Bilgi Bakkalı

Aristo; “İnsan doğuştan bilmek ister!” Demiş. Bilgi Bakkalı, ‘bilmek’ isteyenler için yapıldı. Paylaşmaya ve eleştiriye açık, küfür, hakaret ve nefret söylemine kapalıdır. Bu Bakkal’dan çıkarken; değişmiş olarak çıkarsanız ve bilgilerin kaynağı olan kitapları merak edip okursanız amacıma ulaşmış olacağım.

Kategori: Çin, Mao

  • Çin, dünya eğitim masraflarının yalnızca %1’ini harcamaktadır. Sf. 473 Alıntı; Çöküş (Toplumlar Başarısızlığı ya da Başarıyı Nasıl Seçerler) – Jared Diamond, Çeviri; Barış Baysal,  (Pegasus Yayınları,  1. Baskı Şubat 2019 – Sf. 473) kitabından birebir alınmıştır.

  • Çinli liderler, insanların doğaya hükmedebileceğine ve bunu yapması gerektiğine, çevresel tahribatın yalnızca kapitalist toplumları etkilediğine ve sosyalist toplumların bundan muaf olduğuna inanıyorlardı. Sf. 470 Alıntı; Çöküş (Toplumlar Başarısızlığı ya da Başarıyı Nasıl Seçerler) – Jared Diamond, Çeviri; Barış Baysal,  (Pegasus Yayınları,  1. Baskı Şubat 2019 – Sf. 470) kitabından birebir alınmıştır.

  • Çin ile diğer ülkeler arasındaki bir diğer alışveriş, iki misli zarara yol açan bir ithal malı; ormansızlaşmaya yol açan kereste ithalatıdır. Çin, kereste tüketiminde dünya üçüncüsü konumunda çünkü ülkenin kırsal alanlarında yakacak olarak %40 oranında odun kullanılıyor. Sf. 468 Alıntı; Çöküş (Toplumlar Başarısızlığı ya da Başarıyı Nasıl Seçerler) – Jared Diamond, Çeviri; Barış Baysal,  (Pegasus…

  • Ekonomik etkilere yol açan bir başka Çin türü ise, giderek daha fazla ithal edilen Homo sapiens. Örneğin bugün Avustralya’daki yasal göç kaynaklarından biri olarak Çin üçüncü sıraya yükseldi. Pasifik Okyanusu’nu geçerek ABD’ye kadar ulaşan yasal ve yasa dışı göçmenlerin sayısı da kayda değer miktardadır. Bir yandan bilerek ya da bilmeyerek ihraç edilen Çin böcekleri, tatlı…

  • Birtakım Birinci Dünya ülkeleri çöp dağlarından kurtulmak için, işlenmemiş çöpleri, toksik kimyasallar içeren atıkları kabul etmesi karşılığında Çin’e para ödüyor. Ayrıca Çin’in giderek genişleyen imalat ekonomisi ve endüstrileri, yeniden dönüştürülebilir ucuz ham madde kaynakları olarak kullanılabilecek çöpleri/hurdaları alıyor. Basit mallardan bir örnek vermek gerekirse Eylül 2002’de Zhejiang şehrinin gümrük ofisinde ABD’den gelen, hurda elektronik ekipmanlardan…

  • Bu plan, ülke arazilerinin yarısından fazlasını kapsıyor ve Çinli liderler tarafından ulusal gelişimin anahtarı olarak görülüyor. Sf. 463 Daha ciddi maliyetler arasında kum ve toza karşı Pekin’i koruması için ağaçlardan oluşturulan ve altı milyar dolar maliyeti olan “yeşil duvar” var. Sf. 464 Çinli kentlilerin kanlarındaki ortalama kurşun seviyesi, dünyanın diğer yerlerinde tehlikeli derecede yüksek sayılan…

