Bilgi Bakkalı

Aristo; “İnsan doğuştan bilmek ister!” Demiş. Bilgi Bakkalı, ‘bilmek’ isteyenler için yapıldı. Paylaşmaya ve eleştiriye açık, küfür, hakaret ve nefret söylemine kapalıdır. Bu Bakkal’dan çıkarken; değişmiş olarak çıkarsanız ve bilgilerin kaynağı olan kitapları merak edip okursanız amacıma ulaşmış olacağım.

recent posts

about

  • LOZAN 6/16; YABANCI ŞİRKET VE KİŞİLERE VERGİ GÜVENCESİ

     21 Ağustos 1339 (1923) tarihinde İçtima: 7, Celse:1, Reisisani Ali Fuat Paşa

    Lozan Sulh Muahedenamesi Devamı

    Vergi ile ilgili Hükümler:

    (8. Maddede anlaşma yapan devletlerin vatandaşları Türkiye’deki ticaretleri esnasında yerli halktan daha fazla bir vergilendirmeye tabi tutulmayacaklardır.) 

    (Madde 10’da ise vergi muafiyetlerinin bunlara da aynen uygulanacağını yazıyor.) Sf. 166

     Alıntı: TBMM Zabıt Ceridesi Cilt: 30 (11.08.1923 / 8.09.1923) (TBMM Matbaası 1961 yılı 3. Baskı – Devre; 2, Sene; 1, İçtima; 7, Celse: 1, – Sf. 166) kitabından birebir alınmıştır.

  • LOZAN 5/16; YABANCI ŞİRKETLERE KOLAYLIKLAR TANINMIŞ, KAPİTÜLASYON MU?

     21 Ağustos 1339 (1923) tarihinde İçtima: 7, Celse:1, Reisisani Ali Fuat Paşa

    Lozan Sulh Muahedenamesi Devamı  

    İkâmet ve Salahiyet-İ Adliye Hakkında Mukavele; (Yerleşimler, Adli Yetkiler Hakkında Sözleşme):

    Madde 5- Diğer düvel-i akideden (Sözleşmeyi imzalayan diğer devletlerden) herhangi birinin memâlikinde (ülkesinde) usulüne tevfikân (usulüne uygun olarak) teşekkül etmiş (kurulmuş) olan ticari, sınai veya mâli şirketler .. nakliye ve sigorta şirketleri dâhil  olduğu halde .. Türkiye’de tanınacaktır. .. Şirekâtı mezkûre (zikredilen şirketler, söz konusu şirketler) teşekküllerine (kuruluşlarına), ehliyetlerine ve dava ikamesi ve def-i hakkına (dava açılması ve vazgeçilmesi hakkına) müteallik (ilişkin) bilcümle hususatta (bütün hususlarda) kanun-u millilerine tevfikan (kendi milli kanunlarına uygun olarak) muamele (işlem) gösterilecektir. Mezkûr şirketler (söz konusu şirketler) Türkiye memâlikinde teessüs edebilecekler (Türkiye’de kurulabilecekler) ve teşekkül eylemiş (kurulmuş) oldukları memleket tebaası (vatandaşı) tarafından icra edilecek (yapılacak) olan ve mezkûr memalikte (söz konusu memleketlerde) milli şirketlere memnu (yasak) olmayan her türlü ticaret ve sanatları icra eyleyecekledir. .. Şirekâtı mezkûre (bu şirketler), kavanin ve nizamat-ı memlekete (memleketin kanun ve yönetmeliklerine) tevfik-i hareket eyleyerek (uygun hareket ederek) her türlü emval-i menkûleyi (her türlü menkul değerleri) ihraz (kazanma), tasarruf (biriktirme) ve devir ve füruht (devretme ve vaz geçme) hakkına mâlik (sahip)olacaklardır. Şirketin ifayı muamele edebilmesi (işlem yapabilmesi) için lâzım olan emvâl-i gayrimenkule (gayrimenkul değerler) hakkında dahi aynı hüküm cari (geçerli) olacak ise de bu ahvalde (hallerde) emval-i gayrimenkule ihrazı keyfiyeti (gayrimenkul kazanma amacı) şirketin hedef-i mahsusa teşekkülü olmamak mukarrerdir (Şirketin gayrimenkul kazanmak gibi bir özel amacı olmaması şartıyla gayrimenkul alabilecekleri kararlaştırılmıştır.)   

