Bilgi Bakkalı
Aristo; “İnsan doğuştan bilmek ister!” Demiş. Bilgi Bakkalı, ‘bilmek’ isteyenler için yapıldı. Paylaşmaya ve eleştiriye açık, küfür, hakaret ve nefret söylemine kapalıdır. Bu Bakkal’dan çıkarken; değişmiş olarak çıkarsanız ve bilgilerin kaynağı olan kitapları merak edip okursanız amacıma ulaşmış olacağım.
Kategori: Türkiye’de Ermeni Meselesi (Rus Genelkurmay Başkanlığı Belgeleri) – Hazırlayan; Mihail Bashanov
-
(Lundekvist’in Kafkasya Askerî Bölge Karargâh Başkanı’na Gönderdiği Gizli Mektuba Ek Olarak Yazılan Not (10 Ekim 1879) Zeytun Ermeni Meselesine dair;) Kaymakam ve kadıların tutumları da şikâyetlere neden oluyordu. Söz konusu bölgede maddî hırslarını tatmin edemeyen kaymakamlarla kadılar, yağma ve hırsızlığı yaygınlaştırıyor ve hırsızları himaye altına alıyorlardı. Kendilerinin keyfi davranışları da sınır tanımıyordu, isyan öncesi görev…
-
(Belge; 51 Van’daki Rusya imparatorluğu Konsolos Yardımcısı S. P. Olferyev’in Kafkasya Askerî Bölge Karargâhı’na Gönderdiği 20 Ocak 1913 Tarihli Rapor.) Ermeniler, yerel halkı silahlandırmaya devam ediyorlar. Bu da Müslümanları endişelendirmektedir. O kadar ki, binbaşılardan biri (Ercişli binbaşı) çok kötü bir rüya görmüş: “Bomba ve patlayıcı maddelerle donatılmış Ermeniler, Müslümanları yok etmiştir.” Sabahleyin ise o binbaşı,…
-
(Belge; 54 Erzurum’daki Rusya İmparatorluğu Başkonsolosluğu’nun Sekreteri E. E. Vışinskiy’in Kafkasya Askerî Bölge Karargâhı General-Kvartirmeysterma Gönderdiği 8 Kasım 1913 Tarihli Rapor. GİZLİ.) Sonu olmayan eşkıyalık ve soygun vakaları, iktidar ile Müslümanların baskısı ve askere alınma korkusu ile başlayan Ermenilerin Rusya ile Amerika’ya göçleri, tehlikeli bir hâl almıştır. Ermenilerin göçü ile ilgili raporlar gelmeye devam…
-
(Belge; 50 Van’daki Rusya imparatorluğu Konsolos Yardımcısı S. P. Olferyev’in Kafkasya Askerî Bölge Karargâhı’na Gönderdiği 10 Aralık 1912 Tarihli Rapor.) Ermeniler Eski milletvekili, Taşnakların Van’daki lideri Vramyan (pasaporttaki adı: Gabriel’in oğlu Onik Ter-Dzakyan) bu günlerde Rusya’ya gitti. Ayrılmadan önce beni ziyaret etti ve bana şunları söyledi: “Ermeniler, artık kesinlikle Türklere güvenmiyorlar. Bir zamanlar inandığımız Türk…
-
(Belge; 23 R. I. Termen, 1907 Yılında Van, Bitlis ve Diyarbakır Vilayetlerine Yapılan Araştırma Gezisinin Raporu.) Ermeniler, Van ve Bitlis vilayetlerinin nüfusunun önemli bir bölümünü teşkil ediyorlar. Maevskiy’in istatistiklerine göre, 1899’da Van vilayetinin nüfusunun yüzde 26’sını Ermeniler oluşturuyordu. Şimdilerde ise bu oran büyük ihtimalle daha düşüktür. Bitlis’teki Rus Konsolos Şirkov’un bilgilerine göre günümüzde Bitlis vilayetinin…
-
(Belge; 46 Van’daki Rusya İmparatorluğu Konsolos Yardımcısı S. P. Olferyev’in Kafkasya Askerî Bölge Karargâhı’na Gönderdiği 30 Ağustos 1912 Tarihli Rapor. GİZLİ.) Bundan iki – üç yıl önce bütün Türk Ermenilerinin “Türk Meşrutiyeti”ne büyük ümit bağladıkları bilinmektedir. Ancak Meşrutiyet, onlara endişe ile hayal kırıklığından başka hiçbir şey getirmedi. Ermeniler, pratik insanlardır. Yeni rejimin kendileri için neredeyse…
