Bilgi Bakkalı

Aristo; “İnsan doğuştan bilmek ister!” Demiş. Bilgi Bakkalı, ‘bilmek’ isteyenler için yapıldı. Paylaşmaya ve eleştiriye açık, küfür, hakaret ve nefret söylemine kapalıdır. Bu Bakkal’dan çıkarken; değişmiş olarak çıkarsanız ve bilgilerin kaynağı olan kitapları merak edip okursanız amacıma ulaşmış olacağım.

Kategori: Dersim

  • (Abidin Özmen’in raporunun çözüm bölümü;) “A) Doğu Vilâyetlerinin Van Gölü Havzası, Muş Ovası, Bulanık, Malazgirt kazaları, trenlerin ve şoselerin (karayollarının) uğradığı sahanın iki tarafı Türk muhacirle iskân edilmelidir (yerleştirilmelidir). .. Geri bir milleti ileri bir milletin kültürü asimile edebilir. Sf. 92, 93 B) Lisan Öğretme İşi; .. Devşirme ile köy çocuklarını alıp yatılı mektepler kurmak…

  • (Abidin Özmen’in Raporundan:) “İlk düşünüş şu olmalıdır; … bu Kürtler tamamen asimile edilerek cennet kadar güzel olan oturdukları ülke, Türk vatanının ayrılmaz bir parçası haline mi getirilecektir yoksa .. birçok senelerden beri sürüp gelmekte olan halin devamını kabul etmek tarafına mı gidilecektir? Benim düşüncem; devletin iç ve dış siyaseti müsait olduğu anda, birinci şekli ihtiyâr…

  • Tunceli ile ilgili yasanın yapılması 1935 yılının sonlarına rastlıyor. .. Dersim’i yönetmek için ayrı bir Müfettişlik (Elâzığ Merkezinde) kuruldu,  Dördüncü Genel Müfettiş bölgedeki en yetkili askeri komutandır, aynı zamanda Vâli, aynı zamanda Bölgede kurulan olağanüstü Askeri Mahkemenin başkanıdır. Bu mahkemelerde sanıklara iddianâme verilmiyor, sanıklar avukat tutamıyor, mahkemede tercüman yok. Mahkemenin kararları kesin, kararlar temyiz (bir…

  • (Abidin Özmen 1935 – 1943 yılları arasında Birinci Umumi Müfettişlik Bölgesinin Müfettişi. Ağustos 1936’da bir rapor hazırlayarak Başbakanlığa ve Milli Emniyet Başkanlığına sunmuş. O rapordan alıntı:)  “İlk sözde, netice ve gayemi derhal bildirmek isterim; Raporun hedefi Kürtlük (Kürtlük sözünde kastedilen Kürtçülük veya Kürt kimliği talepleri) işinin herhangi bir hal şekline iktiran ettirilerek (bir çözüm biçimine…

  •     29 Mayıs 1341 (1926) tarihinde İçtima: 109, Celse:1, Reis Kâzım Paşa Bazı Vilayetler Ortadan Kaldırıldı: Üsküdar, Beyoğlu, Çatalca, Gelibolu, Genç, Ergani, Ardahan, Siverek, Kozan, Muş, Dersim. Dersim’in Esbabı Mûcibesi; Dersim Vilâyeti; Bu vilâyet küçük, ümrandan (gelişmeden) mahrum, imârata (imar etmeye) az kabiliyetli, maarifsiz (öğretimsiz) halkı iptidai hayatta (ilkel yaşamda), dağlık, yolsuz, ücra bir yerdir.…

  •     25 Mart 1341 (1925) tarihinde İçtima: 87, Celse:1, Reis Kâzım Paşa İskân Müdüriyeti Umumiyesi Bütçesi  Feridun Fikri Bey; “Dersimdeki Aşiretleri Elazığ’daki Ermeni Köylerine Yerleştirelim.” Diye teklif ediyor: Feridun Fikri Bey (Dersim); “…Vilâyatı Şarkiye’de (doğu vilâyetlerinde), meselâ Elâziz’de birçok Ermeni köyleri vardır. Hâlbuki aynı zamanda Erzincan’a civar olan sahalarda misal olarak arz ediyorum ezcümle (özetle)…