      Madde 6- (Yukarıda bahsedilen şirket yetkilileri askerlikten ve bedelden muaf olacaklardır.)  ..menfaat-i ammeye (kamu yararına) müstenit olduğu (dayandığı) kanunen mütehakkak (hak edilmiş) bir sebep bulunmadıkça ve kendilerine evvelce muhik (hak edilmiş) tazminat verilmedikçe tebaayı mezkûrenin (belirtilen vatandaşların) emvâli (malları) istimlâk olunamayacak (kamulaştırılamayacak)…. Sf.162, 163 

    Alıntı: TBMM Zabıt Ceridesi Cilt: 30 (11.08.1923 / 8.09.1923) (TBMM Matbaası 1961 yılı 3. Baskı – Devre; 2, Sene; 1, İçtima; 7, Celse: 1, – Sf. 162, 163) kitabından birebir alınmıştır.

     

  • LOZAN 4/16; OSMANLI’NIN BÜTÜN BORÇLARINI SAHİPLENİYORUZ

     21 Ağustos 1339 (1923) tarihinde İçtima: 7, Celse:1, Reisisani Ali Fuat Paşa

    Fasıl 4 – Ahkâm-ı Maliye; (Osmanlının tüm borçlarını üstleniyoruz, Osmanlıdan ayrılan devletler kendi borçlarını ödeyecekler. Ahkâm-ı İktisadiye, Boğazların Tabi Olacağı Usule Dair Mukavelenâme, Trakya Hududuna Dair Mukavelenâme, TBMM Zabıt Ceridesi Sf. 150 ile 160 arasında.)

     Alıntı: TBMM Zabıt Ceridesi Cilt: 30 (11.08.1923 / 8.09.1923) (TBMM Matbaası 1961 yılı 3. Baskı – Devre; 2, Sene; 1, İçtima; 7, Celse: 1, – Sf.  ile  arası) kitabından birebir alınmıştır.

  • LOZAN 3/16; İNSAN HAKLARI, ADLİ KAPİTÜLASYONLAR

     21 Ağustos 1339 (1923) tarihinde İçtima: 7, Celse:1, Reisisani Ali Fuat Paşa

    Lozan Sulh Muahadenamesi Yani Barış Antlaşmalarının Devamı

    Fasıl 3- Ekalliyetlerin Himâyesi (Azınlıkların Korunması): (Bu fasılda 37. maddeden 44. maddeye kadar olan konulara Türk hükümeti harfiyyen uymayı taahhüt eder diyor. Bu maddelere aykırı kanun, nizam, resmi muamele olmaz diyor.) 

    Madde 38- Türk Hükümeti tevellüt (doğum tarihi), milliyet, lisan, ırk yâda din tefrik etmeksizin (ayırmaksızın) Türkiye ahalisinin kâffesine (tamamına) hayat ve hürriyetlerine himaye-i tamme ve kâmile (tam ve olgun koruma) bahşetmeyi taahhüt eder. Türkiye’nin bütün ahalisi intizam-ı amme (kamu düzeni) ve adab-ı umumiye ile (genel edep kuralları ile) gayrikâbil-i telif olmayan (bağdaşması mümkün olmayan) her din, mezhep veya itikadın gerek umumi (genel) ve gerekse hususi (özel) surette serbesti-i icrası (özgürce yerine getirilmesi) hakkına malik (sahip) olacaklardır. Ekalliyetler (azınlıklar) seyahat ve yurt dışına çıkma haklarına sahip olacaklardır. Sf.119

