Bilgi Bakkalı

Zilhicce 1293 Tarihli Kanûn-u Esâsî’nin Bazı Mevaddı Muaddelesine (Tadil Edilmiş Yani Değiştirilmiş Maddelere) Dair Kanun;

5 Şaban 1327 – 3 Ağustos 1325 (1909)  Heyeti Âyân Kararnamesi Kanunu Esasi’nin lüzumu tadiline (Kanunu Esasi’nin değiştirilmesi gereğine) Meclisi Mebusan’ca sülüsan ekseriyetle (üçte bir çoğunlukla) karar verilip ve mevaddı muaddelesi (tadil edilmiş maddeleri) bend bend yine sülüsan ekseriyetle kabul olunup lâyihayı kanuniye (kanun tasarısı) şeklinde Meclisi Âyana tevdi kılınmış (gönderilmiş, sunulmuş) ve Meclisi Âyanca dahî Kanunu Esasinin lüzumu tadiline sülüsan ekseriyetle karar verilerek lâyihayı kanuniyesi encümeni mahsusuna (ilgili komisyonuna) havale olunmuş idi. Ancak devrei içtimaiyenin ahiri (toplanma devresinin sonu) olmak ve Meclisi Mebusan’dan tevdi olunan levayıhı kanuniye tekessür etmek (kanun tekliflerinin yoğunlaşması) sebebiyle Kanunu Esasinin baştan başa tetkikatına vakit müsait olamamış ve meşrutiyeti idare ve hâkimiyeti milliyenin teeyyüdü (pekişmesi, doğrulanması) için kanunu mezkûr mevaddının (söz konusu kanun maddelerinin) en mühim ve müstacel (aciliyetli) olanlarının tetkiki ve müphem ve nakıs görünenlerin (şüpheli ve eksik görünenlerin) tavzih ve ikmali (açıklanması ve tamamlanması) ile işbu devrei içtimaiyeye (bu toplantı devresine) ait kavanin (kanunlar) sırasında ilân olunması kavaidi meşrutiyetin (meşrutiyet kanunlarının) cidden ve fiilen teessüs ettiğini (kuruluşunu yaptığını) enzarı âmmede (kamuoyunda, kamunun gözünde) isbat etmek için elzem görülmüş ve mevaddı sairenin tetkikatı devrei içtimaiyei âtiyeye (diğer maddelerinin araştırılması diğer içtima devresine) bırakılmıştır. Her iki heyetde tadilen kabulüne karar verilen üçüncü, altıncı, yedinci, onuncu, on ikinci, yirmi yedince yirmi sekizinci, yirmi dokuzuncu, otuzuncu, otuz beşinci, otuz altıncı, otuz sekizinci, kırk üçüncü, kırk dördüncü, elli üçüncü, elli dördüncü, yetmiş altıncı, yetmiş yedinci, sekseninci, yüz on üçüncü ve yüz on sekizinci maddeleri asılları ile sureti muaddelerini havi layıhayı kanuniye leffen takdim kılınmış (değiştirilmiş kısımlarının kopyasını içeren kanun tasarısı ilişikte sunulmuş) ve yüz on dokuzuncu madde tay edilmiş (çıkartılmış) ve yeniden üç madde ilâve olunup Kanunu Esasinin tetkikat ve tadilâtı ikmal olundukta (inceleme ve değişikliği tamamlanarak) faslı mahsuslarına nakl ve derç olunmak (kendi fasıllarına yani değiştirilen maddelerin yerlerine taşınmak) üzere mevaddı selâsei mezkûre (söz konusu üçüncü maddeler) şimdilik yüz on dokuzuncu ve yüz yirminci ve yüz yirmi birinci madde olarak kabul olunmuş ve lâyıhayı mezkûrenin bilistizan tasdiki âliye iktiran ettikten (Söz konusu tasarının izin alınarak Padişaha onaylatıldıktan) sonra ceridei resmiye (resmi gazete) ile ilân olunarak mevki tatbika vaz edilmek üzere Kuvvei İcraiyeye tebliği (uygulanması için hükümete bildirilmesi) kararlaştırılmıştır.

Alıntı; Kanunu Esasi – Meclisi Mebusan, (İnternet, Ocak 2010 – Sf. 23) internet sayfasından birebir alınmıştır.