  •     4 Mart 1341 (1925) tarihinde İçtima: 69, Celse:1, Reis Kâzım Paşa Takriri Sükûn Kanunu Görüşmeleri;                      “Türkiye Büyük Millet Meclisi Riyaseti Celile’sine;   Ahval (durum) ve hadisatı fevkalâdei ahirenin (geçmiş olağanüstü olayların) gösterdiği lüzum ve memleket dâhilinde emniyet ve asayişi huzur ve sükûnu ve nizamı içtimaiyi (sosyal düzeni) ihlâl edecek (bozacak) irticakarâne (gerici)…

  •     12 Mart 1340 (1924) tarihinde İçtima: 10, Celse:1, Reis Ali Fethi Bey 1340 Bütçesi; (Muhalefetin başarısı sonucu askerlik şubelerinin bütçesi azaltıldı.) Umum Jandarma Komutanlığı Bütçesi; Zeki Bey (Gümüşhâne); “.. Jandarma başkadır, asker başkadır, halkta bir anane vardır, aman jandarma gelmesin de eşkıya gelsin, .. bir jandarma kadrosu bu günkü vaziyet karşısında jandarma yağmacılığından başka,…

  •    3 Ekim 1339 (1923) tarihinde İçtima: 31, Celse:1, Birinci Reis Vekili Mehmet Sabri Bey Men’i Şekâvet (Eşkıyalığın Yasaklanması) Kanun’u Görüşmelerine Devam Edildi (Kayseri Mebusu Ahmet Hilmi bu kanundan yana konuşuyor. Sekiz dönem mebusluk yapmış.) Zeki Bey (Gümüşhâne) (1); “- … jandarmanın ve hakimin iyisini seçip almazsak, jandarmaya polis gibi maaş vermezsek bu iş düzelmez.. ..…

  •  8 Nisan  1338 (1922) tarihinde İçtima: 22. Celse:1, Reisisâni Vekili Musa Kâzım Efendi. Elaziz Valisi Sabıkı (eskisi) Abdülkadir Hakkında Soru Önergesi Görüşmesi: (Dersim Mebusu Hasan Hayri Bey; yolsuzluk nedeni ile azl edilen (görevden alınan) Vali Mazhar Müfit Bey ve Harput Kazası Kaymakamı Abdülkadir Bey’in tekrar aynı mahalde istihdam edilmelerinin (aynı yerde çalıştırılması) sebebini Dâhiliye Vekilinden…

  • 11 Şubat 1338 (1922) tarihinde İçtima: 158. Celse: 3 Hafidir, Birinci Reis Vekili Musa Kâzım Efendi.   2.Celse Hafidir. İkinci Reis vekili Faik Beyefendi Aşağıdaki Notlar; TBMM GCZ II – (Sf. 731) kitabından birebir alınmıştır. Konya Mebusu Abdülhalim Efendi Hazretleri Hakkında 5. Şube Mazbatası. Suçsuz bulunuyor. Bu mazbataya göre suçu sabit görülmemiştir. Mehmet Şükrü Bey…

  • 29 Kanunuevvel (Aralık)  1337 (1921) tarihinde İçtima: 136, Celse:1, İkinci Reis Vekili Dr. Adnan Beyefendi Musa Kâzım Efendi Meclis Birinci Reis Vekilliğine Seçildi. (İkinci Reis Vekil Dr. Adnan Bey) Bayazıt (Doğubayazıt) Mebusu Şevket Bey Hakkını Arıyor, Dâhiliye Vekili Hakkında İstizah Yapıyor: (soru önergesi veriyor); Şevket Bey (Bayazıt); (Şevket Bey Doğubayazıt’a giderken Dersimli eşkıyalar tarafından soyulduğunu…

  • 4 Ekim 1921 (1337) tarihinde İçtima: 86, Celse:1, İkinci Reis Vekili Hasan Fehmi Beyefendi İkinci Reis Dr. Adnan Beyefendi Hasan Fehmi Bey’in İstifasını Geri Alması Hakkında Görüşmeler: (Hakkı Hami Bey; istifa zapta (tutanağa) geçmemişken Meclis İkinci Başkan Vekili Hasan Bey istifasını geri alsın diyor. Hüseyin Avni Bey ise Hasan Fehmi Bey’e hürmetimiz vardır ama konu…