    Madde 39- Gayrimüslim ekalliyetlere (azınlıklara) mensup Türk tebaası (vatandaşları), Müslümanların istifade ettikleri (yararlandıkları) aynı hukuk-u medeniye (medeni hukuk) ve siyasiyeden (siyasi haklardan) istifade edeceklerdir (yararlanacaklardır).  Türkiye’nin bütün ahalisi, din tefrik edilmeksizin (dini fark gözetilmeksizin) kanun nazarında müsavi (kanun gözünde eşit) olacaklardır. .. Bilumum Türk tebaasının münasebat-ı hususiye (özel ilişkiler) ve ticariyede (ticarette), gerek din, matbuat (basın) veya her nevi neşriyat (yayın) hususunda ve gerek içtimaı umumiyede (sosyal hayatta) herhangi bir lisanı (dili) istimal (kullanma) hakkına malik olmalarına karşı hiçbir kayıt vaz’ edilmeyecektir (hiçbir sınırlama konulmayacaktır).  Lisan-ı resmi (resmi dil) mevcut olmakla beraber, Türkçeden gayri lisan ile mütekellim bulunan (konuşan) Türk tebaasına (vatandaşına) hâkim huzurunda kolaylık sağlanacaktır.  Sf.119   

    Madde 40-  Gayrimüslim ekalliyetler (Müslüman olmayan azınlıklar) bilhassa (özellikle) masrafları kendilerine ait olmak üzere her türlü müessesât-ı hayriye (hayır kurumları), diniye veya içtimaiyeyi (hayır işleri, dini ve sosyal kurumları), her türlü mektep ve sair müessesatı (kurumları), talim ve terbiyeyi (öğretim ve eğitimi), tesis, idare ve murakabe etmek (kurmak, yönetmek ve denetlemek) ve buralarda kendi lisanlarını serbestçe istimal (kullanmak) ve ayin-i dinlerini (dini ibadetlerini) serbestçe icra eylemek hususlarında müsavi (eşit) hukuka malik (sahip) olacaklardır.   

    Madde 41- Ekalliyetlerin (azınlıkların) mühim nispette (önemli oranda) oldukları yerlerde, çocukları Türk çocuklarının tahsil ettikleri mekteplerde kendi lisanları ile okumaları hususunda kolaylıklar temin edilecektir.  Gayrimüslim ekalliyetlere (Müslüman olmayan azınlıklara) mensup (ait) Türk tebaasının (vatandaşlarının) mühim nispette (önemli oranda) mevcut oldukları şehirlerde veya kasabalarda devlet bütçesi, belediye vesair (ve diğer) bütçeler tarafından terbiye (eğitim), din veya emrihayır (hayır işleri) maksadıyla (amacı ile) tahsis edilen (ayrılmış olan) meblağdan (parasal tutardan) bu ekalliyetlere de (azınlıklara da) muhik (hakları olan) bir hisse (pay) temin olunacaktır. Sf.119-120  

    Madde 42-  Türkiye Hükümeti gayrimüslim ekalliyetlerin (Müslüman olmayan azınlıkların) hukuk-u aile ve ahkâm-ı şahsiyeleri (ailevi ve kişisel hukukları) bahsinde bu mesailin (işlerin) mezkûr ekalliyetlerin (belirlenmiş azınlıkların) örf (gelenek) ve adetlerince hal ve fasl edilmesine (çözülmesine) müsait ahkâmın (uygun hükümlerin) vaz’ına (belirlenmesine) muvafakat eder (uygun görür, katılır). (Bu çok açık bir adli kapitülasyondur. 1996)  İşbu ahkâm (bu hükümler) Türkiye Hükümeti ile alakadar ekalliyetlerin (ilgili azınlıkların) her birinin müsavi (eşit) miktarda mümessillerden mürekkep (temsilcilerinden oluşmuş) hususi (özel) komisyonlar tarafından tanzim olunacaktır (düzenlenecektir). İhtilaf vukuunda (anlaşmazlık halinde) Türk Hükümetiyle Cemiyet-i Akvam Meclisi Avrupa hukukşinasları (birleşmiş milletlerin Avrupa hukukçuları) meyanında (arasından) müntehap (seçilmiş) bir hakem, alelhakem-i bilittifak (herkesin katılacağı bir hakem) tayin edeceklerdir. Türkiye Hükümeti…  bunlara ait kilise, havra, mezarlık gibi müesseselere her türlü himayeyi (yardımı) bahşeylemeyi (gönülden vermeyi, bağışlamayı) taahhüt eder.  Sf. 120  

