Kategori: Siyaset
-
Sultan Mahmud, tediplerini (terbiye edilmelerini) kati surette zihnine koyduğu Yeniçeriler hakkındaki fikrini bir gün, gizlice Sadrazam Galip Paşa’ya açmış. Galip Paşa bu işin kâbil olduğunu, ,, lâkin sadaret mevkiine Benderli Selim Paşa gibi cesur ve pek gözlü birinin gelmesi lâzım olup, bu iş için kendisi gibi kalemden ve kâtiplikten gelme bir Sadrazamın başaramayacağını açıkça söylemişti.…
-
Yeniçeriler, .. maaşlarında meydana gelen noksandan dolayı Edirne’de ayaklanmışlar. .. Yevmiyelerine yarımşar akçe zam edilmesine rağmen muhalefette ısrar eylemişler ve nihâyet II. Mehmed’i hal’ ile yerine II. Murad’ı hükümdar yaptılar; tarihler Halil Paşa ile Amasyalı İshak Paşa ve Uğurluoğlu’nun önayak olmasıyla Buçuktepe Hadisesi’nin vukua geldiğini yazıyorlar. Yıl; 1444 Sf. 506 Alıntı; Kapıkulu Ocakları I (Acemi…
-
Yeniçeri Ağası Kör Hüseyin Ağa, yıl; 1768 “Padişahım İstanbul’daki Yeniçeriler her maaşta yalnız yedi yüz elli bin alırlar, mütebaki meblağ (geriye kalan kısım) ulemaya, devlet ricâline ve Saray’ın Ağalarına gidiyor, anlaşılan bunu bilmiyorsunuz.” Sf. 498 Alıntı; Kapıkulu Ocakları I (Acemi Ocağı ve Yeniçeri Ocağı) – İsmail Hakkı Uzunçarşılı, (Türk Tarih Kurumu Yayını, Sf. 498) kitabından…
-
Marsigli, daimi surette zabitlerinin emri altında mutlak bir itaati haiz bulunan Yeniçerilerin, bu usul ve kaideye riayet sayesinde her asırda kendilerine şeref verici muvaffakiyetler temin ettiğini yazmıştır. Ocağın inzibatının çözülmeye başlaması Üçüncü Murad zamanında başlar. Yeniçeriler arasında bu zamanlarda esnaflar görülüyor; evlilerin adedi artıyor. Ocaktaki kışlalarında yatmak yerine Yeniçerilerin evlerinde yattıklarına tesadüf ediliyordu; bunların esnaflıktan…
-
Gümüş sikkelerin en ziyade bozulduğu devir 1650 ile 1656 yılları arasındaki Avcı Sultan Mehmet’in saltanatının ilk seneleridir; bu tarihte devletin mali itibarı çok acıklı bir hâl almıştır. 16. asır sonlarından itibaren Yahudilerin, gümüşünden istifade için kestikleri kırpık akçelerle diğer akçelerin bu devirde kalp (sahte), züyûf (zayıf), kızıl, kırpık ve sağ akçe isimleriyle çoğalarak mali buhrana…
-
1588 Senesinde Padişah’ın musahibi Mehmet Paşa sikkenin ıslahına memur edildi; fakat henüz bu iş fiile çıkmadan kapıkulu süvarisinin bir isyanı neticesinde Mehmet Paşa ile Defterdar Mahmut Efendi katledilmişlerdi. Bu devirde Yahudiler gümüş akçeleri kırparak menfaat temin eylediklerinden akçenin kıymetinin ıslahı zaruri idi (iyileştirilmesi zorunlu idi). Sf. 468 Alıntı; Kapıkulu Ocakları I (Acemi Ocağı ve Yeniçeri…
-
Devletin pek çok usulü 3. Murat zamanında bozuldu. Sf. 467 Alıntı; Kapıkulu Ocakları I (Acemi Ocağı ve Yeniçeri Ocağı) – İsmail Hakkı Uzunçarşılı, (Türk Tarih Kurumu Yayını, Sf. 497) kitabından birebir alınmıştır.
