Bilgi Bakkalı

Aristo; “İnsan doğuştan bilmek ister!” Demiş. Bilgi Bakkalı, ‘bilmek’ isteyenler için yapıldı. Paylaşmaya ve eleştiriye açık, küfür, hakaret ve nefret söylemine kapalıdır. Bu Bakkal’dan çıkarken; değişmiş olarak çıkarsanız ve bilgilerin kaynağı olan kitapları merak edip okursanız amacıma ulaşmış olacağım.

Kategori: Kültür

  • Yabancılara yönelik özgecilik, doğal seçilimin desteklemediği bir davranıştır. Sosyal grubun üyelerine yönelik özgeci davranış isteği, hakiki ahlakın gelişmesinde çok önemli bir bileşendir. Ama uygulanması için, bir dini liderin ya da düşünürün öğüdü gibi kültürel bir etmen gerekir. Evrimle birlikte otomatikman ortaya çıkmaz. Hakiki ahlak, kültürel liderlerin düşüncelerinin sonucudur. Yabancılara yönelik bir özgecilik duygusuyla doğmayız, onu…

  • Yaratıcı kişiler ait oldukları kültürün geleneklerini sıklıkla bozar, hatta kendininkilere bile sırt çevirirler. Sf. 140 Alıntı; Yaratıcı Tür (Fikirler Dünyayı Nasıl Yeniden Yaratıyor) – David Eagleman ve Anthony Brandt, Çeviri; Zeynep Arık Tozar, (Domingo Yayınları,  1. Basım Nisan 2019 – Sf. 140) kitabından birebir alınmıştır.

  • Çoğumuz, yapılabilecek her şeyin zaten yapılmış olduğuna kendimizi ikna ederek, “son nokta” yanılsaması adı verilen bir durumun tuzağına düşeriz. Ama bükme olgusunun tarihi, başka bir hikâye anlatır bize: Daha sıkıp çıkarılacak sonsuzca şey vardır her zaman. İnsan kültürü, sürekli ilerleme halindeki bir süreçtir. Sf. 68 Alıntı; Yaratıcı Tür (Fikirler Dünyayı Nasıl Yeniden Yaratıyor) – David…

  • Ahmet Emin Yalman anlatıyor; Sıdıka Avar’ın mukavemete, hatta karşılaştığı düşmanca hareketlere karşı pek garip bir silahı da vardır. Bunu kendisi şöyle anlatır: -Velihaki Köyü’nün ağası bana şu nasihati verdi: “Gittiğin yerde bir düşmanlık görürsen hemen sofralarına otur ve yemeklerini ye… iş değişir, düşmanlık ortadan kalkar. Daha şiddetli, daha düşmanca hareketle karşılaşırsan “Bu gece burada misafir…

  • Ahmet Emin Yalman anlatıyor; Sıdıka Avar’ı dinlerken, bu ufacık tefecik, kır saçlı kadın gözümde büsbütün efsaneleşiyordu. -Peki, böyle gece yarıları, kuş uçmaz, kervan geçmez dağ yollarında yanınızda 19 yaşında bir sürücü çocukla, hatta bazan hiç kimse olmadan, korkmuyor musunuz?… Dedim. Gülümsedi: -Bugün için artık bu kahramanlık olmaktan tamamen çıktı, lakin senelerce önce ilk defa bu…

  • Bir telaş, bir kıyamet, Elazığ kaynıyor. Gençler, ihtiyarlar, bacılar bile bu heyecanla hareketli. Memurlar hele okullar… Eylül başı üniversite haftası… Elazığ için ne büyük şeref! Hocaların hocaları gelecek buraya… Işıklı kafalara nur verenler gelecek. 9 medrese, 13 kervansaraylı eski âlim Harput’un evlatlarına, asrın aydın profesörleri günün bilimlerini getirecek. Biz de aç kafalarımızı doyuracağız. Sf. 31…

  • Ancak, Qoçgîrî’de yurtsever harekete öncülük edenler, Dersim’in tamamının dayanışması ve aktif desteği olmadan başarıya ulaşamayacaklarının bilincindeydiler. Bu nedenle de Refahiye Kaymakamlığına vekâlet etmekte olan Haydar Bey’in kardeşi Alişan Bey Ovacık’a gelmiş, bazı aşiret reislerini de yanına aldıktan sonra Hozat’a geçmiş ve büyük bir toplantı düzenlemişti. Aşiret reisleri toplantıda Qoçgîrî’yi sonuna kadar destekleyeceklerine, ayaklanmaya katılacaklarına söz…

  • İranlıların zengini de fakiri de hepsi kınayı kullanmaktalar, ama Türkler kınayı çok az kullanırlar. Sf. 404 Balkan Harbinin sürdüğü yıllarda ise Dersim giderek güçlendi ve Dersimliler eylem alanlarını Erzincan, Bayburt, Tercan ve Kuruçay’da bulunan askeri birliklerle karakolları kapsayacak şekilde genişlettiler. Sf. 408 Alıntı; Dersim Merkezli Kürt Aleviliği – Munzur Çem, (Vate Yayınları) 2. Baskı Ekim…

  • Aleviliğin, Zerdüştiliğe benzeyen ya da onunla ortak olan yönlerinden biri de hayvanlara iyi davranma ve onları korumaya verilen önemdir. Sf. 327 Alıntı; Dersim Merkezli Kürt Aleviliği – Munzur Çem, (Vate Yayınları) 2. Baskı Ekim 2011 – Sf. 327) kitabından birebir alınmıştır.

