Bilgi Bakkalı

Aristo; “İnsan doğuştan bilmek ister!” Demiş. Bilgi Bakkalı, ‘bilmek’ isteyenler için yapıldı. Paylaşmaya ve eleştiriye açık, küfür, hakaret ve nefret söylemine kapalıdır. Bu Bakkal’dan çıkarken; değişmiş olarak çıkarsanız ve bilgilerin kaynağı olan kitapları merak edip okursanız amacıma ulaşmış olacağım.

recent posts

about

  • ZİYNET EŞYASI GİRİŞİNİ YASAKLAYAN KANUN TEKLİFİ

    24 Mart 1921 (1337) tarihinde 11. İçtima 1. Celse, Reisi Sâni Dr. Adnan Bey

    Ziynet Eşyası Girişinin Yasaklanması Hakkında Hasan Fehmi Bey’in Üç Maddelik Bir Kanun Teklifi:

    Madde 1- A Cetvelinde bulunan eşya ve maldan dış ülkelerde imal ve istihsal edilenlerin .. ithali men edilmiştir.

    Madde 2- İthal edilenlerin malları geri gönderilir. 

    Madde 3 – B Cetvelinde belirtilen eşyadan, 28. Temmuz 1920 tarihli kanunla alınmakta olan rüsum üç misli alınır. A Cetveli; Tütün, Ağız Tütünü, Hayvanat Derileri ve Döküntüleri, At Kılı, Mercan, Meşin, İpek veya Kadife Ayakkabı, Deri, Kürkler, Çeşitli Lüks Mallar. Moda Eşyası, Kuyumcu Eşyası, yapağı ve yün mamulâtı, İpek ve Mensucatı, Pamuk Mensucatı Vs. B Cetveli;  tahıllar, Meyveler, Çikolata, kakao Vs. Reçeller, şuruplar, Turşular, İçkiler, tahin, Her Nevi Ağaç, Hazır Elbiseler, Kozmetikler.”  

     Alıntı: TBMM Zabıt Ceridesi Cilt: 09 (1.03.1921 / 23.04.1921) (TBMM Matbaası 1954 yılı 2. Baskı – Devre;1 Sene; 2, İçtima; 11, Celse: 1, – Sf. 230) kitabından birebir alınmıştır.

  • KÜRDİSTAN MESELESİNİN OLMADIĞINA DAİR TELGRAF

    24 Mart 1921 (1337) tarihinde 11. İçtima 1. Celse, Reisi Sâni Dr. Adnan Bey

    (Meclis’e gelen bir telgrafta Kürdistan diye bir meselenin olmadığına dair bilgiler var. Midyat’tan Salhan Aşireti Reisi Ramazan Ağa, Çemişgezek Ordu Müfettişliğinden bir imza, Hasankeyf Aşiretinden bir imza, Şirvan Hukuk Müdürlüğünden bir imza, Kangal Canikli Aşireti Reisi Mustafa Bey, Bitlis Şeyhi Abdülbaki Efendi, Palu Ahalisinden imzalar, Hizan’dan Selahattin Ağa, Ahlat ve Şırnak eşrafından imzalar, Kahta Aşiret Reislerinden imzalar.)  Sf. 214

     Alıntı: TBMM Zabıt Ceridesi Cilt: 09 (1.03.1921 / 23.04.1921) (TBMM Matbaası 1954 yılı 2. Baskı – Devre;1 Sene; 2, İçtima; 11, Celse: 1, – Sf. 214) kitabından birebir alınmıştır.

  • BATUM VE MUSUL GİTTİ, HEM LAZLAR HEM DE KÜRTLER BÖLÜNDÜLER

    24 Mart 1921 (1337) tarihinde 11. İçtima 1. Celse, Reisi Sâni Dr. Adnan Bey

    Moskova Antlaşması Hakkında Beyanat: Türk tarafından; İktisat Vekili Yusuf Kemal, Maarif Vekili Rıza Nur, Moskova Sefiri Ali Fuat Paşa. Rusya Şuraları Federatif Sosyalist Cumhuriyeti Hükümeti Hâriciye Ehali (halk) Komiseri Yorgi Çiçerin, Merkez İcra Komitesi Azasından Celal Korkmazof.

    (Bir gün sonra 25 Mart’ta da Rusya İngiltere Ticaret Antlaşması imzalanıyor.)

    Türkiye Rusya Antlaşması:

    “Madde 1- Rusya… Hükümeti elyevm (bugün) BMM tarafından temsil edilmekte olan Türkiye Hükümeti Milliye’sinin muteber addetmediği Türkiye’ye ait hiçbir senedi tanımamayı kabul eder. (bravo sadaları) .. bilcümle devletlere tebliğ olunan Misakı Milli Ahitnamesinin ihtiva ettiği arazinin dâhil bulunduğu kabul edilmiştir.” (Ve şimdiki hududu tarif ediyor.) 

    Nusret Efendi (Erzurum); “-Vekil Bey, Batum dâhil midir?”

    Hariciye Vekâleti Vekili Muhtar Bey; “-Hayır!”

    Hüseyin Avni Bey; “-O halde Misakı Milli yoktur!”