    Madde 44- İşbu faslın yukarıki (yukarıdaki) maddelerinin Türkiye’nin gayrimüslim ekalliyetlere (Müslüman olmayan azınlıklara) taahhüt ettiği mertebede (güvence verdiği seviyede) ahkâm-ı mezkûrenin (zikredilen, sözü edilen hükümlerin) beynelmilel menfaati haiz taahhüdat teşkil etmelerini (uluslararası yararlarını içeren taahhütleri yani garantileri oluşturmalarını) ve Cemiyet-i Akvamın (Birleşmiş Milletler’in) kefaleti altına vaz’ edilmelerini (garantörlüğünün altına sunulmalarını) kabul eyler. .. Cemiyet-i Akvam’ın bu konudaki itirazlarını Hükümet Meclis’e intikâl ettirir (nakleder, yansıtır), Meclis münasip ve müessir (uygun ve etkili) tedabiri (tedbirleri) alır. .. Türk Hükümeti bu kâbilden (türden) olan her ihtilafın diğer taraf talep etiği takdirde Beynelmilel Adalet Mahkemesi Dairesine tevdiini (gönderilmesini, yönlendirilmesini) kabul eder. Mahkeme-i Daiminin kararı kâbili istinaf olmayıp (temyizi yoktur) .. Sf.120 

    (Madde 45’de bu fasıldaki hükümler Yunanistan için de geçerlidir diyor. Yani galip gelen taraf da yenilen taraf ta Adli kapitülasyona tabidir diyor.)  Sf.125

     Alıntı: TBMM Zabıt Ceridesi Cilt: 30 (11.08.1923 / 8.09.1923) (TBMM Matbaası 1961 yılı 3. Baskı – Devre; 2, Sene; 1, İçtima; 7, Celse: 1, – Sf. 119 ile 125 arası) kitabından birebir alınmıştır.

  • LOZAN (2/16); MUSUL İNGİLİZE, ADALAR YUNAN’A KIBRIS ORTADA KALMIŞ

     21 Ağustos 1339 (1923) tarihinde İçtima: 7, Celse:1, Reisisani Ali Fuat Paşa

    Fasıl 1- Siyasi Mevad (Maddeler): (Musul Meselesi muallâkta yani boşlukta kalmış.) 

    Madde 3- 

    2. Irak ile: Türkiye ile Irak arasındaki hudut, dokuz ay zarfında (içerisinde) Türkiye ile Büyük Britanya suret-i muslihânede (suhuletle, sakin ve uysal bir biçimde) tayin edilecektir (belirlenecektir). Tayin olunan müddet zarfında (belirlenen zaman içerisinde) iki hükümet arasında itilaf (anlaşma) husule gelmediği (oluşmadığı, ortaya çıkmadığı) takdirde, ihtilaf (anlaşmazlık) Cemiyet-i Akvam (Birleşmiş Milletler’in ilk kuruluşu) Meclisi’ne arz olunacaktır (sunulacaktır).   Hatt-ı hudut (hudut çizgisi) hakkında ittihaz olunacak (verilecek) karara intizâren (karar çıkıncaya kadar, karar beklenirken) Türkiye ve Britanya hükümetleri, mukadderat-ı katiyesi (kesin geleceği) bu karara muallâk olan (bu karara kadar belirsiz olan) arazinin hali hazırında (mevcut durumunda) herhangi bir tebeddül ikama (değişiklik yapılmasına) bahis olacak mahiyette (içerikte) hiçbir hareket-i askeriye ve sairede bulunmamayı mütekabilen (karşılıklı olarak) taahhüt ederler.  Sf.113

    Madde 17- Türkiye’nin Mısır ve Sudan üzerindeki bütün hukuk ve müstenidatından (dayanaklarından, üslerinden) feragatinin (vaz geçtiğinin) hükmü 5 Teşrinisani 1914 tarihinden muteberdir (geçerlidir). Sf.115

    …. Madde 20- Kıbrıs’ın Britanya hükümeti tarafından 5 Teşrinisani 1914’te ilân olunan ilhâkını (terk edilmesini) Türkiye tanıdığını beyan eder.  Sf.116