  • Çin’de şu anda sürmekte olan dünyanın en büyük inşaat projelerinin tamamının ciddi çevresel problemlere yol açması bekleniyor. Yangtze Nehri üzerine yapılan Üç Boğaz Barajı’nın, 1993’te yapımına başlanan ve 2009’da bitirilmesi planlanan, dünyanın en büyük barajıdır, otuz milyar dolarlık finansal maliyeti, milyonlarca insanı yerinden eden toplumsal maliyeti ve toprak erozyonu ve büyük bir ekosistemin bozulmasına sebep…

  • 1958-1965 yılları arasındaki Büyük İleri Atılım döneminde, fabrikaların sayısında kaotik bir artış (yalnızca 1957-1959 arasındaki iki yıllık dönemde dört misli artış!) görüldü ve buna (etkisiz çelik üretimi için gerekli yakıtı sağlamak için) daha da fazla ormansızlaşma ve kirlenme eşlik etti. 1966-1976 Kültür Devrimi süresince fabrikaların savaş durumunda hassas olabileceği düşünülen kıyı bölgelerinden alınıp derin vadilere…

  • Çin’in nüfus eğilimlerindeki bahse değer bir başka özellik de hızlı kentleşmedir. Çin’in toplam nüfusu, 1953’ten 2001’e kadar “sadece” iki katına çıktı; kentli nüfusun oranı ise %13’ten %38’e fırladı. Dolayısıyla kentli nüfus yedi kat artarak yaklaşık yarım milyara ulaştı. Şehirlerin sayısı beş misli artarak yaklaşık yedi yüz oldu ve mevcut şehirler de yüzölçümü olarak büyüdü. Çin’in…

  • Başkalarını kendi dinine çevirmek dini olan Hıristiyanlık ve Müslümanlık niçin Çinliler arasında değil de Avrupalılar ve Batı Asyalılar arasında sömürgeciliğin ve fetihlerin itici gücü oldu? Sf. 531 Alıntı; Tüfek, Çelik ve Mikrop (İnsan Topluluklarının Kaderi) – Jared Diamond, Çeviri; Ülker İnce,  (Pegasus Yayınları,  1. Baskı Nisan 2018 – Sf. 531) kitabından birebir alınmıştır.

  • Avrupa’daki coğrafi engeller siyasal birleşmeyi önlemeye yetecek nitelikteydi ama teknolojinin ve düşüncelerin yayılmasını durduracak nitelikte değildi. Çin’deki gibi Avrupa’da bütün yeniliklerin musluğunu kapatacak tek bir despot olmadı. Sf. 527 Alıntı; Tüfek, Çelik ve Mikrop (İnsan Topluluklarının Kaderi) – Jared Diamond, Çeviri; Ülker İnce,  (Pegasus Yayınları,  1. Baskı Nisan 2018 – Sf. 527) kitabından birebir alınmıştır.

  • Ama Çin’in bağlantılılığı daha sonra bir sakıncaya dönüştü, çünkü bir diktatörün aldığı bir karar yenilikleri engelleyebiliyordu ve pek çok kez engelledi de. Sf. 527 Alıntı; Tüfek, Çelik ve Mikrop (İnsan Topluluklarının Kaderi) – Jared Diamond, Çeviri; Ülker İnce,  (Pegasus Yayınları,  1. Baskı Nisan 2018 – Sf. 527) kitabından birebir alınmıştır.

  • Yaklaşık Benimsenme Tarihleri                                                                                     Bereketli Hilal                     Çin                        İngiltere Bitkilerin evcilleştirilmesi                MÖ 8500        en geç MÖ 7500           MÖ 3500 Hayvanların evcilleştirilmesi           MÖ 8000        en geç MÖ 7500           MÖ 3500 Çömlekçilik                                    MÖ 7000         en geç MÖ 7500           MÖ 3500 Köyler                                           MÖ 9000        …

  • Grip hastalığının Çin’de ortaya çıkmış olma olasılığı daha yüksektir çünkü (grip mikrobunu insanlara geçirmiş olan) domuzlar Çin’de çok erken bir tarihte evcilleştirilmiş ve çok önemli duruma gelmiştir. Sf. 394 Alıntı; Tüfek, Çelik ve Mikrop (İnsan Topluluklarının Kaderi) – Jared Diamond, Çeviri; Ülker İnce,  (Pegasus Yayınları,  1. Baskı Nisan 2018 – Sf. 394) kitabından birebir alınmıştır.

