Bilgi Bakkalı

Mevaddı Şetta; (Çeşitli Hükümler)

Madde 113 – Mülkün bir cihetinde ihtilâl zuhur edeceğini müeyyid asar ve emarat (sağlam eser ve belirti) görüldüğü halde Hükûmeti seniyenin o mahalle mahsus olmak üzere muvakkaten (geçici olarak) (idarei örfiye) ilânına hakkı vardır. (İdarei örfiye) kavanin ve nizamatı mülkiyenin (kanunlar ve mülki düzenlemelerin) muvakkaten (geçici olarak) tatilinden ibaret olup (idarei örfiye) tahtında (altında) bulunan mahallin sureti idaresi nizamı mahsus ile tâyin olunacaktır (özel düzenleme ile belirlenecektir). Hükûmetin emniyetini ihlâl ettikleri idarei zabıtanın tahkikatı mevsukası üzerine sabit olanların (Hükümetin, güvenliği tehdit ettikleri güvenlik birimlerinin araştırması ile belgelenmiş olanların)  memâliki mahrusai şahaneden ihraç ve teb’id etmek (memleketin büyükşehirlerinden çıkartmak ve cezalandırmak) münhasıran (özellikle) Zatı Hazreti Padişahinin yedi iktidarındadır (padişahın elindedir).

Madde 114 – Osmanlı efradının kâffesince tahsili maarifin birinci mertebesi mecburi (Osmanı fertlerinin tamamınca ilköğretimin ilk seviyesi mecburi) olacak ve bunun derecat ve teferrüatı nizamı mahsus ile tâyin kılınacaktır. (bunun derece ve ayrıntısı özel düzenleme ile belirlenecektir.)

Madde 115 – Kanunu Esasinin bir maddesi bile hiçbir sebep ve bahane ile tatil veya icradan iskat edilemez (yürürlükten kaldırılamaz).

Madde 116 – Kanunu Esasinin mevaddı mündericesinden (maddelerinin içeriğinin) bazılarının icabı hale ve vakte göre tagyir ve tadiline lüzumu salih ve kat’i göründüğü halde zikri ati şerait ile tadili caiz olabilir. Şöyle ki, ya Heyeti Vükelâ veya Heyeti Âyan veya Heyeti Mebusan tarafından işbu tadile dair bir teklif vuku bulduğu halde evvelâ Meclisi Mebusan’da âzayı mürettebenin sülüsan ekseriyetile kabul olunur ve kabul Meclisi Âyanın kezalik sülüsan ekseriyetile tastik edildikten sonra iradei seniye dahi sudur eder ise tadilâtı meşruha düstürulamel olur ve Kanunu Esasinin tadili teklif olunan bir maddesi berveçhi meşruh müzakeratı lâzimesinin icrasile iradei seniyesinin suduruna kadar hüküm ve kuvvetini gaip etmeksizin meriyülicra tutulur.

Madde 117 – Bir maddei kanuniyenin tefsiri (açıklaması) lâzım geldikte umuru adliyeye müteallik (adli işlere yönelik) ise tâyini manâsı (anlamının belirlenmesi işi) Mahkemei Temyize (Yargıtay’a) ve idarei mülkiyeye dair ise Şûrayı Devlete (Danıştay’a) ve işbu Kanunu Esasiden ise Heyeti Âyana aittir.

Madde 118 – Elyevm düsturülamel (bugün esas alınması gerekli) bulunan nizamat ve teamül ve âdet (düzenleme, eğilim ve adet) ileride vazolunacak (konulacak) kavanin ve nizamat ile tadil veya ilga olunmadıkça meriyülicra (kanun, düzenleme ile değişiklik ve kaldırılması söz konusu olmayınca yürürlükte) olacaktır. Madde 119- Meclisi Umumiye dair olan fi 10 Şevval sene 93 tarihli Talimatı Muvakkate’nin cereyanı ahkâmı yalınız birinci defa içtima edecek Meclisi Umuminin müddeti inikadiyesi hitamına(Meclisin toplanma süresinin sonuna kadar) kadar olup ondan sonra hükmü cari değildir.

 Alıntı; Kanunu Esasi – Meclisi Mebusan, (İnternet, Ocak 2010 – Sf. 21) internet sayfasından birebir alınmıştır.