    …. Madde 22 – Türkiye, yirmi yedinci maddenin ahkâm-ı umumiyesine (genel hükümlerine) halel (zarar) gelmemek şartiyle 18 Teşrinievvel 1912 tarihli Lozan Muahedesi ve ona müteallik senedât mucibince (ona dayanan senetler gereğince) her ne mahiyette (içerikte) olursa olsun, Trablusgarp (Libya) üzerinde haiz olduğu kâffe-i hukuk (bütün hukuk) ve imtiyazâtın (ayrıcalıklarının) ilgayı katiyesini (kesinlikle ortadan kalkmasını) tanıdığını beyan eder.  Sf.116  

    … Madde 25- … eski Almanya İmparatorluğu, Avusturya – Macaristan ve Bulgaristan arazisine dair ittihaz olunmuş veya olunacak (kararlaştırılmış ve kararlaştırılacak olan) mukarreratı (kararları) kabul etmeyi ve böylece tayin edilen hudutlar dâhilindeki yeni devletleri tanımayı taahhüt eder.

    (Türkiye, birlikte savaşa katıldığı ülkelerin diğer ülkelerle yaptığı ve yapacağı anlaşmaları da kabul ediyor. Türkiye, henüz yapılmamış anlaşmaları da kabul etmiş oluyor.)  Sf.117 

    … Madde 27- Türkiye Hükümeti ve Türk memurini tarafından, Türk arazisi haricinde işbu muahedeye vazı ul imza (bu anlaşmaya imza koymuş) diğer devletlerin taht-ı hâkimiyetlerinde (egemenliği altında) veya himayesinde (koruması altında) bulunan arazi tebaasıyla (vatandaşları ile), Türkiye’den ayrılan arazi tebaası (vatandaşları) üzerinde siyasi, teşrii (yasama yetkisi) veya idari hususatta herhangi bir sebebe müstenit olursa olsun (hangi sebebe dayanırsa dayansın) hiçbir salahiyet (yetki) veya hakk-ı kaza (yasal hak) istimal edilmeyecektir (kullanılamayacaktır). Şurası mukarrardır ki (kararlaştırılmıştır ki) memurin-i mezhebiye-i islamiyenin (Müslüman mezheplerin görevlilerinin) vazaif-i diniyelerine (dini görevlerine) halel iras olunamaz. (zarar verilmesine sebep olunamaz) Sf.117  

    Madde 28 (Bu Maddede kapitülasyonların tamamı mülgadır (kaldırılmıştır) deniliyor. Aslında 1914’de İttihat ve Terakki hükümeti kapitülasyonları zaten kaldırmıştı. Ayrıca adli kapitülasyon kaldı.)   

    Madde 29- Fransız tebaası Faslılar ve Tunuslular Türkiye’de diğer Fransız tebaasının tabi olduğu usulün her hususta aynısına tabi olacaklardır.

    Fasıl 2 – Tabiiyetler: (Vatandaşlıklar) 

    Madde 30-  (Türkiye’den ayrılan arazide yaşayanlar o ülkenin tebaası olurlar.)

    Madde 31- (18 yaşını geçmiş olanlar 2 sene içerisinde Türkiye’ye dönebileceklerdir.)

     Alıntı: TBMM Zabıt Ceridesi Cilt: 30 (11.08.1923 / 8.09.1923) (TBMM Matbaası 1961 yılı 3. Baskı – Devre; 2, Sene; 1, İçtima; 7, Celse: 1, – Sf. 113 ile  arası) kitabından birebir alınmıştır.

  • LOZAN (1/16); BARIŞ ANTLAŞMASI “LOZAN SULH MUAHADENÂMESİ”

     21 Ağustos 1339 (1923) tarihinde İçtima: 7, Celse:1, Reisisani Ali Fuat Paşa

    Lozan Sulh Muahadenamesi (Barış Antlaşması);

    “Bir taraftan, Britanya İmparatorluğu, Fransa, İtalya, Japonya, Yunanistan, Romanya, Sırp-Hırvat- Sloven Devleti ve diğer taraflar, Türkiye (Rusya yok); 1914 senesinden beri  şarkın sükûnunu (doğunun sessizliğini) ihlâl eden (bozan) harbe, kat’i surette hitame (savaşa kesin biçimde son) vermek ..  Haşmetli Büyük Britanya ve İrlanda Kraliyet-i Müttehidi Maveray-ı Ebhâr Britanya Arazisi Kralı ve Hindistan İmparatorları Hazretleri; İstanbul’da Fevkalade Komiser asaletlû Sir Horas Corc Montakü Rombart Barone J.S.M.J.”