    (Mustafa Kemal Paşa hudut mevzusunu okutturmuyor.) Sf. 205, 206      

    (Madde 2 de Batum limanı ve livası için, her türlü dini ve inanca sahip insanlara eşit davranan bir muhtar (özerk) idareden söz ediliyor. Madde 3’te Nahcivan, Azerbaycan himayesinde muhtar bir arazi teşkil ediyor.) 

    “Madde 4- .. Şark akvamının (doğu milletlerinin) hakkı hürriyet ve istiklâlini ve arzu ettikleri hükümet ile idare olunmak haklarını resmen tasdik ve teyit ederler.

    Madde 5- Boğazlar tüm ülkelerin ticari gemilerine açılacak. Sonra Karadeniz’e sahili olan ülkelerden bir konferans düzenlenecek. Bu konferansın kararlarında; Türkiye’nin hakkı hâkimiyeti mutlakasına (mutlak bağımsızlık hakkına) ve onun payitahtı (başkenti) olan İstanbul şehrinin emniyet ve asayişine bir gûna halel iras etmemesi (hiçbir şekilde zarar gelmemesi) şarttır. (bravo sadaları)”

      (Madde 6 daha önceki anlaşmaları keenlemyekûn addediyor. Madde 7 kapitülasyonları yok sayıyor.)

    “Madde 8- Taraflar birbirlerinin iç işlerine karışan hükümetlere yönelik teşkilatların ikametini kabul etmeyecek… Türkiye ve Rusya Kafkasya ve Sovyet Cumhuriyetlerine karşı da muamele-i mütekabile (karşılıklı işlemler) şartıyla aynı taahhütte bulunurlar.       

    Madde 9- İlişkilerin kesilmemesi için şimendifer, telgraf ve sair münakalatın (iletişim araçlarının) korunması ve geliştirilmesi…  

    Madde 10- Ülkelerin tebaalarının karşılıklı hukuku hakkında.

    Madde 11- Taraflar karşı tarafın tebaasına en çok himayeye mazhar (korunmayı hak etmiş) taraf muamelesi yapacaklardır.

    Madde 12- Kars ve Ardahan ahalisi isterlerse serbestçe Türkiye’yi terk edebilecek ve birlikte nakit eşyalarını da götürebilecekler, Gürcistan’a terk edilmiş olan Batum ahalisi için de aynı şey geçerli.

    Madde 13- Sivil useranın (esirlerin) Avrupa’da olanların üç ay, Asya’da olanların ise altı ay içerisinde Türkiye’ye iadesi taahhüt olunur. 

    Madde 14- En kısa zamanda konsolosluklar açılacak.

    Madde 15- Bu hükümleri diğer Kafkas ülkeleri tarafından da kabul edilmesini Rusya taahhüt eder. 

    Madde 16- tasdik ile ilgili konular.”

    Mebuslar bu antlaşmayı tartışmak istiyorlar ama reis celseyi kapatıyor. Antlaşmanın aslı ele geçince tartışılacak diyor.  Sf. 208

     Alıntı: TBMM Zabıt Ceridesi Cilt: 09 (1.03.1921 / 23.04.1921) (TBMM Matbaası 1954 yılı 2. Baskı – Devre;1 Sene; 2, İçtima; 11, Celse: 1, – Sf. 205 ile 208 arası) kitabından birebir alınmıştır.

  • TORPİL, YAĞMA, ARPALIK

    24 Mart 1921 (1337) tarihinde 11. İçtima 1. Celse, Reisi Sâni Dr. Adnan Bey

    1921 Yılı İçin Muvakkat Bütçe Görüşmeleri (Geçici Bütçe);

    Besim Atalay Bey (Antalya); “- ..İstanbul’dan her postada tümen tümen şair, alay alay edip, akın akın muharrir geliyor. Kaç sanatkâr, kaç demirci geldi? Kaç terzi geldi? Hep yiyici, hep mültemes (torpilli, iltimaslı) Yeni ihdas olunan müsteşarlıklar, sahipleri daha İnebolu’ya çıkmadan vaat ediliyor, harcırahlar oraya gönderiliyor. (sürekli alkışlar) Bugün müsteşarlıklar ihdas ediliyor (kuruluyor), yarın Nâzırlıklar ihdas edilecektir. Efendiler İstanbul zihniyeti, Babıâli zihniyeti aynen tatbik edilecektir.” Sf. 194

     Alıntı: TBMM Zabıt Ceridesi Cilt: 09 (1.03.1921 / 23.04.1921) (TBMM Matbaası 1954 yılı 2. Baskı – Devre;1 Sene; 2, İçtima; 11, Celse: 1, – Sf. 194) kitabından birebir alınmıştır.

  • RUSYA İLE ANLAŞMA YAPILDI, KOMÜNİST VE SOSYALİSTLER TASFİYE EDİLİYORLAR

    21 Mart 1921 (1337) tarihinde 10. İçtima 2. Celse Hafidir (gizlidir): Reisi Sâni Vekili Hasan Fehmi Bey

    Aşağıdaki notlar Gizli Celse Zabıtları 2 Cilt 2. Sf.24, 26) alınmıştır.