-
Birinci Mahmut zamanında 1736’da Ocak Bazirgânı David adında bir Yahudi olup bu tarihte Avusturya ve Rusya ile muharebe olmakta idi. Padişah muharebe sebebi ile orduya gidecek olan Ağa Kapısı Yazıcısı Tiryaki Mehmet Efendi’yi huzura kabul ederek; “Orduya vardıkta göreyim seni, ulûfeyi zâyi itme ve zait esameleri (mevcut olmayan Yeniçeri maaş belgelerini) bulup ulûfesini virme.” Diye…
-
Yeniçeri Ocağının mali işleri ve hariçteki alış – verişleri ve hudutlardaki mevacip yani maaş muamelâtı (işlemleri) Ocak Bazirgânları vasıtasıyla olurdu; Bazirgânlık Rumların ve Yahudilerin ellerinde idi. Bazen babadan oğula geçen bir gedik hâlini de almıştı; bunlar Ocağa dayanarak birçok dalavere çevirirler, siyasi işlerde rol oynarlar ve Ocak alış-verişlerinde bir hayli menfaat temin ederlerdi. Bunların bu…
-
Eğer suçu, katli mucip olup Yeniçeri taşrada ise Merd-i Timar edilip Ocaktan kaydı terkin olunur ve sonra idamı için emir verilirdi. Sf. 356, 357 Yeniçerilerin idamından evvel defterden isminin silinmesi, Yeniçerilerin, böyle katli mucip bir fenalık yapmayacakları ve idam edilmeyecekleri zehabından ileri geliyordu. Sf. 358 Alıntı; Kapıkulu Ocakları I (Acemi Ocağı ve Yeniçeri Ocağı) –…
-
Bir yangın çıktığı zaman Sadrazamla Yeniçeri Ağasının yangın mahalline gitmesi kanundu; her hangi bir Sadrazam’ın sadareti esnasında fazla yangın olursa bu hâl Paşa’nın uğursuzluğuna hamlolunarak (ona yorumlanarak) azledildiği gibi Sadrazamdan memnun olmayan Yeniçeri Ağalarının onu azlettirmek için yangın ihdas etmeleri gibi ahlaksızca halleri de görülmüştü. Sf. 83 Alıntı; Kapıkulu Ocakları I (Acemi Ocağı ve Yeniçeri…
-
Acemi Oğlanların içinde kötürüm, hastalık ve deli olanların bir miktar para ile tekaüt edilmeleri İkinci Beyazıt zamanında kanun olmuştu. Sf. 42 Alıntı; Kapıkulu Ocakları I (Acemi Ocağı ve Yeniçeri Ocağı) – İsmail Hakkı Uzunçarşılı, (Türk Tarih Kurumu Yayını, Sf. 42) kitabından birebir alınmıştır.
-
1582’de 3. Murat oğlunun sünnet düğününde hünerlerini gösterenler Yeniçeri olmak isteyince, Padişah da Ocağa alınmalarını emrediyor. Ferhat Paşa buna alenen karşı çıkıyor, başarılı olamayınca da; “Padişahım benim bunun alınmasına rızam yoktur, Ocağın bozulması benim zamanımda vaki olmasın.” Diyerek hizmetten affını rica etmiş. Sf. 39 Alıntı; Kapıkulu Ocakları I (Acemi Ocağı ve Yeniçeri Ocağı) – İsmail…
-
Trabzon Hıristiyanlarından Acemi Oğlanı celp edilmesi bir aralık Fatih’in burayı zaptından sonra devam etmiş ve sonra bunların şerirlikleri dolayısıyla oradan oğlan devşirilmesi kaldırılmıştı. Yavuz Sultan Selim Trabzon Valisi iken Trabzon halkının kendisine gösterdikleri sadakat üzerine Hükümdar olduktan sonra bunlardan tekrar devşirme alınmasını emreylemişti. Vezir-i Azam Pir Mehmet Paşa bunların şerirliklerinden bahis ile oradan oğlan yazılmasının…
-
Bu yeni kanunla baştanbaşa gayrimüslim olan Rumeli halkı tedrici surette müslümanlaştırılacak, aynı surette Müslüman olan bu bir kısım askerle Türk Ordusu kuvvetlenecekti. Sf. 13 Alıntı; Kapıkulu Ocakları I (Acemi Ocağı ve Yeniçeri Ocağı) – İsmail Hakkı Uzunçarşılı, (Türk Tarih Kurumu Yayını, Sf. 10) kitabından birebir alınmıştır.
