“Cumhuriyetin ilk Halk Şirketi, Türkiye Milli İthalat ve İhracat Anonim Şirketidir. Kuruluşunda 1 liralık hisse senedi çıkaran bu şirketin kurucuları eski ittihatçılardan seçilmiştir. .. Eleştiriler üzerine şöyle bir ilan verir: “Şirketin kurucuları içerisinde 115 değil daha çok milletvekili vardır. … Ortaklarının büyük bir kısmı yiğit Ordumuzun binbaşı ve daha yüksek rütbeli subaylarından ibarettir.” der. .. Bazı Şirket kurucuları, Gazeteci ve Mebus Yunus Nadi, Şükrü Kaya, Karakol Örgütü kurucusu Albay Kara Vasıf Bey, Karakol Örgütü kurucusu Galatalı Şevki Bey, Lazistan Mebusu Ziya Hurşit, Ali Çetinkaya, Mebus ve Albay Çolak Selahattin, Mebus Topçu İhsan, vb. .. Üç yıl üst üste temettü (ortaklara dağıtılan kâr payı) dağıtan şirket, 1925 yılında battı. Hükûmet, şirketi iflastan kurtarır, yeni bir şirket yönetimi oluşur. Yönetim Kurulu başkanı Ali Çetinkaya, yardımcısı, Kılıç Ali, üye ise Mustafa Kemal’in yaveri Salih Bozok. Şirketi iki yıl içerisinde kâra geçirirler ancak 1927’de durgunluğa girer… Ayrıca 1927 Sayılı Teşvik-i Sanayi Kanunu ile milli sanayicilere çok geniş teşvik tedbirleri sağlanır. Toprak ağası, sanayici, kapitalist olsun diye çok çaba gösterilir.”
Alıntı: Milli Kurtuluş Tarihi IV – Doğan Avcıoğlu, (Tekin Yayınevi 5. Basım 1984 – Sf. 1374) kitabından birebir alınmıştır.
Yorum bırakın