Aristo; “İnsan doğuştan bilmek ister!” Demiş. Bilgi Bakkalı, ‘bilmek’ isteyenler için yapıldı. Paylaşmaya ve eleştiriye açık, küfür, hakaret ve nefret söylemine kapalıdır. Bu Bakkal’dan çıkarken; değişmiş olarak çıkarsanız ve bilgilerin kaynağı olan kitapları merak edip okursanız amacıma ulaşmış olacağım.
El Al uçağı motor arızalı diye İstanbul Havalimanına iniyor, Gurion ve Dışişleri Bakanı Golda Meir gizlice Ankara’ya gidip Menderes ile görüşüyor. İsrail Mısır’dan şikâyetçi, Türkiye İsrail’den Iraklı Kürtlere silah vermesinden, iki Başbakan anlaştılar. (1)
Alıntı: ABD’nin Kürt Kartı – Turan Yavuz, (Sf. 38) kitabından birebir alınmıştı.
BAKKAL’IN NOTU (1) (2014): Yalçın Küçük Hoca bu görüşmede bir antlaşma da imzalandı, gizli tutuldu iddiasındaydı bunu da ispatladı; Türkiye ve İsrail bu görüşmeden sonra birbirlerini tamamlayan iki devlet olmuşlar.
Genelkurmay tarafından hazırlanıp daha sonra toplatılan bir kitaba göre, bu dönem (1923 – 1938) içinde yirmiye yakın ayaklanma yaşandı, 15 yıl süren ayaklanmalar döneminde bu bölgeye hiç yatırım yapılmadı.
Alıntı: ABD’nin Kürt Kartı – Turan Yavuz, (Sf. 28) kitabından birebir alınmıştı.
Mustafa Kemal 1923 yılında İzmit’te yaptığı bir konuşmada, Doğudaki Kürt Bölgelerine belirli ölçülerde özerklik verileceğini söylüyordu. 1924 yılında vaz geçildi. Sf. 27
Alıntı: ABD’nin Kürt Kartı – Turan Yavuz, (Sf. 27) kitabından birebir alınmıştı.
“Bu meyanda kendilerinin Türk tohumundan ve aslından gelmiş oldukları, yabancı ve ayrı bir ırka mensup olmadıkları ve Türk Devleti’nin sadık evladı kalmak isteyenlerin Devlet Türkçesi konuşmaları iktiza ettiği (gerektiği) ve bunun için bütçenin müsaadesi nispetinde mektepler açılacağı da söylenmişti.
Şimdiye kadar bunlara Kürt denmiştir. Başka bir ırktan olmuş insan muamelesi yapılmıştır.”
Alıntı: Kürt Dosyası – Uğur Mumcu, (Sf. 159) kitabından birebir alınmıştır.
BAKKAL’IN YORUMU (2002): Abdullah Paşa; Koçgiri İsyanı’nın bastırılmasında halka yapılan zulüm ve yolsuzluğun mimarı olan Sakallı Nurettin Paşa’nın damadıdır. Dersim’de yaptığı gaddarlıkları nedeni ile Dersimliler Abdullah Paşa’ya “Dersim Kasabı” diyorlar. Deli ve gaddar, birisi. Elâzığ’da 1800 evler mahallesine bu Paşa’nın adı verildi.
Madde 1- Tunceli Vilâyetine ordu ile irtibâtı (ilişkisi) baki kalmak ve rütbesinin salahiyetini (yetkisini) haiz bulunmak (sahip olmak) üzere, korkomutan rütbesinde bir zat Vâli ve komutan seçilir.
Vâli ve komutan usulü veçhile Milli Müdafaa Vekâletinin muvafakati alınmak şartıyla Dâhiliye Vekilinin inhası (onayı) ve İcra Vekilleri Heyetinin (hükümetin) kararı ile tayin olunur.
Bu Vâli ve kumandan teşkil edilen Dördüncü Ordu Müfettişliğinin de müfettişidir.
Komutan – Vâli’ye Tunceli İlinde ilçe sınırlarını değiştirme yetkisi veren 2. Madde… Sf.127
(5. Madde Komutan – Vâli’ye disiplin cezalarını verme ve uygulama yetkisini veriyor. 28. Madde sanıkların iddianamelere ulaşmasını engelliyor, iddianameyi ele geçirenlere de 2 gün içinde cevap zorunluluğu getiriyor. 29. Madde ise temyiz hakkını kaldırıyor.)
Madde 31. “Vâli ve Kumandan, emniyet ve asayiş noktasından lüzumlu görürse Vilâyet halkından olan fertleri ve aileleri Vilâyet içinden bir yerden diğer yere nakletmeye ve bu gibilerin vilâyet içinde oturmalarını men etmeye salahiyetlidir (yetkilidir).” Sf.128
“Madde 36; Bu kanunun hükümleri makabline şâmildir.” (Bu kanunun hükümleri geriye doğru da işletilebilir.)