-
Yüksek Adalet Divanı, Bayar, Menderes, Zorlu ve Polatkan’ı oybirliğiyle idama mahkûm etmişti. Refik Koraltan, Rüşdü Erdelhun, Baha Akşit, Bahadır Dülger, Zekâi Erataman, Agâh Erozan, Emin Kalafat, Osman Kavrakoğlu, İbrahim Kirazoğlu, Nusret Kirişoğlu ve Ahmet Hamdi Sancar hakkında oy çokluğuyla ölüm cezası verilmişti. 15 idam kararı çıkmıştı. Tesadüf mü: 1926’da Atatürk’e yapılması planlanan suikastın İzmir’deki dava…
-
Refik Koraltan 30 Aralık 1959 tarihli günlüğüne bakın ne yazmıştı: “Fatin Rüşdü Zorlu’nun zorlayarak kurmak istediği hırsızlık şebekesinin korkunç manevrası devam ediyor. Adnan (Menderes [S. Y.]) bilmeyerek bu hırsızlık şebekesinin kurucusu oluyor.” Koraltan, 9 Ocak 1960 tarihli günlüğünde ise iddiasına tanık gösteriyordu: “Bugün Meclis Riyaset makamına Mükerrem Sarol geldi. Umumi hasbıhal sırasında çok dikkate değer…
-
CHP’yi “siyasi sapık” diye itham eden Başbakan Menderes’e yanıt, Ulus gazetesi yazan Şinasi Nahit Berker’den gelmişti: “İyi ama muhterem efendim, herkes de cinsi sapık olacak değil ya!” Berker sekiz ay hapse mahkûm edildi. DP’yi eleştiren gazeteciler; Metin Toker, Ülkü Arman, Nihat Subaşı, Fethi Giray, Beyhan Cenkçi, Bedii Faik, Ali Ihsan Göğüş, Kurtul Altuğ, Cüneyt Arcayürek…
-
Son bir noktanın daha altını çizelim: Türkiye, SSCB ilişkileri için ABD’den izin istemiş ve bu iznin onaylanmasından sonra kuzey komşusuyla ticari ve kültürel ilişkiye girmişti! Yani, Amerika’nın onayıyla Sovyetler Birliğine yakınlaşmıştı! Alıntı; Efendi (Beyaz Türklerin Büyük Sırrı) – Soner Yalçın, (Doğan Kitap, 88. Baskı 2014 – Sf. 499) kitabından birebir alınmıştır.
-
ABD’nin Ankara Büyükelçiliğinden Dışişleri Bakanlığı’na telgraf, Ankara.13 Kasım 1957. (Belge no: 6; Foreign Relations, 1955-57, Volume XXIV, s. 745, Kaynak: Department of State, Central Files, Çok Gizli) “Konu: Menderes’in Fatin Rüşdü Zorlu’nun Dışişleri bakanlığı için onay istemesi. Başbakana bu sabah seçimlerden sonra ilk kez, acil bir iş için birkaç dakikalığına görüşmeye gittiğimde, benimle sadece ikimiz…
Bilgi Bakkalı 