Bilgi Bakkalı

Beşinci Fasıl: Türklerin Hukuku Âmmesi; (Türklerin genel hukuku)

Madde 68: Her Türk hür doğar, hür yaşar. Hürriyet, başkasına muzır olmıyacak her türlü tasarrufatta bulunmaktır.  Hukuku tabiiyeden olan hürriyetin herkes için hududu başkalarının hududu hürriyetidir. Bu hudut ancak kanun marifetiyle tesbit ve tâyin edilir.

Madde 69: Türkler kanun nazarında müsavi ve bilâistisna kanuna riayetle mükelleftirler. Her türlü zümre, sınıf, aile ve fert imtiyazları mülga ve memnudur (kaldırılmıştır ve yasaktır).

Madde 70: Şahsi masuniyet (kişisel dokunulmazlık), vicdan, tefekkür (fikir üretme), kelâm, neşir, seyahat, akit, sâyü amel (çalışma), temellük (mülk edinme) ve tasarruf, içtima (toplanma), cemiyet, şirket, hak ve hürriyetleri Türklerin tabii hukukundandır.

Madde 71: Can, mal, ırz, mesken her türlü taarruzdan masundur (korunaklıdır). 

Madde 72: Kanunen muayyen (belirlenmiş) olan ahval ve eşkâlden başka bir suretle hiçbir kimse derdest (gözaltı) ve tevkif edilemez.

Madde 73: İşkence, eziyet, müsadere (devlet adına mala el koymak) ve angarya memnudur (yasaktır).

Madde 74: (Özgün hali) Menafii umumiye için lüzumu usulen tahakkuk etmedikçe ve kanunu mahsus mucibince değer pahası peşin verilmedikçe hiçbir kimsenin malı istimval ve mülkü istimlâk olunamaz. Fevkalâde ahvalde kanun mucibince tahmil olunacak nakdî, aynî ve sayü amele mütaallik mükellefiyetler müstesna olmak üzere hiçbir kimse hiçbir fedakârlığa icbar edilemez.

Madde 74: f1. (Değişik: 5/2/1937 – 3115 S. Kanun/md. 7) Umumî menfaatler için lüzumu, usulüne göre anlaşılmadıkça ve mahsus kanunla mucibince değer pahası peşin verilmedikçe hiçbir kimsenin malı istimval ve mülki istimlâk olunamaz. Çiftçiyi toprak sahibi yapmak ve ormanları Devlet tarafından idare etmek için istimlâk olunacak arazi ve ormanların istimlâk bedelleri ve bu bedellerin tediyesi (ödenmesi) sureti, mahsus kanunlarla tayin olunur.  Fevkalâde hallerde kanuna göre tahmil olunacak para ve mal ve çalışmaya dair mükellefiyetler müstesna olmak üzere hiçbir kimse hiçbir fedakârlık yapmağa zorlanamaz.

Alıntı; Teşkilâtı Esasiye Kanunu (1924 Anayasa’sı) – TBMM 1. Devre, (İnternet, Ocak 2010 – Sf. 13) internet sayfasından birebir alınmıştır.