    Yeşil Ordu Davası Görüşülüyor:

    (Nazım Bey, Mehmet Şükrü Bey ve Şeyh Servet Efendi Haklarında 3. Şube evrakı okunmuş) 

    Nazım Bey (Tokat); “-Hasta olduğum bir cuma günü gizli celse yapılarak hakkımda bir karar üretilmesini isteyenler, iki ay önce hocalarını da kandırdılar ama Meclis bana sahip çıktı, dosyayı şubeye gönderdi. .. Bu Meclis’te ilk iftiraya uğrayan ben değilim. Şube mazbata muharririne soruyorum Meclis iç tüzüğüne göre şube ve encümenler tahkikatı (komisyonlar soruşturmayı) aleni (açık) yaparlar. … Biz ihtilal hükümetiyiz fakat kanunsuz hareket eden bir meclis değiliz. … Niçin benim hakkımda müzakere olunurken şubenin önüne bir adam dikmiştir. … şube başka hiç kimsenin ifadesine müracaat etmemiş. Mustafa Kemal Paşa Hazretlerini dinlemiş, Mustafa Kemal Paşa da bizi İngiliz muhibbi (seveni) olarak söylemiş.” (Nazım Bey özgeçmişini anlatıyor; Mustafa Kemal Paşa Samsun’dan Amasya’ya geliyor, Nazım Bey kurtuluşu Bolşeviklikte gördüm diyor. Ben de Amasya’ya gittim diyor ve devam ediyor:)   “Hamit Bey’e dedim ki; Paşa’nın müdafi vatan hususunda bir fikri var mıdır? Mütebellir (belirgin) bir fikri yoktur dedi. Amasya ve Tokat’ta yerli Bolşevik bir hareket kurduk.

    (Lazistan Mebusu Osman Bey’den de bahsediyor, Osman Bey Nazım Bey’i anında satıyor. Nazım Bey, bu işin tamamı Mustafa Kemal Paşa’nın bilgisi dâhilindedir diyor.)

      Nazım Bey (Tokat) “-Paşa Hazretlerinin bu teşkilattan haberi vardır. .. Yeşil Ordu hepsi mebus olmak üzere 14 kişiden ibarettir. Bir Genel Meclis’e sahiptir, ben de oraya dâhilim. … Hakkı Behiç Bey, Muhittin Baha Bey, Bendeniz, Sırrı Bey, Yunus Nadi Bey, Eyüp Sabri Bey (Eyüp Sabri Kolonyalarının sahibi), İbrahim Süreyya Bey, Raşit Bey (Çerkez Ethem’in ağabeyi), Şeyh Servet Efendi, Hacı Şükrü Bey, … Şimdi bu meselede Hükümetin bilgisinin olmadığına hanginiz kanaat getirirsiniz… Paşa’nın bilgisinin olmadığı nasıl mümkündür ki, ikisi hükümette olan kişiler bu işin içindedirler. Sonra, Paşa’nın (Mustafa Kemal) işi bırakın demesi Paşa’nın bu işe vakıf olduğunun delilidir. … Şimdi ben, İngiliz hayranı olduğum iddiasını göz önüne alırsak, Paşa ile en çok temasta bulunan adamlar, bu on dört kişi, beni aralarına aldılar. Yine Paşa’nın bilgisi ile beni kâtip yaptılar… Burada Yeşilordu teşkilatı olsun da ihtilal Hükümeti Reisi Paşa’nın bilgisi olmasın?  Yunus Nadi Bey’le Paşa’ya gittik; “Terki faaliyetimizi istediniz, biz de sizin emrinizi tuttuk. Şimdi ortalıkta bazı cereyanlar var, bir takım münasebetsiz adamlar çıkıyor teşkilat yapıyorlar. Biz bu teşkilatı böyle adamlara yaptırırsak bu memleket fena olur. Biz sizin elinizin alındayız.”  Bu sözü kâh muvafık (uygun) buldu, kâh muvafık bulmadı. Nihayet muvafakat eyledi. Ve o vakit,”

      Mustafa Kemal Paşa (Ankara); “-Neye muvafakat edildi? Müsaade eder misiniz?”  

      Nazım Bey; “-Mebuslardan bir halk zümresi teşkiline muvafakat eylediler. Halk tabirini Paşa, zümre tabirini Yunus Nadi Bey koydu. Bendeniz o zamana kadar.. bir halk zümresinin aleyhinde idim. .. Programı Yunus Nadi Bey yaptı.”   

    (Nazım Bey’in Rus elçiliğinden para aldığı söylendi, sonunda Şeyh Servet Efendi ile birlikte İstiklâl Mahkemesine verildi. TBMM Gizli Celse Zabıtları Cilt; 02 Sf. 24, 26 sayfalardan alıntı.)

     Alıntı: TBMM Zabıt Ceridesi Cilt: 09 (1.03.1921 / 23.04.1921) (TBMM Matbaası 1954 yılı 2. Baskı – Devre;1 Sene; 2, İçtima; 10, Celse: 1, Celse 2 Hafidir – (Gizli Celse Zabıtları 2 Cilt Sf. 24, 26) kitabından birebir alınmıştır.

