Bilgi Bakkalı
Aristo; “İnsan doğuştan bilmek ister!” Demiş. Bilgi Bakkalı, ‘bilmek’ isteyenler için yapıldı. Paylaşmaya ve eleştiriye açık, küfür, hakaret ve nefret söylemine kapalıdır. Bu Bakkal’dan çıkarken; değişmiş olarak çıkarsanız ve bilgilerin kaynağı olan kitapları merak edip okursanız amacıma ulaşmış olacağım.
Kategori: Dersim
-
1952 yılında Halep’te neşredilmiş olan Baytar Mehmet Nuri’nin (Nuri Dersimi) Kürdistan Tarihinde Dersim başlıklı 340 sayfalık kitabı (1) hezeyanlarla doludur. Alıntı: Genelkurmay Belgelerinde Kürt İsyanları III – Nazmi Sevgen (Sf. 29) kitabından birebir alınmıştır. BAKKAL’IN NOTU (1) (2019): Bu kitap internette pdf olarak mevcut, önemli bir kaynak.
-
2510 sayılı İskân Kanunundan önce de Kürtlerin toplu halde veya azar azar sürgüne gönderildiklerini unutmayalım. Bu kanunların önemlileri şunlardır. 1- Mahalli İskânlarını İzinsiz Terk Eyleyen Muhacir ve Mültecilerle Aşiretler Hakkında Kanun. 10. Kânunuevvel. 1925 tarih ve 675 sayılı. 2- 31 Mayıs 1926 tarihli ve 885 Sayılı İskân Kanunu. 3-10 Haziran 1927 Tarih ve 1097 sayılı…
-
Tunceli Tenkil Harekatında Ayaklanan Halka Dördüncü Müfettişlikçe Yazılan Bildirge; “Ovacık Kazasının Lertik, Mercan ve Birman mıntıkalarında oturan Kalan’lı (Dersimli, Tuncelili) halka; 1-Halkı cahillikten ve fukaralıktan kurtarmak için, Hükûmetin Tunceli’de yapmakta olduğu iyi işleri her gün öğreniyorsunuz … Bu sebeple Hükümet, zalimlerin zulümlerine son vermek ve masum halkı onların elinden ve şerrinden kurtarmak için asker getirmiş…
-
1937 Yılında Tunceli Tenkil (cezalandırma, uzaklaştırma, ortadan kaldırma) Harekâtına Dair Bakanlar Kurulu Kararı; Gayet Gizlidir; Başvekâlet (Başbakanlık) Kararlar Müdürlüğü; Son günlerde Tunceli’de vukua gelen hadiselere dair raporlar 4 Mayıs 1937 tarihinde Atatürk’ün ve Mareşal’in huzurları ile tetkik ve mütalaa edilerek (araştırılarak ve incelenerek) aşağıdaki sonuca varılmıştır; 1-Toplanan kuvvetlerle Nazımiye Keçikesen (Aşağı Bölge) Sin, Karaoğlan hattına…
-
Talat Paşa, İçişleri Bakanı olur olmaz, Hamid’in adamı Şeyh Ubeydullah’ın oğlu Abdülkadir, derhal Kürt bölgelerine giderek Rusya’ya karşı isyana hazırlanmalarını öneriyor. Ancak daha önce değindim; Kürtler, artık Türklere karşı başkaldırmayı tercih ediyorlar. Sf. 71 Hamid’i, aynı ideolojinin daha soğukkanlı ve temkinli, ittihatçıları da daha hızlı ve cüretkârı olarak düşünmek gerekiyor. İttihatçılar, Kürtlerin, eskiden olduğu gibi…
-
Kütükoğlu, bunları Mühimme Defterlerinde okuyor ve yazmamak edemiyor; “Umumiyetle İran’la münasebeti sabit olan Kızılbaşlar ya aileleriyle Kıbrıs’a sürülüp tecrit edilmişler veya hırsızlık, şakilik (eşkıyalık) ve sair töhmetler isnadı ile idam edilmişlerdir. Akıbetlerini öğrenmemekle beraber İran’la münasebeti olduğu itham altında kalıp teftiş edilmeleri istenilen kimselerin bir hayli yekûna baliğ olduğunu görüyoruz.” Osmanlı, dinsel hoşgörülü bir devlet…
