ofset1982 Baskısı – Sf. 175 ile 179 arası) kitabından birebir alınmıştır.

  • Binbaşı Naki Bey bana şunları anlattı; “İlk teşebbüs 1318’de (1902) başladı. Bulgar İsyanı, Avusturya ve Rusya’nın bunlara destek olması Cemiyetin ortaya çıkmasına yardımcı oluyor.  Selanik’te sekiz arkadaş Terakki ve İttihat Cemiyeti’nin bir şubesini açmayı kararlaştırdık. Bunlar; Posta Müdürü Talat, Binbaşı Necmettin, Binbaşı Nuri, Jandarma Binbaşı Kemal, Ergeri’li Bayram Fehmi, Binbaşı Naki, Yüzbaşı Asım, İsmail Mahir.” 

    Alıntı: İttihat ve Terakki Cemiyeti Neden Kuruldu, Nasıl Kuruldu, Nasıl İdare Olundu? – Kâzım Karabekir (Türday Ofset1982 Baskısı – Sf. 158) kitabından birebir alınmıştır.

    BAKKAL’IN NOTU (1995): Anlaşıldığı kadarı ile Selanik örgütü daha zayıf, İngiliz yanlısı masonik bir örgüt. Selanik örgütü daha tevekkülcü, Manastır örgütü ise daha atak.)