  • REFET PAŞA, DEMİRCİ EFE’NİN MALLARINI GASP ETTİĞİ ORTAYA ÇIKINCA İSTİFA ETTİ

    21 Mart 1921 (1337) tarihinde 10. İçtima 1. Celse, Reisi Sâni Vekili Hasan Fehmi Bey

    Dâhiliye Vekili Refet Paşa Vekâlet Görevinden İstifa Ediyor:    

    (Refet Paşa işlerinin çokluğunu öne sürüyor. Dokuzuncu İçtimada yolsuzluk yaptığı öne sürülmüştü) Sf. 169

     Alıntı: TBMM Zabıt Ceridesi Cilt: 09 (1.03.1921 / 23.04.1921) (TBMM Matbaası 1954 yılı 2. Baskı – Devre;1 Sene; 2, İçtima; 10, Celse: 1, – Sf. 169) kitabından birebir alınmıştır.

  • “OSMAN BEY’İN ILGIN’DA, 291 KİŞİ ASMIŞ OLDUĞUNDAN MESULSÜNÜZ EFENDİLER”

    19 Mart 1921 (1337) tarihinde 9. İçtima 2. Celse, Reisi Sâni Vekili Hasan Fehmi Bey

    İstiklal Mahkemesi Adına İzahatlar;  

    Kastamonu İstiklal Mahkemesi Reisi Saruhan Mebusu Refik Şevket Bey; “-…beş ay zarfında, bunun içerisine asker firarileri de dâhil olmak üzere 823 kişiyi muhakeme ettik. .. bütün astıklarımız 9 kişidir, dördü eşkıya, ikisi casus ki biri Müslüman biri Hıristiyan, beş tane de asker firarisi asılmıştır. Bu asılan asker firarilerine tekrar kaçarsan idam ederiz dediğimiz halde kaçmışlardır. … Her hafta, her on beş günde bir Meclisi Âli’nize yaptığımız işler hakkında bir cetvel veriyorduk, onların burada okunması lâzım geliyordu, okunmamış.”  Sf.152 

    Samsun İstiklal Mahkemesi Başkanı Mustafa Necati Bey (Saruhan); “- Yüz altmış dava açılmış… 13 idam… asker firarisi yor. Eşkıyalıkla çok uğraştık….”   

    Mustafa Necati Bey (Saruhan); “-Rumlardan yakalananlar, yetmiş bin lira vererek yakayı kurtarmışlar. Bunu da söyle de heyet anlasın!” (Bu soruya hiç cevap gelmiyor.)  Sf.156

    Eskişehir İstiklâl Mahkemesi Başkanı Rasih Efendi (Antalya); “-Bu bölgede İstanbul’dan gelen çok sayıda casus ile karşılaşıyorduk. Kuvayı İnzibatiye’ye mensup (İstanbul Hükümetinin Kuvayı Milliyeye karşı oluşturduğu kuvvetler) kişilerden 12, Hıyaneti harbiye, casusluk, propaganda dan 141, firar sırasında eşkıyalıktan 24 kişi.”  Sf.157

    Konya İstiklâl Mahkemesi Reisi Osman Nuri (Bursa); “Beş yüzü aşkın karar verdik.” (Konya isyanı hakkına bilgi veriyor idamlar hakkında bilgi yok)

    6. Ocak.1921 Tarihli İçtimadan Alıntı;    

    Vehbi Efendi (Konya); (İstiklâl mahkemelerinin uygulamalarını kastederek) “- …Osman Bey’in Ilgın’da (Konya’nın kazası), yalnız ufak bir kazada, 291 kişi asmış olduğundan mesulsünüz efendiler.”

    Mehmet Şükrü Bey; “-….Hiçbir mahkemenin mahkûm etmediği binlerce insan asılmıştır. Bunun mesulü sizsiniz .. ben de dâhilim…  Osman Bey Ilgın’da bilâmuhâkeme getirmiş, koyun gibi insanları boğazlatmıştır. Bunun Hakkında ne yaptık? Çağırıldı da ne oldu bu adam? Yine bir Fırka kumandanı oldu!”

    Pozantı İstiklâl Mahkemesi Reisi Atıf Bey (Bayazıt); (Üç adet asker firarisi, iki eşkıya ve iki casus idam etmişler.) Sf. 162

     Alıntı: TBMM Zabıt Ceridesi Cilt: 09 (1.03.1921 / 23.04.1921) (TBMM Matbaası 1954 yılı 2. Baskı – Devre;1 Sene; 2, İçtima; 9, Celse: 2, – Sf.  ile  arası) kitabından birebir alınmıştır.

    BAKKAL’IN NOTU (2016): Osman Nuri Bey (Özpay) Doğum yeri ve tarihi: İstanbul – 1878 Baba ve annesinin adı: Abdi – Feride Tahsili ve bildiği yabancı diller: İstanbul Hukuk Mektebi Mesleği ve yaptığı görevler: Dava Vekili – İl Genel Meclis Üyesi ve Meclis 2. Başkanı, Baro Başkanı, Sivas Kongresi Bursa Temsilcisi – Osmanlı Meclis-i Mebusan IV. Dönem Bursa Mebusu – TBMM I. ve II. Dönem Bursa Milletvekili – Konya İstiklal Mahkemesi Reisi, Amasya İstiklal Mahkemesi Üyesi.