-
1878 tarihli Berlin Antlaşmasından sonra, Osmanlıda resmi coğrafyada bir değişiklik yapıldığı ve “Ermenistan” sözcüğünün çıkartılarak yerine Kürdistan sözcüğünün konduğunu belirtiyor. Kürtler ise “Kürdistan Vilâyeti” denildiğinde özellikle Çemişgezek’i anlıyorlar; bugün basit bir ilçe olan Çemişgezek, Kürt tarihinde çok önemli bir yere sahip bulunuyor. Alıntı: Kürtler Üzerine Tezler – Yalçın Küçük (Dönem Yayınları, 1. Baskı Ağustos 1990…
-
İttihat ve Terakki’nin politikada en önemli yöntemi, şiddettir; THKP, bu yolu yeniden açma denemesi yapıyor. PKK, şiddet kullanmayı spontane olmaktan çıkararak sistemleştirmeyi ve örgütlemeyi ilke sayıyor. Sf.747 Alıntı; Türkiye Üzerine Tezler V – Yalçın Küçük, (Tekin Yayınları, 1. Basım 1990 – Sf. 747) kitabından birebir alınmıştır.
-
Kürtleri Göçürtme Yasası, 1932 yılında hazırlanarak Meclis’e sunuluyor; yasalaşması iki yıl sürüyor. Gerekçesinde, «Cihan tarihinde büyük muhaceret sellerini ve akın- tarım yapan ırkların başında Türkler ve Turanı kavimler olduğu malumdur» deniliyor; yasa, «ırk» sözcüğünü üstünü örtmeden kullanmakla, resmi metinler açısından, büyük bir içtenlik sergiliyor. Sf. 737 Alıntı; Türkiye Üzerine Tezler V – Yalçın Küçük, (Tekin…
-
Yasanın birinci maddesi şöyledir: “Türkiye’de Türk Kültürüne bağlılık dolayısıyla nüfus oturuş ve yayılışını bu kanuna uygun olarak icra vekillerince yapılacak bir programa göre düzeltilmesi Dâhiliye Vekilliğine verilmiştir.” Böylece nüfusun, Türk kültürüne bağlılık ilkesine göre, yeniden dağıtılacağı yasa hükmü haline getirilmiş oluyor. Yasanın ikinci maddesi, bu yasa açısından, Türkiye’yi üç mıntıka ya da bölgeye ayırıyor; birinci…
-
13 Şubat 1925 Piran’da Şeyh Sait İsyanının başlaması 14 Şubat 1925 Ardahan Mebusu Halit Paşa’nın ölümü 17 Şubat 1925 Aşarın kaldırılmasının yasalaşması 28 Şubat 1925 Dini politikaya alet etmenin Hıyanet-i Vataniye Yasası kapsamına alınması 3 Mart 1925 İsmet Paşa’nın başbakan olması ve yeni hükümetini kurması Takrir-i Sükûn Yasasının kabulü 4 Mart 1925 Birisi Ankara’da…
-
(4 Ekim 1921 tarihli gizli celsede Koçgiri ve Ümraniye olayları görüşüldü:) Emin Bey (Erzincan); “.. Ümraniye meselesi şu şekilde olmuştur. Karacaören Nahiyesinde eskiden beri bilinen on sekiz ile yirmi kişi, eşkıyalık ettiklerinden birkaç kez mahkûm olmuşlardı. .. Alişir adındaki habis (kötü huylu) adam bu eşkıyalığa bir siyasi renk vererek … bundan yararlanmak için kalemi ile…
-
“Doğu Alevilerinde karısını boşayan erkek yoktur. .. İmam Cafer mezhebine göre kesilen nikâhta, boşanmak yasaktır.” Alıntı: Doğu İlleri ve Varto Tarihi – Mehmet Şerif Fırat (1993 – Sf. 209) kitabından birebir alınmıştır. BAKKAL’IN NOTU (2022): Mehmet Şerif Fırat Doğu İlleri ve Varto Tarihi kitabını yazdıktan bir hafta sonra öldürüldü ve faili meçhul oldu.