  • 3 Ekim 1921 (1337) tarihinde İçtima: 85, Celse:1, İkinci Reis Vekili Hasan Fehmi Beyefendi Yunan Uşak’ı da Almış Meclis Gündemi Hakkında Görüşmeler ve Meclis İkinci Reis Vekili Hasan Fehmi Bey’in Bu Görevinden İstifası Koçgiri Hadisesi Görüşülüyor Mehmet Şükrü Bey (Karahisarısahip); “-Koçgiri hadisesi hakkındaki evrakın ikinci celsede okunmasına Meclisi Âli’niz karar vermiştir. Meclisi Âli’nin bu kararı…

  • 28 Mart 1921 (1337) tarihinde 13. İçtima 1. Celse, Reisi Sâni Dr. Adnan Bey Dersim’e Hâkimi Münferit Talebi: (Hâkim-i Münferit, bizim kafada olmayan, olaylara bizim gibi bakmayan hâkim demek.)  (Dersim Mebusu Abdülhalik Tevfik Bey Hâkimi münferit konusunda bir takrir veriyor. Tunalı Hilmi Bey ise muharebe bitince verelim diyor.)   Hüseyin Avni Bey (Erzurum); “-Herkes vazifesini…

  • 29 Kasım 1920 tarihinde 105. İçtima 1. Celse, İkinci Reis Vekili Hasan Fehmi Bey: Dersim Mebusu Diyab Ağa ve Kansuzade Hayri İle Mustafa Beylerin Dersim Hakkındaki Takrirleri (önergeleri):             “BMM Riyaseti Celile’sine  .. Şimdiye kadar hiçbir usul ve şekli idarede cayi bulamayan  (yeri bulunmayan) ve adeta hayvanatı vahşiye (vahşi hayvanlar) sırasında telakki edilen (algılanan, anlaşılan)…

  • 18 Kasım 1920 tarihinde 99. İçtima 2. Celse, İkinci Reis vekili Hasan Fehmi Bey: Dersim Hakkında Sual; (Dersim Mebusu Hasan Hayri Bey: Dersim’de memurların kötü idaresinden ve eşkıyalıklardan bahsediyor. Dersimde Kürtler halkın sülüsânını, yani üçte birini, Türkler sülüsünü yani üçte ikisini teşkil ediyor diyor. Büyük Millet meclisine Kürtler temsilci gönderdi, Türkler göndermedi diyor.) Sf.430,431 Dâhiliye…

  • (19 Ekim 1920 tarihinde 86. İçtima 1. Celse, İkinci Reis Vekili Vehbi Efendi. Pütürge Aşiretlerinden ve Dersim İzoli Aşiretinden Meclis’e destek Telgrafı var: Sf.199                          “Ankara BMM Riyasetine;   Arnavut ve Arap kardeşlerimizin başlarına getirilen ibretamiz (ibret verici) felakete Kürtleri de maruz bırakmak isteyen bir takım vicdansızların teşebbüsatı hainanelerini (hain girişimlerini) bütün mevcudiyetimizle (varlığımızla)…

  • 30 Eylül 1920 tarihinde 76. İçtima 1. Celse, Reisi Sani Vekili: Hasan Fehmi Beyefendi. 1920 Yılı Muvazenei Umumiye Kanunu Yani Bütçe Kanunu Görüşülüyor: (Zatı Hazreti Padişahî ve Hanedanı Saltanat için 550.000 lira konuluyor. Maliye Bakanı, Padişah gelirse harcar, gelmezse bütçede kalır diyor.) (Hubelerin Türkçe Okumasına Dair Kanun Teklifi, Dersim Mebusu Abdülhalil Bey’in bu teklifi Lâyiha…

  • Koçuşağı İsyanı; 7 Ekim ile 30 Kasım 1926 tarihleri arasında. İsyan Bölgesi; Ovacık – Hozat (Vergi vermeyen ve eşkıyalık yapan asiler yakalanıp imha edildiler diyor:)           Bicar Harekâtı; 3 Ekim – Kasım 1927. Şeyh Sait artıkları bir Tabur askeri bozmuşlar harekâtın sonunda 2.000 asi imha edildi.  Harekât Bölgesi; Hani ve Lice Kuzeyi, Kulp Batısı, Murat…