Mecelle’nin 100 Maddesi; (Dil içi çevirme kısmen yapılmıştır.)
1. İlm-i fıkh, mesâil-i şer’iyye-i ameliyeyi bilmektir.
2. Bir işten maksat ne ise hüküm ona göredir.
3. Ukutta itibar mekasıd ve meaniyedir; elfaz ve mebaniye değildir.
4. Şekk ile yakin zail olmaz.
5. Bir şeyin bulunduğu hal üzere kalması asıldır.
6. Kadim, kıdemi üzerine terk olunur.
7. Zarar kadim olmaz.
8. Beraet-i zimmet asıldır.
9. Sıfat-ı arızada asl olan âdemdir.
10. Bir zamanda sabit olan şeyin -hilafına delil olmadıkça- bekasıyla hükmolunur.
11. Beka, ibtidâdan esheldir.
12. Bir emr-i hâdisin akreb-i evkatına izafeti asıldır.
13. Zarar ve mukabele bi’z-zarar yoktur.
14. Zarar izale olunur.
15. Zarar kendi misli ile izale olunamaz.
16. Zarar-ı âmmı def’ için, zarar-ı hâs ihtiyar olunur.
17. Zarar-ı eşed, zarar-ı ehaf ile izale olunur.
18. İki fesat tearuz ettiğinde ehaffı irtikab ile a’zamının çaresine bakılır.
19. Ehven-i şerreyn ihtiyar olunur. (Ehven-i şer seçilir. Kötünün iyisi seçilir.)
20. Def-i mefâsid, celb-i menâfiden evlâdır. (fesatı kovalamak, menfaati getirmekten iyidir.)
21. Zarar, bi kaderi’l-imkân def olunur.
22. Meşakkat teysiri celb eder.
23. Bir iş dıyk oldukta, müttesa’ olur.
24. Zaruretler, memnu olan şeyleri mübah kılar. (ihtiyaçlar yasakları mübah kılar)
25. Zaruretler kendi miktarlarınca takdir olunurlar. (ihtiyaçlar kendi ölçülerine göre değerlendirilir.)
26. Bir özür için caiz olan şey, o özrün zevali ile batıl olur.
27. Mani zayi olunca memnu avdet eder. (Engel ortadan kalkınca yasak geri döner)
28. Hacet umûmî olsun, husûsî olsun, zaruret menzilesine tenzil olunur.
29. Iztırar gayrın hakkını iptal etmez.
30. Alınması memnu olan şeyin, verilmesi dahi memnu olur.
31. İşlenmesi memnu olan şeyin istenmesi dahi memnu olur.
32. Adet muhakkemdir.
33. Nâsın istimali bir hüccettir ki, anınla amel vacip olur.
34. Adeten mümteni olan şey, hakikaten mümteni gibidir.
35. Ezmanın tegayyürü ile ahkâmın tegayyürü inkâr olunamaz.
36. Âdetin delaletiyle mana-yı hakikî terk olunur.
37. Âdet ancak, muttarit yahut galip oldukta muteber olur.
38. İtibar gaalib-i şayia olup nadire değildir.
39. Örfen maruf olan şey, şart kılınmış gibidir.
40. Beynettüccar maruf olan şey, aralarında meşrut gibidir.
Alıntı; Mecelle 1868 – 1876 – Ahmet Cevdet Paşa, (İnternet, Ocak 2010 – Sf. 8) internet sayfasından birebir alınmıştır.
Yorum bırakın