30 Ağustos 1338 (1922) tarihinde İçtima: 93, Celse:1, Reisisâni Dr. Adnan Beyefendi
İran ve Afganistan Sefirlerinin Tebrik Telgrafları Okundu. Sf.409
İstiklâl Mahkemesi Üyeleri Aile Harcırahı ve İkâmet Yevmiyesi İstiyorlar. Sf.413
Şer’iye ve Evkâf Vekâleti Bütçesi Görüşmeleri: (Şeriye ve Vakıflar Bakanlığı Bütçesi)
Hüseyin Avni; “-..İngilizcede bugün asar-ı islamiye (İslam eserleri) daha çoktur. Efendiler! Türk lisanından da çoktur. .. Cehil âlemiyiz. .. Şu telifat ve tetkikat-ı mevcude (şu mevcut olan yazılmış eserler ve araştırmalar) ne ise bize onu çıkarın; bize serpin efendiler! Yoksa .. ben irfan alırım efendiler. Ne vakit almam? Şark beni garptan müstağni (doğu, beni batıya eyvallah etmeyen halde) bulundurduğu zaman. (Bravo sesleri) (alma sesleri) .. evet beni garptan kıskanmalı ama ihtiyacımı tatmin etmeli. .. Ben mahdut (sınırlı) bir fikirle hiç bir akideye merbut kalamam. Herkes de namahdut (hudutsuz, sınırsız) felsefe önünde diz çöksün! ” Sf.418-419 (Telif ve tetkikat yani araştırma bölümüne 8-10 kişi daha alalım ama ciddi çalışsınlar diyor. Dinimiz ile ilgili Türkçemizde bir eser bile yok diyor, hocaların din dışı mektepler istememeleri konusunda konuşuyor.)
Hüseyin Avni Bey (Devamla); “-Benim bir kardeşim var hafız, ben avukat. Sırt sırta veririz fakat birbirimizin yüzüne bakmayız. .. Bu belâ cehilden (cehaletten) geldi. Bir kere hayat için maddi ihtiyaç, ondan sonra ruhî manevî zevk. .. Birbirinin zıttı böyle iki ayrı zihniyetler ile açılan mektepler hükümdarlık entrikası ile milleti oynatmak için yapılan tuzaklardır. (Bravo sesleri) Orası (dini mektepler) hükümdarların huzuzat-ı nefsaniyesine (nefsine haz veren şeylere) alet olmak ve câhil insanlar yetiştirmek için bir membadır. .. Böyle nifak tohumu mâhiyetinde (içeriğinde) olan, cehil membaı olan yerlere Dârül Halife nâmını vermişiz efendiler. …Biz dinin kutsiyetine kaniiz (ikna olmuşuz)... Eğer nursa bütün millete niçin yaymıyorsunuz? Mektebi ayırmak araya ihtilâf sokmak .. günahtır .. Kendisi bu asrın imtihanını vermedikçe onun huzuruna talebe vermem.” Sf.425
Şer’iye Vekili Abdullah Azmi Efendi; “-..Tanzimat’a kadar bütün meslekler bir arada yetişiyordu. Hüseyin Avni’nin söyledikleri haksızdır.”
(Hüseyin Avni Bey tüm çocuklar aynı okullarda okusun sonra ihtisaslaşsınlar diyor.) Sf. 425 (Besim Atalay Bey ise ikilik meselesi Tanzimat’tan da eski diyor. İmam-ı Gazalinin eserlerini Endülüs’e sokmuyorlarmış.) Sf. 430
Alıntı: TBMM Zabıt Ceridesi Cilt: 22 (27.07.1922 / 11.09.1922) (TBMM Matbaası 1959 yılı 3. Baskı – Devre;1 Sene; 3, İçtima; 93, Celse: 1, – Sf. 409 ile 430 arası) kitabından birebir alınmıştır.
Bilgi Bakkalı 
Yorum bırakın