-
“Şeyh Sait evine dönerken, Cibranlı Halit’in yanına gönderdiği adamı Kerem, geri gelmiş ve Şeyh’e Cibranlı’nın şu haberini iletmiş: “Şeyh’in hemen isyan hareketinin başına geçerek Diyarbakır üzerinden Suriye ile temasa geçmesini ve her aşiretin kendi bölgesindeki Hükûmet merkezlerini işgal etmesini” bildirmiştir. Şeyh Sait bu haberi alınca, Hasananlı Halit’in, ilk fırsatta bütün kuvvetleri ile Malazgirt üzerinden Bitlis’e…
-
“Alişer çok çok önemli biriydi, Türkçe, Fransızca, İngilizce ve Rusça bilirmiş. Rusya’da Mustafa Suphi ile temas kurmuş.” Alıntı: Belgelerle Dersim Raporları – Faik Bulut (1992 – Sf. 192) kitabından birebir alınmıştır.
-
“1930 Pülümür Hareketi’nin ikinci safhasını idare eden üçüncü fırka kumandanı Halis Paşa’nın raporundan “…. Hepsi kendilerinin aslen Horasan tarafından gelmiş Türk neslinden olduklarını bilmekte, Cengiz istilası önünde çekilen Celalettin Harzem Şah’ın askerleri olduklarını iftiharla söylüyorlar.”” Alıntı: Belgelerle Dersim Raporları – Faik Bulut (1992 – Sf. 142) kitabından birebir alınmıştır.
-
“Dersim’de Kürt ve Ermeni yakınlığı, ilginç. Vank Kilisesi, zamanında, Ermenilerle Kürtlerin iç içe yaşadığı bir bölgede kurulmuştur. Burası bir ibadet yeri, bir tapınaktı. Seyit Rıza’nın önemli evrak ve paraları bu kilisenin keşişindeydi. İsyan sırasında keşiş emaneti olduğu gibi korudu.” Alıntı: Belgelerle Dersim Raporları – Faik Bulut (1992 – Sf. 193) kitabından birebir alınmıştır.
-
“İçişleri Bakanı Şükrü Kaya’nın 13.11.1931 tarihinde başbakana gönderdiği rapordan “… Hükümet, halk nazarında aşiretlerin ve onların ağalarının nüfuzunu arttırmaktadır. Aşiret ağalarının ve aşiret ağası olabileceklerin Dersim’den uzaklaştırılması lâzımdır.”” Alıntı: Belgelerle Dersim Raporları, Faik Bulut (1992 – Sf. 151) kitabından birebir alınmıştır.
-
“Bexteran (Bahtiyar) aşireti Reisi Şahin Bey’in üvey kardeşi Pırço (Şahin Bey’in) kafasını keserek Hükümete teslim etti. Seyit Rıza kendiliğinden teslim oldu, Aşireti ve Yusufan ve Demenan Aşiretleri teslim olmaması için çok baskı yaptı.” Alıntı: Belgelerle Dersim Raporları Faik Bulut (1992 – Sf. 199) kitabından birebir alınmıştır.
-
“Yıl 1938 Cumhuriyet Savcısı Hatemi Şahsuvaroğlu’nun iddianamesinden “… Dersim’de büyük bir kısmı katil ve yağma suçlusu olmak üzere 2.700 kaçak vardır. Ele geçirilen 150, cezası kesilen ise 10 kişidir.” Alıntı: Belgelerle Dersim Raporları – Faik Bulut (1992 – Sf. 166) kitabından birebir alınmıştır.
Bilgi Bakkalı 