  • LONDRA KONFERANSI

    17 Mart 1921 (1337) tarihinde 8. İçtima 3. Celse Hafidir, Reis Mustafa Kemal Paşa

     Londra Konferansı Hakkında Görüşme:

    (Londra Murahhaslarının imzaladıkları belge, Rasih Efendi, Dr. Abidin Bey, Yahya galip Bey tarafından fena halde tenkit ediliyor.)

    İsmail Safa Bey (Mersin); “- …bizimle beraber mağlup olan dört millet daha var. Bunlar bizden daha kuvvetli.. milletlerdir. Bunlar İtilaf Devletlerinin yumrukları altında birkaç günlük rahat için… İtilaf Devletlerinin en sefil arzularına başlarını eğdiler... heyetin geri çağırılması lâzımdır.”

     Alıntı: TBMM Zabıt Ceridesi Cilt: 09 (1.03.1921 / 23.04.1921) (TBMM Matbaası 1954 yılı 2. Baskı – Devre;1 Sene; 2, İçtima; 8, Celse: 2 ve 3 Gizlidir, – Sf. ?) kitabından birebir alınmıştır.

  • MALTA’DAKİ RAHAT ESİRLER

    17 Mart 1921 (1337) tarihinde 8. İçtima 1. Celse hafidir (gizlidir), Reis Mustafa Kemal Paşa Hazretleri

    Malta Esirleri Hakkında Görüşme;

    (Malta’dan gelenlerin mektupları okundu, Dışişleri Bakanı Ahmet Muhtar Malta’daki esirlerimize karşılık esir alalım diyor ve nerelerde İngiliz zabitlerinin esir edileceği konusu konuşuluyor. Esirlerimizin kendilerine gönderilen paraları aldıklarını söylüyorlar.)

    4. Celse hafidir: Reis Mustafa Kemal Paşa

    Moskova Konferansı Hakkında görüşmeler.

    (Bu ciltte tutanaklar iyi tutulmamış ve kitap ta çok kötü hazırlanmış.)

     Alıntı: TBMM Zabıt Ceridesi Cilt: 09 (1.03.1921 / 23.04.1921) (TBMM Matbaası 1954 yılı 2. Baskı – Devre;1 Sene; 2, İçtima; 8, Celse: 1, – Sf. 130) kitabından birebir alınmıştır.

  • KÜRTLERİN BAĞLILIK BİLDİREN MEKTUBU

    17 Mart 1921 (1337) tarihinde 8. İçtima 1. Celse, Reis Mustafa Kemal Paşa Hazretleri

    Kütahya Mebusu Besim Atalay Bey’in Mevki Kumandanı İsmail Hakkı Bey’in Zulümleri Hakkındaki Takriri: (Besim Bey, İsmail hakkı Bey’in İstiklâl Mahkemesine verilmesi için direniyor, Mustafa Kemal Paşa da bu şikâyeti bakanlığa vermek istiyor, sonunda İstiklâl Mahkemesine veriliyor. Sf.130,131

    Kürt İleri Gelenlerinden Meclis’e Gönderilen Sadakat Mektubu;

                            “Ankara’da BMM Riyaseti Celile’sine;

      Kürtler, küçük lokmanın yutulacağını vaktinden çok evvel anlamışlardır. Türk birliğinden ayrılmak zihniyetinde bulunanları Kürtler kendi milletinden addetmezler (saymazlar). Kürtlerin mukadderatı Türklerin mukadderatı ile tevemdir. (birliktedir). Biz Kürtler, TBMM Hükümetinden başka halaskâr (kurtarıcı) beklemediğimiz gibi, Düveli İtilafiye’den (İtilaf Devletlerinden) merhamet dilenmeye tenezzül etmiyoruz. Misakı Milli dâhilinde sulh akdedilmesini teminen bütün varlığımızla Hükümetimize müzaheret (yardım) edeceğimizi TBMM Hükümeti dâhilinde Kürtlüğün ayrı bir umur (iş) olarak telakkisini (algılanmasını) hiçbir zaman işitmek istemediğimizi arz ile muzafferiyetler temenni ve takdimi tazimat eyleriz.”

    İzolu Aşireti Reisi Hacı Fiya Sebati,  

    Avuçlu Aşireti Reisi Mehmet,

    Bariçkan Aşireti Reisi Halil,

    Bükler Aşireti Reisi Hüseyin,                                   

    Ulemayı Ekrat’tan (Kürt Ulemasından) Bekir Sıtkı,             

    Ulemayı Ekrat’tan Rüştü, Avni, Halil, Hafız Mehmet,

    Eşrafı Ekrat’tan (İleri gelen, Şerefli Kürtlerden);

    İzdeli’li Fehim, Hüseyin,

    Cürdi Aşireti Reisi Mehmet,           

    Zevye Aşireti Reisi Halil,

    Deyukan Aşireti Reisi Hüseyin,     

    Eşraftan 2-3 kişi daha.”  Sf.132, 133

     Alıntı: TBMM Zabıt Ceridesi Cilt: 09 (1.03.1921 / 23.04.1921) (TBMM Matbaası 1954 yılı 2. Baskı – Devre;1 Sene; 2, İçtima; 8, Celse: 1, – Sf. 130 ile 133 arası) kitabından birebir alınmıştır.