  • Çin’deki yiyecek üretiminin Bereketli Hilal’dekiyle aynı zamanda mı, biraz daha erken mi yoksa biraz daha geç mi başladığına insan şimdi karar veremez. En azından Çin’in dünyada bitkilerin ve hayvanların ilk evcilleştirme merkezlerinden biri olduğunu söyleyebiliriz. Sf. 392 Alıntı; Tüfek, Çelik ve Mikrop (İnsan Topluluklarının Kaderi) – Jared Diamond, Çeviri; Ülker İnce,  (Pegasus Yayınları,  1. Baskı…

  • Tarih boyunca savaş genellikle teknolojik yeniliklerin başlıca nedeni olmuştur. Sf. 295 Merkezî yönetim 19. yüzyılda Almanya’da ve Japonya’da teknolojik patlamaya yol açarken Çin’de MS 1500’den sonra teknolojiyi yok etti. Kuzey Avrupalıların çoğu, teknolojisiz yaşamanın olanaksız olduğu sert iklimli bölgelerde teknolojinin geliştiği, fazla giyim kuşama gerek bırakmayan, ağaçlardan güya muzların yağdığı iyi iklimli bölgelerdeyse gelişme gösteremediği…

  • Toplumlar arasında yeniliğe açıklık farkları nasıl ortaya çıkıyor? Birincisi ortalama ömür uzunluğudur. Yani ilke olarak, olası mucitlerin gerekli teknik bilgi birikimini sağlayabilmeleri için zamana gereksinimleri vardır; Sf. 294 Alıntı; Tüfek, Çelik ve Mikrop (İnsan Topluluklarının Kaderi) – Jared Diamond, Çeviri; Ülker İnce,  (Pegasus Yayınları,  1. Baskı Nisan 2018 – Sf. 294) kitabından birebir alınmıştır.

  • Hiçbir gerçek yazı sisteminde tek bir strateji kullanılmaz. Çin yazısı tamamıyla logogramlardan oluşmaz, İngilizce yazı sistemi yalnızca alfabeye dayanmaz. Alfabeli bütün yazı sistemlerinde olduğu gibi İngilizcede de $, %, + gibi pek çok logogram kullanılır: yani bütün bir sözcüğün yerine geçen, sessel öğelerden oluşmayan, saymaca göstergeler. Sf. 255 Alıntı; Tüfek, Çelik ve Mikrop (İnsan Topluluklarının…

  • Bağımlılık bunlardan biri, uyuşturucu gibi, 1500lerin başında Portekiz tüccarları gelmeden önce Çinliler kuşkusuz afyonu biliyor ve ağrı kesici olarak kullanıyordu. Uyuşturucu olarak kullanımına, “uygar insan” İngilizlerin milli şirketi The British East India Company’nin tütünle afyonu karıştırmasıyla başlayıp bağımlı oldular. Bunun bugünün ilaçlarından farkı var mı? Sf. 372 Alıntı; Kara Kutu (Yüzleşme Vakti) – Soner Yalçın,…

  • Yine Çin’de on altıncı yüzyılda Li Shinzen kusma, kabızlık, ateş ve ishal de dâhil olmak üzere çeşitli tıbbi sorunlar için “sarı çorba” adı verilen bir fermente edilmiş, kurutulmuş bebek dışkısı solüsyonunun uygulanmasını anlatmıştı. İkinci Dünya Savaşı sırasında Afrika’daki Alman askerleri, Bedevilerin bakteriyel dizanteri tedavisi olarak taze, sıcak deve dışkısı tüketme uygulamasının etkililiğini doğrulamıştı. İlginç bir…