Jandarma Umum Kumandanlığının “Dersim” adlı gizli kitabından;
Çarekan / Çarekli Büyükleri;
Şah Hüseyin Bey zade Mustafa ve Hasan Beyler. Ankara İstiklal Mahkemesi kararıyla Kastamonu’da ikamete mecbur edilen Mustafa Bey’in “geçen sene” Dersim’e geri gelip aşiretin yönetimini eline aldığı kaydedilir. Not: Lahika’da bu aşiret büyüklerinden 2 ailenin Çorlu’da iskânı teklif edilir.
Yusufan Büyükleri;
Mehmet Ağa, Kamer Ağa (Ağdat’ta mukim), Zenk Ağa (Deşt), Hüseyin Ağa (Danariş), Süleyman oğlu Keko, Murtaza oğlu Mehmet. Not: 1931 tarihli Lahika’da Yusufan büyüklerinden 6 ailenin Keşan’a sürgünü teklif edilir.
Hormek Büyükleri;
Mehmet Efendi, Süleyman Ağa (Civarik-Nazımiye), Kamer Ağa, Mustafa Ağa, Bertal/Pertal Ağa (Civarikli), Not: Lahika’da Hormek büyüklerinden 13 ailenin Malkara’ya sürgünü teklif edilir.
Demenan Büyükleri;
J.U.K.’un Dersim adlı kitabında adları anılan Demenan büyükleri şunlardır: Cebrail Ağa (Ariki’de mukim), Kamer Ağa (Gini), Hasan Ağa (Hüzmerik), Cibogez (Lahika’da Cibozer), Not: Lahika’da Demenan büyüklerinden 4 ailenin Bandırma’ya sürgünü teklif edilir.
Pilvenk Büyükleri
Pilvenk aşireti, İç Dersim’in Kazılı / Gazili, Surgiç, Poxders, Karavelu, Cerxeh, Ağzunik, Suşank, Nacar, Ulupuxar, Gulbari, Fındıkan, Taptik, Margik, Balişer, Tanz, Ağbayır, Yeniköy, Mısadariç, vd. gibi köylerinde yerleşiktir. Kendi geleneklerine göre, cetleri Şıh Delil Berhican’dır. Horasan’dan gelip ilkin Yukarı Pilvenk’e, daha geç dönemlerde ise Pertek mıntıkasına yerleştikleri rivayet edilmektedir. Pilvenk kabilelerinin adlarını Şeyh Delil Berhican’ın Süleyman, Piran, Helifan ve Keşkahoran adlarındaki dört oğlundan aldıkları düşünülmektedir. “Dersim” adlı kaynağa göre bu aşiretin Zilanlı/Ziyanlı ve Halifanlı olmak üzere iki kabilesi mevcuttu. Zilanlılar, halk arasında “Kösoğluyan” diye bilinenler olmalıdır. Bunların Gümüşhane-Kelkit bağlantısı önemlidir. Bu bağlantı bu aşiretin Yukarı Pilvenk mıntıkasına Gümüşhane/Kelkit’ten veya bu bölge üzerinden gelmiş olabileceğini düşündürmektedir. “Dersim” adlı kitapta bu aşiret büyüklerinden adları anılanlar şunlardır: “Azgonik” köyünde mukim Ziyanlı (Lahika’da “Zilanlı”) kabilesi büyükleri Köse oğlu Süleyman ve kardeşleri Hasan ve Kefim / Kerim ağalar (Bu kabile, Süleyman Ağa’ya muhalif Ulupınarlı grubu hariç, Seyit Rıza’yı destekliyordu. Ulupınar grubunun hükümeti desteklediği anlaşılmaktadır), Köse oğlu Hacı Mustafa Ağa (“Hacı” unvanını Kerbelâ’ya gittiği için aldığı kaydedilir) Kelkitli Ali Çavuş, Halifanlı kabilesinin büyükleri Seyit İbrahim ve oğlu Süleyman, Seyit İbrahim’in kardeşi Yadigâr, Muhtar Mustafa ve oğlu Hızır, Ulupınar), Keğo, Jandarma Mustafa oğlu Bedir, Rumkiğlı Mustafa, Pohatrisli İbrahim, Müdür Seyit İbrahim Ağa (yukarıda adı geçen Halifanlı büyüğü Seyit İbrahim’le aynı mıdır, ayrı mıdır, net değil. SC).
Not: Lahika’da Pilvenk büyüklerinden 4 ailenin Malkara’ya sürgünü teklif edilir.
Alıntı; Dersim Aşiret ve Ocaklar – Seyfi Cengiz, (Haziran 2010 – Sf. ?) kitabından birebir alınmıştır.
Yorum bırakın