Bilgi Bakkalı

1 Mart 1339 (1923) tarihinde İçtima: 1. Celse:1, İkinci Reis Vekili Musa Kâzım Efendi

Mustafa Kemal Paşa’nın BMM’nin 1. Devre 4. Senesi Münasebetiyle (dolayısıyla) Verdiği Nutuk

Mustafa Kemal Paşa Hazretleri (Ankara); “-Memlekette 48 tane eşkıya vardı bunlar 8’e düştü. Sf;1 Turuk-u umumiyemiz (merkeze bağlı yollarımız, devlet yollarımız) 8.100 kilometreye turuk-u hususiyemiz (özel yollarımız, yani tali yollar) ise 16.000 kilometreye baliğ oldu (ulaştı). Sf. 10… Meclisimizin bu sene zarfında vuku bulan içtimaları 201’dir. Bu içtimalar 377 aleni ve 102 hâfi olmak üzere 479 celseyi ihtiva etmektedir (içermektedir).    Sene zarfında Meclis’e cem’an (toplam olarak) 419 lâyiha (tasarı) ve teklif-i kanuni (kanun teklifi) takdim edilmiştir.  Tezkere ve takrir suretiyle gelip de katiyet kesbeden (kesinlik arz eden) miktarı 17 olduğundan gelen lâyiha ve tekliflerin yekûnu 436’ya bâliğ olur (ulaşır). Bunu ikinci seneden üçüncü seneye devreden 314 kıtadan ibaret olan levayih (lâyihalar, teklifler) ve tekâlifi (vergileri) de ilave edersek .. Meclis’e mal olan miktarın yekûnu 750 olur.    İşbu 750 lâyiha ve tekliften sene zarfında (yılı içinde) 113’ü kanun ve 9’u tefsir olarak kabul edilmiş 24’ü de reddedilmiştir. Seneye 539 teklif ve lâyiha (yasa tasarısı) devredilmiştir.    Üçüncü içtima senesine 347 âzâ ile başlamıştık. Bir sene zarfında üç arkadaşımızın ziyaı (Yok olması, ölmesi) ile müteellim olduk (elem duyduk, üzüldük). .. yine bu sene zarfında intihâp suretiyle (yıl içinde seçilerek) bir arkadaşımız Meclise iştirak etmiştir. Rüfekây-ı kirâmdan (kerem sahibi arkadaşlardan) 7 zât diğer suretlerle infikak ve aramızdan gaybubet etmiştir (aramızdan ayrılmıştır ve kaybedilmiştir).  Şu halde dördüncü seneye 341 âzâ ile ibtidâr ediyoruz (üye ile başlıyoruz). Sf. 15 Bugün mâziden kuvvetliyiz. Bu rüçhanı (üstünlüğü) yapan nedir? … Bu düstûrlardan birisi Misâk-ı Milli ⁽¹⁾ ikincisi Hâkimiyeti bilâkaydüşart elinde tutan Teşkilâtıesasiye Kanunu’dur (1921 Anayasası’dır).” Sf.16

Paşa’nın konuşması Sf.18 de bitiyor.  

Her yıl 1 Mart’ta Meclis 2. Başkanları yani reisi sânîlerin (ikinci reislerin) ve reis vekillerinin seçimi var.  Ancak Reis seçimi her devrenin başında oluyor.  

Reisisani İntihâbını (seçimini) 270 azanın 183 kabul reyini alan Ali Fuat Paşa Seçildi.

 Alıntı: TBMM Zabıt Ceridesi Cilt: 28 (1.03.1923 / 8.04.1923)  (TBMM Matbaası 1959 yılı 3. Baskı – Devre;1 Sene; 4, İçtima; 1, Celse: 1, – Sf. 1 ile 18 arası) kitabından birebir alınmıştır.