Bu yasa 1 Ocak 1940 senesine kadar yürürlükte kalacaktı.
Yasa 2 Ocak1936 günü yürürlüğe girdi ve dört gün sonra da Hükûmet “4. Umumi Müfettişliği” kurdu; Tunceli, Bingöl, Elâzığ ve Erzincan Umumi Müfettişlik sınırları içerisine alınmıştı. İlk Umumi Müfettiş; Korgeneral Abdullah Alpdoğan, Koçgiri Ayaklanmasını bastıran Merkez Ordusu Kurmay Başkanıydı. (1) Sf. 132
Alıntı: Kürt Dosyası – Uğur Mumcu, (Sf. 127 ile 132 arası) kitabından birebir alınmıştır.
BAKKAL’IN YORUMU (1) (2002): Abdullah Paşa; Koçgiri İsyanı’nın bastırılmasında halka yapılan zulüm ve yolsuzluğun mimarı olan Sakallı Nurettin Paşa’nın damadıdır. Dersim’de yaptığı gaddarlıkları nedeni ile Dersimliler Abdullah Paşa’ya “Dersim Kasabı” diyorlar. Deli ve gaddar, birisi. Elâzığ’da 1800 evler mahallesine bu Paşa’nın adı verilmiş maalesef.
“Tunceli Kanunu” diye bilinen “Tunceli Vilâyetinin İdaresi Hakkındaki Kanun” 25.12.1935 gün ve 2884 sayılı Yasa, başbakan İsmet İnönü’nün raporunun Cumhurbaşkanı Atatürk ve bakanlar Kurulunca okunup değerlendirilmesinden sonra hazırlanmış ve “Munzur Vilâyeti Teşkilâtı Hakkındaki Kanun” adıyla 6 Kasım 1935 tarihinde TBMM’sine sunulmuştu.
Başbakan İnönü, bu yasanın “İlmi bir tetkik mahsulü” olduğunu ileri sürmüş. Sf. 124
Alıntı: Kürt Dosyası – Uğur Mumcu, (Sf. 124) kitabından birebir alınmıştır.
5 Temmuz 1934 gün ve 2576 sayılı Yasa, nüfusa kaydedilmemiş kişilerin nüfusa yazılmalarını, ölüm, doğum ve boşanma gibi olayların aile reislerince muhtarlıklara ve belediyelere bildirilme yükümlülüğü getirmekteydi.
2 Temmuz 1934 tarihinde Soyadı Kanunu, 29 Kasım 1934 günü “Efendi, Bey, Paşa gibi lakap ve unvanların kaldırıldığına dair Kanun” (1), 13 Aralık 1934 günü de “Bazı Kisvelerin (giysilerin) Giyilmeyeceğine Dair kanun” yürürlüğe girdi.
Alıntı: Kürt Dosyası – Uğur Mumcu, (Sf. 119) kitabından birebir alınmıştır.
BAKKAL’IN NOTU (1) (2002): Lakap Kanununda; ağa, hacı, hâfız, hoca, molla, efendi, bey, beyefendi, paşa, hanım unvanları kaldırılmıştı.
(Yıl 1935) Kürtlere o güne kadar Türkçe okuma – yazma öğretmemenin bir “resmi siyaset” olduğu Başbakan İsmet İnönü’nün raporundan anlaşılıyor; “İlk eğitim için okutmakta faydamız daha ziyade olduğu mütalaasındayım (kanaatindeyim). Kürtleşmiş ve kolayca Türklüğe dönecek yerleri okutmak hatta Kürtlere Türkçe öğreterek Türklüğe çekmek için ilköğretim ve onun iyi hocaları çok müessir vasıtadır (çok etkili araçtır).” Diyor.
Ve şu öneride bulunuyor;
“Bu ayrılık siyasasının kaldırıldığını tebliğ etmeliyiz.”
Alıntı: Kürt Dosyası – Uğur Mumcu, (Sf. 119) kitabından birebir alınmıştır.
