Mevaddı Muaddele; Tadil Edilmiş Yani Değiştirilmiş Maddeler
Madde 3 – Saltanatı Seniyei Osmaniye, Hilâfeti Kübrâyı İslamiyeti haiz olarak (bulundurarak) Sülalei Âli Osmandan usulü kadimesi veçhile (eski usulü gereği) ekber (büyük) evlada aittir. Zatı Hazreti Padişahi hini cüluslarında (tahta çıkışlarında) Meclisi Umumide ve Meclis müçtemi (içtima etmiş, toplanmış) değilse ilk içtimaında Şer’i Şerif (dini hükümler) ve Kanunu Esasi ahkâmına riayet (hükümlerine uymak) ve vatan ve millete sadakat edeceğine yemin eder.
Madde 6 – Sülalei Âli Osmanın hukuku hürriye (kişisel hakları) ve emval (mallar) ve emlâki zatiye (kişisel mülkleri) ve kanunu mahsus mucibince (ilgili kanun gereğince) madâmelhayat tahsisatı maliyeleri (hayatboyu mali ödenekleri) tekâfülü umumi tahdındadır (kamunun kefaleti altındadır).
Madde 7 – Vükelânın azil ve nasbı (Bakanların görevden alınması ve atanması) ve rütbe ve menasıp tevcihi (kişilere rütbeler ve terfiler verilmesi) ve nişan itası (madalya verilmesi) eyalâtı mümtazenin şeraiti imtiyazilerine tevfikan icrayı tevcihatı (muhtar idarelerin ayrıcalıklı şartlarına göre yönetilmesi) ve meskûkât darbı (para basılması) ve hutbelerde nâmının zikri (hutbelerede adının söylenmesi) ve düveli ecnebiye ile muahedat akdi (yabancı devletlerle antlaşma imzalanması) ve harb ve sulh ilânı ve kuvvei berriye ve bahriyenin kumandası (kara ve deniz kuvvetlerine kumanda edilmesi) ve harekâtı askeriye ve ahkâmı şeriye ve kanuniyenin icrası (askeri hareketlerin, dini ve yasal hükümlerin yürütülmesi) ve devairi idarenin muamelâtına müteallik nizamnamelerin tanzimi (devlet dairelerinin işleyişine yönelik yönetmeliklerin düzenlenmesi) ve mücazatı kanuniyenin tahfifi (yasal cezaların hafifletilmesi) veya affı ve Meclisi Umuminin akt (toplanma) ve tatili ve ledeliktiza (icap ettiğinde) Heyeti Mebusan’ın azası yeniden intihap olunmak (seçilmek) şartile feshî (azasının yeniden seçilmesi şartı ile Meclisin feshi) hukuku mukaddesi Padişahi cümlesindendir (padişahın kutsal hukuku içerisindedir).
Madde 7 – Hutbelerde namının zikri (hutbelerede adının söylenmesi) ve meskûkât darbı (para basılması), kanunu mahsusuna tevfikan rütbe ve menasıp tevcihi (ilgili kanuna dayanarak kişilere rütbeler ve terfiler verilmesi), nişan itası (madalya verilmesi), Sadrıazam ve Şeyhülislâmın intihap ve tâyin (başbakan ve şeyhülislâmın seçilmesi ve göreve tayin edilmesi) ile Sadrıazamın teşkil ve arz edeceği Vükelânın tasdiki memuriyetleri (Başbakan’ın oluşturup padişaha sunacağı hükümetin görevlendirmelerinin onaylanması), icabında Vükelânın alelusul azl ve tebdili (gerektiğinde Hükümetin usulünce görevden alınması veya değiştirilmesi), kavanini umumiyenin tasdiki ile ilânı meriyeti (umumi kanunları, sanırım anayasa hükümlerinin onaylanması ve ilan edilerek başlatılması), devairi hükûmetin muamelâtına ve kavaninin suveri icraiyesine müteallik nizamnameler tanzimi, (devlet dairelerinin işleyişine ve kanunların uygulanmasına yönelik yönetmeliklerin düzenlenmesi) her nevi kavanin teklifi, ahkâmı şeriye ve kanuniyenin muhafaza ve icrası, eyalâtı mümtazenin şeraiti imtiyaziyelerine tevkifat icrayı tevcihatı, kuvayyı berriye ve bahriyenin kumandası, harp ilânı, musalâha akdi, mücazatı kanuniyenin tahfif veya affı, Meclisi Umuminin tasvibi ile affı umumî ilânı, Meclisi Umuminin miadında küşat ve tatili, Meclisi Umuminin ahvali fevkalâdede vaktinden evvel içtimaa daveti, otuz beşinci madde mucibince Meclisi Mebusan’ın üç ay zarfında intihap olunup içtima etmek şartı ve Heyeti Âyanın muvafakatı ile ledeliktiza feshi, alelumum muahedat akdi hukuku mukaddesi Padişahidendir. Ancak sulhe ve ticarete ve terk ve ilhakı araziye ve tebai Osmaniyenin hukuku asliye ve şahsiyesine taallûk eden ve Devletçe masarifi mucip olan muahedatın akdinde (antlaşmaların yapılmasında) Meclisi Umuminin tasdiki şarttır. Meclisi Umuminin münakit olmadığı zamanda Heyeti Vükelânın tebeddülü vukuunda (Hükümetin değişmesi durumunda) keyfiyeti tebeddüleden mütevellit mesuliyet, heyeti lâhiyaka (encümene) ait olacaktır.
Madde 10 – Hürriyeti şahsiye her türlü taarruzdan masundur. Hiç kimse şer’ ve kanunun tâyin ettiği sebep ve suretten maada bir bahane ile tevkif ve mücazat olunamaz.
Madde 12 – Matbuat kanun dairesinde serbesttir. Hiç bir veçhile kableltab (tab etmeden önce) teftiş ve muayeneye tâbi tutulamaz.
Madde 27 – Mesnedi Sadaret ve Meşihatı İslamiye emniyet buyrulan zevata ihale buyrulduğu misillu teşkili Vükelâya memur olan Sadrazamın tensip ve arzı ile sair Vükelânın memuriyetleri dahi ba iradei şahane icra olunur. (Sadrazam, şeyhülislam ve hükümet üyelerini padişah onaylar)
Alıntı; Kanunu Esasi – Meclisi Mebusan, (İnternet, Ocak 2010 – Sf. 24) internet sayfasından birebir alınmıştır.
Yorum bırakın