  • CEPHE ZAMMI

    14 Mart 1921 (1337) tarihinde 7. İçtima 1. Celse, Reisi Sâni Dr. Adnan Bey

    Hacı Şükrü Bey Kemal Paşa’nın İddialarının İncelenmesi İçin “Acele Edilsin” Diyor:

    (Diyarbakır Mebusu Hacı Şükrü Bey Mustafa Kemal’in kendisi ile ilgili dile getirdiği iftiralar hakkında inceleme yapan encümenin bu işi bir an önce tamamlamasını isteyen takrir veriyor.)

    Mersin Mebusu Selahattin Bey Müdafai Milliye Encümeni Mazbata Muharriri oluyor. Sf.103    

    2.Celse Reisi Sâni Dr. Adnan Bey

    Cephe Zammı Kanunu’nun Genelkurmay Personelini de Kapsaması Hakkında Bir Görüşme.

    Maliye Vekili diyor ki Genelkurmay ve Müdafai Milliye Vekâletleri karargâhlarına da verelim mi? Mehmet Şükrü Bey bu zammı cephedekilere verdik diyor ve tartışma çıkıyor:

    Mustafa Kemal Paşa (Ankara); “-Memleketin her tarafı cephe olduğuna göre bu cephenin ortasında bulunan Erkânı Harbiyei Umumiye de (Genelkurmay da) cephede sayılır. … cephe zammı vermemeli. fakat bizim Erkânı Harbiyei Umumiye karargâhı muhariptir (savaşçıdır).”

    Müdafi-i Milliye Encümenine havale ettiler. Sf.120 

     Alıntı: TBMM Zabıt Ceridesi Cilt: 09 (1.03.1921 / 23.04.1921) (TBMM Matbaası 1954 yılı 2. Baskı – Devre;1 Sene; 2, İçtima; 7, Celse: 1, – Sf. 120) kitabından birebir alınmıştır.

  • İSİKLÂL MARŞI’NA İTİRAZLAR

    10 Mart 1921 (1337) tarihinde 5. İçtima 1. Celse, Reisi Sâni Dr. Adnan Bey

    İstiklal Marşı Hakkında İtirazlar Görüşülüyor.

    (Muhittin Baha Bey söz alarak, M rumuzlu şiir benimdir ve bu yarışmadan çekiliyorum, yine Kemalettin Kamu adlı şair de vazgeçiyor diyor.) Sf. 85      

    Tunalı Hilmi Bey (Bolu); “-..bu marş milletin ruhundan doğma bir marş değildir. Bana mektuplar geldi, diğer şiirlerin daha iyi olduğunu iddia ediyorlar. Bir komisyon kurulup sonra bu işler yapılmalıydı.”  Sf. 87 

    (İstiklâl marşı konusu çok tartışılıyor, Karesi Mebusu Hasan Basri Bey’in takriri Akif’in şiirinin kabulü yönünde idi, sürekli gürültü ve alkış sesleri arasında takrir kabul edildi. Şiddetli ve sürekli alkışlar arasında şiir tekrar okundu.) Sf. 90

     Alıntı: TBMM Zabıt Ceridesi Cilt: 09 (1.03.1921 / 23.04.1921) (TBMM Matbaası 1954 yılı 2. Baskı – Devre;1 Sene; 2, İçtima; 5, Celse: 1, – Sf. 90) kitabından birebir alınmıştır.

  • PAPA İLE MUSTAFA KEMAL PAŞA ARASINDA MEKTUPLAŞMALAR

    10 Mart 1921 (1337) tarihinde 5. İçtima 1. Celse, Reisi Sâni Dr. Adnan Bey

    Papa İle Mustafa Kemal Paşa Arasında Anadolu’daki Hıristiyanların Durumu İle İlgili Mektuplaşmalar;

    (Papa’nın Dışişleri Bakanı Kardinal Gaspari imzalı mektupta, Kafkasya ve Anadolu’da Hıristiyanların can ve mal güvenliğinin sağlanması isteniyor, Meclis’in verdiği cevapta ise diplomatik bir üslupla 24 Nisan 1920 deki Paşa’nın nutku gönderiliyor.) Sf. 90, 91

    İçtima: 6 Celse:1

    Ali Cenani Bey Antep Mebusu Oluyor.

    (Antep eski Mebusu olan Ali Cenani Bey, Malta’da, Mebus listesine dâhil edilmemiş, oylanıyor ve dâhil ediliyor.)

     Alıntı: TBMM Zabıt Ceridesi Cilt: 09 (1.03.1921 / 23.04.1921) (TBMM Matbaası 1954 yılı 2. Baskı – Devre;1 Sene; 2, İçtima; 5 ve 6 Celse: 1, – Sf. 90, 91) kitabından birebir alınmıştır.