  • “Siyasal bilgileri henüz bitirmiş ve Sivas Vilayeti mahiyetine verilmiştim. Hafik ilçesinin bir Alevi köyünde geceledim. Ev sahibi bu plebisit dolayısıyla bana şunları söyledi: ‘Alevilerle Ermeniler arasındaki fark soğan zarı kadardır. Ermeniler, Tanrı’yı Baba, oğul ve ruh olarak anar; biz bu ölçmeyi Allah-Muhammed-Ali biçiminde söyleriz. Onların 12 Havarisi vardır, bizim 12 İmamımız. İbadet ve oruçların vakti…

  • Kürt Alevilerin inancında gözle görünebilen şeyler içerisinde en kutsal olanı güneştir. O, dünyamızı aydınlatan, onu ısıtan ve böylece doğaya can veren, yaşamın başlıca kaynaklarından biridir. Sf.101 Güneş, Tanrıya yakın düzeyde kutsallığa sahip bulunduğundan, kimi zorunlu haller dışında, kurban mutlaka güneş doğarken ve ona dönük olarak kesilir. Sf.102 Alıntı; Dersim Merkezli Kürt Aleviliği – Munzur Çem,…

  • Xozat (Hozat)’a bağlı Sine köyü yakınında, Desta Çixnû denilen yerde Maro Sîya (Siyah Yılan) adıyla bilinen bir ziyaret var. Bu da bölgede sadece kırmızı yılanın değil, tıpkı Yezidi Kürtlerdeki gibi siyah yılanın da kutsal figür olarak mevcut olduğunu ortaya koymaktadır. Sf. 96 Alıntı; Dersim Merkezli Kürt Aleviliği – Munzur Çem, (Vate Yayınları) 2. Baskı Ekim…

  • Diyelim ki Duzgin Bava dağının zirvesine yakın yerde “Henîye Gözere” adında bir çeşme var. Bu, rakım itibariyle o yöredeki en yüksek çeşmedir. Dağa tırmanış yollarından en işleği üzerinde bulunan su, Aleviler için Müslümanların Zemzem suyundan farksızdır ve ziyarete gidenler şifa verdiğini düşünerek ondan mutlaka içmek isterler. Sf. 88 Alıntı; Dersim Merkezli Kürt Aleviliği – Munzur…

  • Aralarında kirvelik bağı bulunan ailelerin bireyleri arasında evlilik yasaktır, böyle bir şey büyük günah olarak kabul edilir. Bu yasağa iki tarafın akraba çevresi de dâhildir. Sf. 67 Alıntı; Dersim Merkezli Kürt Aleviliği – Munzur Çem, (Vate Yayınları) 2. Baskı Ekim 2011 – Sf. 67) kitabından birebir alınmıştır.

  • Din adamı-talip ilişkisi dışında, Kürt Aleviler arasındaki iki kutsal bağdan bir tanesi kirvelik, ötekisi ise Kürtçede “Biraye Axrete” (Ahret Kardeşi) de denilen musahiplik ya da sağdıçlık ilişkisidir. Sf. 65 Alıntı; Dersim Merkezli Kürt Aleviliği – Munzur Çem, (Vate Yayınları) 2. Baskı Ekim 2011 – Sf. 65) kitabından birebir alınmıştır.

  • Dersim bölgesi il merkezinin (Tunceli) bulunduğu Mamekîye’ye yakın mesafedeki “Pilvank ziyareti” bu bakımdan ünlü bir örnektir. Sf. 58 Alıntı; Dersim Merkezli Kürt Aleviliği – Munzur Çem, (Vate Yayınları) 2. Baskı Ekim 2011 – Sf. 58) kitabından birebir alınmıştır.

  • Hatta Aleviler arasında, fiziki ya da psikolojik olarak çok acı veren bir durumla karşı karşıya kalındığında, bir reaksiyon gösterme şekli olarak Tanrı’ya sitem ederken, ona karşı saygısızlık içeren sözler söylenmesi, günlük yaşamda çok sıkça karşılanan bir durumdur. Ancak ziyaretlere karşı böyle bir davranış hemen hemen hiç gösterilmez. Sf. 49 Alıntı; Dersim Merkezli Kürt Aleviliği –…

  • Hatta bazı yörelerde, Sünniler arasında kadın Alevilere oranla daha rahat ve özgürdür. Bunu, bizzat kendi yörem olan Kiğı’dan (Gexî) biliyorum. Alevi ve Sünnilerin iç içe yaşadıkları Kiğı’nın Sünni köylerinde, kadınların Alevi köylerindeki hemcinslerine göre kısmen daha iyi durumda oluşları, benim için hep dikkat çekici olmuştur. Örneğin, Dersim Alevilerinde, 25-30 yıl öncesine kadar genç kadınlar, erkekler…

  • Öte yandan kültürcülüğün ırkçılığa kıyasla çok daha sağlam bir bilimsel altyapısı var ve özellikle beşeri bilimler ve sosyal bilimler alanlarında çalışanlar kültürel farkların varlığını ve önemini reddedemezler. Sf. 148 Alıntı; 21.Yüzyıl İçin 21 Ders – Yuval Noah Harari, Çeviri; Selin Siral, (Kolektif Kitap  Yayınları, 1. Baskı Eylül 2018 – Sf. 148) kitabından birebir alınmıştır.

  • Geleneksel ırkçılık sönüp gidiyor ama dünya artık “kültürcülük” taslayanlarla dolup taşıyor. Sf. 146 Alıntı; 21.Yüzyıl İçin 21 Ders – Yuval Noah Harari, Çeviri; Selin Siral, (Kolektif Kitap  Yayınları, 1. Baskı Eylül 2018 – Sf. 146) kitabından birebir alınmıştır.