Bilgi Bakkalı

Vilâyat; Vilâyetler

Madde 108 – Vilâyetin usulü idaresi, tevsii mezuniyet ve tefriki vezayif kaidesi üzerine müesses olup derecatı nizamı mahsus ile tâyin kılınacaktır. (Vilâyetlerin idare yöntemi; geniş yetki vermek ve görevlerin ayrılması üzerine kurulmuş olup, kademeleri, dereceleri özel yönetmelik ile belirlenir.)   

Madde 109 – Vilâyet ve leva ve kaza merkezlerinde olan idare meclislerile senede bir defa merkezi vilâyette içtima eden (vilâyet merkezinde toplanan)  Meclisi Umumî âzasının sureti intihabı (seçim şekli) bir kanunu mahsus ile tevsi olunacaktır (bir özel kanun ile düzenlenecektir).

Madde 110 – Vilâyet Mecalisi Umumiyesinin vezayifi (görevleri) yapılacak kanunu mahsusunda beyan olunacağı veçhile (özel kanunu ile açıklanacağı üzere) turuku meabir tanzimi (yol ve inşaat düzenlemesi) ve itibar sandıklarının teşkili (kredi sandıklarının oluşturulması) ve sanayi ve ticaret ve felahatın (ziraatin, ekinciliğin) teshili (kolaylaştırılması) gibi umuru nafiaya müteallik mevad (nafıa işlerine yönelik hususlar, işler) hakkında ve umuma ait maarif ve terbiyenin intişarı (yayılması) yolunda müzakerata şâmil olmakla beraber, tekâlif (vergiler) ve mürettebatı miriyenin (devlet mallarının düzenlenmesi) sureti tevzi ve istihsalinde (dağıtım ve üretiminde) ve muamelâtı sairede (diğer işlemlerde) kavanin ve nizamatı mevzua ahkâmına muhalif (kanunlar ve yönetmeliklerin hükümlerine muhalif) gördükleri ahvalin müteallik (ilgili) olduğu makam ve mevkilere tebliğ ile tashih ve ıslahı (bildirmek, düzeltmek ve islah etmek) zımnında (dolayısı ile) arzı iştikâ (şikâyet) etmek selâhiyetini dâhil muhtevi olacaktır.

Madde 111- Müsakkafat ve müstagallat ve nukudu mevkufe hasılatının şurutu vakfiyesi ve teamülü kadimi veçhile meşrutun lehine ve hayrat ve müberrata sarfolunmak üzere vasiyet edilen emvalin vasiyetnamelerde muharrer olduğu üzere musalehine sarfına ve emvali eytamın nizamnamei mahsusu veçhile sureti idaresine nezaret etmek üzere her kazada her milletin bir cemaat meclisi bulunacak ve bu meclisler tanzim edilecek nizamatı mahsusası veçhile her milletin müntehap efradından mürekkep olacaktır. Ve mecalisi mezkûre mahalleri hükümetlerini ve Vilâyet Mecalis’i Umumiyesini kendilerine merci bilecektir.

Madde 112- Umuru belediye (belediye işleri) Dersaadet (İstanbul) ve taşralarda bilintihap teşkil olunacak (seçimsiz oluşturulacak) Devairi Belediye Meclisleriyle idare olunacak ve bu dairelerin sureti teşkili ve vezaifi ve âzasının sureti intihabı kanunu mahsus ile tâyin kılınacaktır (oluşma şekli ve görevleri ve üyelerinin seçilme şekli özel kanunu ile belirlenecektir).

Alıntı; Kanunu Esasi – Meclisi Mebusan, (İnternet, Ocak 2010 – Sf. 21) internet sayfasından birebir alınmıştır.