İbrahim Abikoğlu, Hacı Topo Aktoprak, Zeki Bayar, Faik Bucak, İsmail Hakkı Bucak, Hacı Ali Bucak, Mehmet Cemal Bucak, Hasan Abik Bucak, Ali Abid Bucak, Mithat Bucak, Bekir Bucak, Reşit Çeçen, Mehmet Dal, Abdülkadir Ekinci, Ebubekir Erdaş, Mahmut Erdaş, Bahattin Erdem, Abdülrezzak Ensarioğlu, Sait Ensarioğlu, Sait Ensarioğlu, Şeyh Ali Fırat, Şeyh Selahattin Fırat, Şeyh Gıyasettin Fırat, Şeyh Ahmet Fırat, Mehmet Fuat Fırat, Faruk Fuat Fırat, Mehmet Emin Fırat, Halil Fırat, Ömer Fırat, Gıyasettin Fırat, Hüseyin İleri, Zeynel Abidin İnan, Mustafa Işık, Kinyas Kartal, Abdülbaki Kartal, Hamit Kartal, Bala Kartal, Şeyh Mehmet Emin Karadeniz, Cemil Küfrevi, Cemil Zeki Küfrevioğlu, Abdülbaki Karakuş, Feyzullah Keskin, Mehmet Kayalar, Abdullah Öztürk, Osman Öztürk, Köroğlu Öztürk, Şamil Peker, Sait Rahmanlı, Kutbettin Septioğlu, Zeynel Turanlı, Cafer Yağızer, Mecit Yalçın, Derviş Yakut, Kâzım Yıldırım, Süleyman Yıldırım.
Alıntı: Kürt Dosyası – Uğur Mumcu, (Sf. 107) kitabından birebir alınmıştır.
Bu sürgün yetkisi “Olağanüstü Hal Bölge Valiliği İhdası Hakkındaki Kanun” un 11. Maddesinin k bendini değiştiren 10 Nisan 1990 gün ve 413 Sayılı yasa gücünde kararname ile Olağanüstü Hal Bölge Valisine verildi.
Alıntı: Kürt Dosyası – Uğur Mumcu, (Sf. 104) kitabından birebir alınmıştır.
Yönetimi ele alan Milli Birlik Komitesi; “Şeyh Sait’in oğlunun DP yöneticileri tarafından Rus yapısı ciple Doğu illerinde propaganda yaptığı.” Kanısındaydı. Bu haberin gazetede yayınından bir gün sonra aralarında Şeyh Sait’in oğulları Ali Rıza, Gıyasettin, Selahattin ve Ahmet Fırat’ın da bulunduğu 485 ağa gözaltına alınıyordu. Ağalar beş ay Sivas’ta tutulduktan sonra sürgün yerlerine gönderildiler.
Alıntı: Kürt Dosyası – Uğur Mumcu, (Sf. 104) kitabından birebir alınmıştır.
1960 Yılı 27 Mayısında Demokrat Partiyi devirerek yönetime el koyan ihtilâlciler, “2510 Sayılı İskân Kanunu’na ek 105 Sayılı Kanun’u” kabul ederek aralarında Şeyh Sait’in yakınlarının da bulunduğu “55 Ağa”yı Doğu ve Güneydoğu illerinden Batı Anadolu’ya sürdüler.
55 Ağa operasyonu, 1 Haziran 1960 günü 485 kişinin 3. Ordu Komutanlığı tarafından Sivas’taki bir kampta toplanmasıyla başlamıştı. Bu 485 kişiden 55’i alıkondu ötekiler serbest bırakıldı.
Ekim 1960 ayında da İskân Kanunu’nu değiştiren 105 sayılı Yasa Milli Birlik Komitesi tarafından kabul edildi.
Alıntı: Kürt Dosyası – Uğur Mumcu, (Sf. 102 – 103) kitabından birebir alınmıştır.
BAKKAL’IN NOTU (2002): 1958 de Irak’ta Kral Faysal devrilerek yerine Komünist Abdülkerim Kasım geldi ve Rusya’daki Molla Mustafa Barzani Irak’a geldi. Türkiye yöneticileri bundan korkmuş olacaklar ki bir yandan İsrail’e yaklaştılar diğer yandan Kürtlere baskı uyguladılar.
Yasa’nın 3. Maddesiyle bu ağaların gayrimenkulleri de kamulaştırılıyordu.
Alıntı: Kürt Dosyası – Uğur Mumcu, (Sf. 102, 103) kitabından birebir alınmıştır.
İçişleri Bakanı Şükrü Kaya; “Bazı yerlerde niçin temiz Türkçe konuşulmuyor? Bu yasa (İskân yasası), tek dille konuşan, bir düşünen, aynı duyguyu taşıyan bir memleket yapacaktır.
Alıntı: Kürt Dosyası – Uğur Mumcu, (Sf. 101) kitabından birebir alınmıştır.
Yasa’nın 13. Maddesinin son fıkrası şöyledir;
“Türk ırkından olmayanların serpiştirme suretiyle köylere ve aynı mahalle ve küme teşkil etmeyecek şekilde kasaba ve şehirlere iskânı mecburidir.”
Alıntı: Kürt Dosyası – Uğur Mumcu, (Sf. 102) kitabından birebir alınmıştır.
Bilgi Bakkalı 