  • HARİCİYE VEKİLİ, BATUM KUŞATILMIŞ, SIRADA AHISKA VAR DİYOR, DOĞRU DEĞİL

    10 Mart 1921 (1337) tarihinde 5. İçtima 1. Celse, Reisi Sâni Dr. Adnan Bey

    Hâriciye Vekilinin Londra Konferansı Hakkındaki Beyanatı;

    Hâriciye Vekâleti Vekili Muhtar Bey (İstanbul); “- …Kürdistan meselesine gelince; Böyle bir mesele bizde mevcut değildir. .. yalnız bir Türkiye meselesi vardır. .. şark konusuna gelince, … Batum liman, şehir ve Livasının işgaline karar verilmiş (alkışlar) ve ordu bu işgali tahtı karara (karar altına) almıştır. (Şiddetli ve sürekli alkışlar) … Ağıl, Güllük, Ahıska kazalarının dahi bu suretle tarafımızdan işgali için tarafeyn (taraflar) beyninde (arasında) muvafakat hâsıl olmuştur (anlaşma elde edilmiştir.)  .. Ahıska işgal edilmiştir diğer yerlerin işgali de bu sabaha kadar biter….”  Sf. 67

     Alıntı: TBMM Zabıt Ceridesi Cilt: 09 (1.03.1921 / 23.04.1921) (TBMM Matbaası 1954 yılı 2. Baskı – Devre;1 Sene; 2, İçtima; 5, Celse: 1, – Sf.  ile  arası) kitabından birebir alınmıştır.

  • MECLİS’İN: 1. DEVRE, 1. SENESİNİN İSTATİSTİĞİ

    159 İçtima (Genel Kurul) yapıldı, 51’i Gizli, 356’sı Aleni olmak üzere toplam 407 Celse (oturum) yapıldı.

    252 Kanun Teklifinin 104’ü Kabul Edildi 149’u Reddedildi, 55 Kanun Teklifi Bir Sonraki Devreye Devir Etti, 67 Kanun Teklifi ise Heyeti Vekileye Tevdi Edildi, 6 Kanunun Müzakeresi Tehir Edildi. Toplam 381 Kanun ile uğraşıldı.

    Hükümete Toplam 122 Adet İstizah yani Gensoru Verildi.

    Meclis’in 2. senesi 1 Mart 1921 itibarıyla başladı.

    Alıntı: TBMM Zabıt Ceridesi Cilt: 08 (31.01.1921 / 28.02.1921) (TBMM Matbaası 1959 yılı 3. Baskı – Devre;1 Sene;1, İçtima; 159, Celse: ? – Sf. 555) kitabından birebir alınmıştır.

  • İTALYANLARDAN NAL SATIN ALINACAK AMA İŞ ŞAİBELİ

    10 Mart 1921 (1337) tarihinde 5. İçtima 1. Celse, Reisi Sâni (ikinci başkan) Dr. Adnan Bey

    Dr. Adnan Bey’in Yerine Sıhhiye Vekili (sağlık bakanı) Seçimi Yapılıyor.

    Dr. Refik (Saydam) Bey 105 reyle Sıhhiye Vekilliğine seçiliyor. Sf.46

    Günün 24 Saat Olarak Kabulü Hakkında Kanun Teklifi Var.

    (Takrir sahibi Tunalı Hilmi Bey. Red sedaları ve gürültüler var.) Sf. 51

    Heyeti Vekîle’nin Görev ve Yetkilerini Belirleyen Kanunun Görüşüldüğü Encümeni Mahsusa’nın Yeniden Seçilmesi Hakkında Hüseyin Avni Bey’in Takriri Görüşülüyor.

    (Mehmet Şükrü Bey de destekliyor ama bu teklif red ediliyor.) Sf. 52

    Ziraat Aletlerinin Satın Alınması Hakkında Vekâlet Tezkeresi Görüşülüyor; 10.3.1921

    İktisat Vekili Mahmut Celal Bey (Saruhan); “-… çiftçinin hayvanlarının nalı bile memleketimizde bulunmuyor.” 

    (Satın alma listesi soruluyor bilseydim yanımda getirdim diyor. Nal ve pulluktan bahsediyor.)

    Hüseyin Avni Bey; “-Bir nal fabrikası ihdas etseniz (kursanız) daha münasip (uygun) olur.” 

    Yusuf Ziya Bey (Mersin); “-Basit bir şey sordum, ne alınacak diye cevap vermedi. … Yalnız Konya Ovasında iki milyon liralık âlâtı ziraiye (zirai aletler) çürümektedir. .. bunları tamir ettirin, bunları tamir edecek ustalarımız vardır.”  Sf. 55    

    Emin Bey (Eskişehir); “- .. işittim ki; ilk önce İtalyanlardan sorulmuş, sonra… İtalya’dan gelen listelerden daha dûn (aşağı) bir fiyatla başka yerden teklif vaki olmuş. Hatta birisi bendenize söylüyor; ben noksan fiyatla teklif yaptım kabul edilmedi, yine Avrupa’ya sipariş ediliyor dedi. (İsmini lütfediniz sesleri.) Suat Bey isminde bir zat söyledi.”  Sf.57 

    (Tüm ısrarlara rağmen Celal Bayar Bey Avrupa’dan getirilecek malzeme listesini veremiyor, vermiyor. Ve bu işlemin görüşülmesi sonraya bırakılıyor. Celal Bey bunu güvensizlik olarak kabul edip Oylama istiyor Meclis ona güvenoyu veriyor.) Sf.62, 63  

    Alıntı: TBMM Zabıt Ceridesi Cilt: 09 (1.03.1921 / 23.04.1921) (TBMM Matbaası 1954 yılı 2. Baskı – Devre;1 Sene; 2, İçtima; 5, Celse: 1, – Sf. 62, 63) kitabından birebir alınmıştır.