-
(Belge; 45 1 Temmuz 1912) Aslında Taşnaklarla Jön Türkler, birbirlerinden aşırı derecede nefret ediyorlar. Her geçen gün bu nefret biraz daha artıyor… Son seçimlerde bu devrimcilerin yüzsüzlüğü son haddine ulaştı. Onlar burada bir nevi kendi polis birliklerini oluşturdular. Söz konusu polisler silahlı bir şekilde köylerde dolaşarak köylüleri, Taşnaksutyun’un emirlerini yerine getirmeleri için zorluyorlar. Yetkililer ise…
-
(Belge; 43 Van’daki Rusya İmparatorluğu Konsolos Yardımcısı S. R Olferyev’in Kafkasya Askerî Bölge Karargâhı’na Gönderdiği 20 Mayıs 1912 Tarihli Rapor. GİZLİ.) Ermenilerin Kürtleri, Kürtlerin de Ermenileri öldürdüklerine dair haberler gelmeye devam ediyor. Türkler tabiî ki de Kürtleri destekliyorlar. Hükümet ve fırka, asırlarca yan yana yaşamak zorunda kalacak iki halkı birleştirmek yerine kurnaz bir siyaset izleyerek…
-
(Belge; 37 Van’daki Rusya imparatorluğu Konsolos Yardımcısı S. P. Olferyev’in Kafkasya Askerî Bölge Karargâhı5na Gönderdiği 7 Mart 1911 Tarihli Rapor.) Van kalesinden tüfek ve mermilerin çalındığının tespit edilmesi, buradaki Ermenileri çok korkuttu. Askerî yetkililer ise silahların çalındığına dair haberleri yalanladı ve bu haberi sarhoş bir subayın düşman olarak gördüğü diğer subaylara zarar vermek amacıyla uydurduğunu…
-
(Belge; 36 Van’daki Rusya İmparatorluğu Konsolos Yardımcısı S. R Olferyev’in Kafkasya Askerî Bölge Karargâhı’na Gönderdiği 28 Şubat 1911 Tarihli Rapor.) Taşnaklar, berrak sudan korkuyor, suyu bulandırmayı seviyor ve kolay para ile şahsi refah elde etme ve kaba şehvetlerini tatmin etme gibi kendi çıkarlarına uygun bir ortam yaratmak için ellerinden geleni yapıyorlar. Onlar, artık Jön Türklerden…
-
(Belge; 36 Van’daki Rusya İmparatorluğu Konsolos Yardımcısı S. R Olferyev’in Kafkasya Askerî Bölge Karargâhı’na Gönderdiği 28 Şubat 1911 Tarihli Rapor.) Van vilayetindeki vaziyet gün geçtikçe kötüleşiyor ve bu durum ciddi bir şekilde kuşku uyandırıyor. Müslümanlar ile Ermeniler çoğunlukla Siirt ve Diyarbakır’dan getirilen silah ve mermileri tedarik ediyorlar. Bu günlerde Ermenilerden ziyade Türklerin daha çok silah…
-
(Belge; 35 Van’daki Rusya İmparatorluğu Konsolos Yardımcısı S. R Olferyev’in Kafkasya Askerî Bölge Karargâhı’na Gönderdiği 28 Şubat 1911 Tarihli Rapor.) Çünkü Taşnaklar, Ermeni ruhban sınıfının prestijinin azalmasından istifade ederek birçok köy okulunu kontrol altına almışlardır. Bu da aslında Türk yetkililerince teşvik edilmektedir. Bu arada Van’daki bütün misyonerlerin Taşnakların faaliyetlerine büyük bir nefret ile yaklaştıklarını ve…
-
(Belge; 31 Erzurum’daki Rusya imparatorluğu Başkonsolosluğu Sekreteri E. E. Vışinskiy’in Kafkasya Askerî Bölge Karargâhı General- Kvartirmeysterna Gönderdiği 17 Aralık 1910 Tarihli Rapor. GİZLİ.) Askerî yükümlülük konusuna da istisnasız olarak Ermenilerin hepsi olumsuz bakıyor. Bu konuyu görüştüğüm Ermeni papazlarının çoğu, Ermenilerin hiçbir zaman Türkiye’ye sadık askerler olamayacaklarını söyledi. Papazlardın birisi Rusya ile savaşılması durumunda Türkiye’den ziyade…
-