     

  • MECLİS YETER SAYISI

    7 Mart 1921 (1337) tarihinde 4. İçtima 1. Celse, Reis Mustafa Kemal Paşa Hazretleri.

    Nisabı Müzakere Yani Görüşme Yeter Sayısı Kanununun Tadili Hakkında;

    (8 Eylül 1920’de kabul edilen bu kanun ile Meclis’in toplantı yapabilmesi için, her seçim bölgesinin beş azası olacağı hesabı ile toplananların yarısından bir fazlası olan rakam celse yeter sayısı olarak kabul edilmişti. Bu teklif reddediliyor.)  Sf. 35

    2.Celse; Reis Mustafa Kemal Paşa Hazretleri.

      Kâtip seçimlerine devam 

      3.Celse; Reisi Sâni Dr. Adnan Bey

      Meclis kâtipliklerine Lazistan Mebusu Ziya Hurşit ve Muş Mebusu Sait Bey kâtip seçildiler.  Sf.43 

     Alıntı: TBMM Zabıt Ceridesi Cilt: 09 (1.03.1921 / 23.04.1921) (TBMM Matbaası 1954 yılı 2. Baskı – Devre;1 Sene; 2, İçtima; 3, Celse: 1, – Sf. 43) kitabından birebir alınmıştır.

  • ANTEP FRANSIZLARIN ELİNE DÜŞMÜŞ

    5 Mart 1921 (1337) tarihinde 3. İçtima 1. Celse,

    Antep Fransızların Eline Düşmüş.

    Sakat Kalanlara Meclis’ten Yardım Gönderiliyor. Sf. 23, 25

    2.Celse: Reisi Sani (ikinci başkan) Dr. Adnan Bey.

    Divan-ı Riyaset Kâtipleri seçimi. Sf. 26, 27

     Alıntı: TBMM Zabıt Ceridesi Cilt: 09 (1.03.1921 / 23.04.1921) (TBMM Matbaası 1954 yılı 2. Baskı – Devre;1 Sene; 2, İçtima; 3, Celse: 1, – Sf. 23 ile 28 arası) kitabından birebir alınmıştır.

  • MECLİS BAŞKANLK DİVANI SEÇİMLERİ

    2 Mart 1921 (1337) tarihinde 2. İçtima 1. Celse, Reis Mustafa Kemal Paşa Hazretleri

    Reis-i Sani (ikinci Başkan) Seçimi Yapıldı. Dr. Adnan Bey Kazandı. 

    (Seçime katılan üye sayısı 174 Dr. Adnan Bey 111 oy ile İkinci Başkan, yani Reisi sâni seçildi.) Sf.17    

    2.Celse: Reis Mustafa Kemal Paşa Hazretleri

    Reisi Sani (İkinci Başkanın) Vekillerinin Seçimi Yapıldı.

    Gümüşhane Mebusu Hasan Fehmi Bey 103, Abdullah Azmi Bey 93 rey ile Reis-i Sani Vekili seçildiler.  

    3.Celse: Reis Mustafa Kemal Paşa Hazretleri.

    İdare Memurları ve Divanı Riyaset Kâtiplerinin Seçimi Yapıldı

    4.Celse: Reis Mustafa Kemal Paşa Hazretleri.

    Seçimlere devam edildi. Sf. 20   

     Alıntı: TBMM Zabıt Ceridesi Cilt: 09 (1.03.1921 / 23.04.1921) (TBMM Matbaası 1954 yılı 2. Baskı – Devre;1 Sene; 2, İçtima; 2, Celse: 1, 2, 3, 4 – Sf. 13 ile 20 arası) kitabından birebir alınmıştır.

  • MECLİS İKİNCİ BAŞKANI SEÇİMİ

    1 Mart 1921 (1337) tarihinde 1. İçtima 1. Celse, Reis Mustafa Kemal Paşa Hazretleri.

    Reisi Sani (İkinci Başkan) Seçimi Yapıldı.

    171 kişi katıldı, Celalettin Arif Bey 82 Dr. Adnan Bey ise 80 oy aldı. Karar yeter sayısı 86 olduğundan bu seçim sonraki İçtima’ya (Genel Kurul’a) kaldı. Sf.12  

     Alıntı: TBMM Zabıt Ceridesi Cilt: 09 (1.03.1921 / 23.04.1921) (TBMM Matbaası 1954 yılı 2. Baskı – Devre;1 Sene;2, İçtima; 1, Celse: 1, – Sf. 4 ile 12 arası) kitabından birebir alınmıştır.