Belge; 29 Erzurum’daki Rusya imparatorluğu Başkonsolosluğu Sekreteri E. E. Vışinskiy’in Kafkasya Askerî Bölge Karargâhı’na Gönderdiği 10 Ağustos 1909 Tarihli Rapor. GİZLİ. Yeni anayasal rejim halkın hayatında çok az yer alıyor. Bu rejimi yalnızca şehirlerde hissetmek mümkündür ki, o da ancak perişanlık ve düzensizlik olarak kendini gösteriyor. Köylerde ise Meşrutiyet’in ilânı hiçbir değişikliğe yol açmadı. Halk…
-
(Belge; 27 Rusya İmparatorluğu’nun Van’daki Konsolos Yardımcısı R. Termen’in Kafkasya Askerî Bölge General-Kvartirmeystenna Gönderdiği 30 Nisan 1907 Tarihli Rapor.) Büyükelçi, telgrafında Rus Hükümeti’nin hiçbir zaman Türk Ermenilerinin Rusya’ya göç ettirilmeleri konusunda onay vermediğini, valinin beyanatının yalan olduğunu ve Türkiye Ermenilerinin Rusya’ya göç etmelerini engellemek için elimizden gelen her şeyi yapmamız gerektiğini yazmıştır. Sf. 187 Alıntı; Türkiye’de…
-
(Belge; 34 Van’daki Rusya İmparatorluğu Konsolos Yardımcısı S. P. Olferyev’in Kafkasya Askerî Bölge Karargâhına Gönderdiği 20 Şubat 1911 Tarihli Rapor.) Son dönemde Türkler ile Ermeniler arasındaki münasebetlerin oldukça gerginleştiği görülmektedir. Vakitsiz sevinçler, yapmacık hayranlıklar ve riyakâr kucaklaşmaların zamanı geçmiştir. Artık ayrılma zamanı gelmiş ve sadece gevezelikle düzeltilemeyen asırlık düşmanlık, tekrar gün ışığına çıkmaktadır. Kolay paranın…
-
(Belge; 26 Rusya İmparatorluğu’nun Van’daki Konsolos Yardımcısı R. Termen’in İstanbul’daki Rusya imparatorluğu Büyükelçiliğine Gönderdiği 9 Nisan 1907 Tarihli Rapor.) Dün gece Van valisinin bana aşağıdaki bilgileri aktardığını bildirme şerefine nailim. Vali gizlice Rusya’ya giden ve daha sonra Türkiye’ye geri dönen Ermenilerin Rusya’ya göç ettirilmesine dair İstanbul’dan emir almıştır. Ayrıca vali, sınırdaki Rus yetkililerinin zorla göç…
-
(Belge; 31 Erzurum’daki Rusya imparatorluğu Başkonsolosluğu Sekreteri E. E. Vışinskiy’in Kafkasya Askerî Bölge Karargâhı General- Kvartirmeysterna Gönderdiği 17 Aralık 1910 Tarihli Rapor. GİZLİ.) Bugünlerde Türkiye Ermenileri arasında görüş ayrılığı göze çarpmaktadır. Bir taraftan Taşnaksutyun Partisi’nin elebaşları Jön Türklerle arkadaşlık ediyor, genç Türkiye ile Meşrutiyet’e olan sadakatlerini göstermeye çalışıyor, diğer taraftan da bu kişiler, Ermenilerin büyük…
-
(Belge; 29 Erzurum’daki Rusya imparatorluğu Başkonsolosluğu Sekreteri E. E. Vışinskiy’in Kafkasya Askerî Bölge Karargâhı’na Gönderdiği 10 Ağustos 1909 Tarihli Rapor. GİZLİ.) İçki içmemek, dürüst ve temiz olmak gibi İslamiyet’in en iyi taraflarını tamamen korumayı başaran ve hâlâ dindar olan halk, Avrupa medeniyetini üstün körü tanıyan, içkiye düşkün ve din adamları ile atalarına saygısızca davranan aydın…
-
(Belge; 25 Rusya İmparatorluğu’nun Van’daki Konsolos Yardımcısı R. Termen’in İstanbul’daki Rusya imparatorluğu Büyükelçiliği’ne Gönderdiği 2 Nisan 1907 Tarihli Rapor.) Şehirdeki hava çok can sıkıcı. Valinin kargaşa çıkmasını istediği ve bu nedenle de tüm gücüyle halkı tahrik ettiğine dair genel bir kanı mevcuttur. Ben de aynı fikirdeyim. Şubat ayının ortasında aldığım bir haber de beni haklı…
Bilgi Bakkalı 