    “Haşmetlu Yunanlılar Kralı Hazretleri, Sabık Heyet-i Nuzzar Reisi Sovur Nişanının Grand Kuruva Rütbesini Haiz Mösyö Elefteriyos K. Venizelos’a. … TBMM Hükümeti Edirne Mebusu Umur-u Hariciye Vekili İsmet Paşa, Sinop Mebusu, Umur-u Sıhhiye ve Muavenet-i İçtimaiye Vekili Dr. Rıza Nur Bey, Trabzon Mebusu Sabık Vekil Hasan Bey Hazeratlarını Tayin Etmişlerdir…” (1) Sf.111, 112  

    Alıntı: TBMM Zabıt Ceridesi Cilt: 30 (11.08.1923 / 8.09.1923) (TBMM Matbaası 1961 yılı 3. Baskı – Devre; 2, Sene; 1, İçtima; 7, Celse: 1, – Sf. 111, 112) kitabından birebir alınmıştır.

    BAKKAL’IN YORUMU (1) (1996): Lozan’da karşı tarafın delegeleri büyük bir şatafatla tanıtılıyor, müttefiklerinkiler de aynı şekilde tanıtılıyor. Yunanlılar dâhil. Bizimkilerin tanıtımı sıradan bir tanıtım.

  • MECLİS’İN ÖDENEKLERİ ARTTIRILDI, İLK İCRAAT MAAŞLARA ZAM

       19 Ağustos 1339 (1923) tarihinde İçtima: 6, Celse: 2, Birinci Reis Vekili Mehmet Sabri Bey

    Meclis Ödenekleri Arttırılıyor:

    Meclis İdare Azalarından Rasim; Sivas, Ahmet Fuat; Lazistan, Asaf; Hakkâri verdikleri takrirle Meclis Bütçesine 686.400 liralık ilave tahsisat istiyorlar, encümen uygun görüyor 150 mebusun 142’si evet diyor. (Muhalefet eden yok.) Sf. 99

     Alıntı: TBMM Zabıt Ceridesi Cilt: 30 (11.08.1923 / 8.09.1923)  (TBMM Matbaası 1961 yılı 3. Baskı – Devre; 2, Sene; 1, İçtima; 6, Celse: 1, – Sf. 99) kitabından birebir alınmıştır.

  • RAUF PAŞA GÖZDEN DÜŞTÜ

    16 Ağustos 1339 (1923) tarihinde İçtima: 5, Celse:1, Reisisani Ali Fuat Paşa

    Rauf Bey’e Üç Ay izin verildi:

    (Rauf Paşa’nın Lozan’a tepkisi var, ayrıca hiçbir görev de verilmedi) Sf. 82

    Ragıp Bey; Nevâhi Kanunu’nu Gündeme Alalım Diyor, Takriri Encümene Gitti.  Sf. 86

     Alıntı: TBMM Zabıt Ceridesi Cilt: 30 (11.08.1923 / 8.09.1923) (TBMM Matbaası 1961 yılı 3. Baskı – Devre; 2, Sene; 1, İçtima; 5, Celse: 1, – Sf. 82 ile 86 arası) kitabından birebir alınmıştır.

  • KOMİSYONLAR SEÇİLDİ

    16 Ağustos 1339 (1923) tarihinde İçtima: 5, Celse:1, Reisisani Ali Fuat Paşa

    Madalya Vermeye Devam Edildi; (54 zabit, 68 çavuş, 33 onbaşı, 69 nefer, istiklal madalyası aldı. Sf; 71 1996)

    Encümenler (Komisyonlar) Seçildi;

    Kanun-u Esasi (Anayasa) Encümeni; Reis; Yunus Nadi,

    Mazbata Muharriri (Kanun Teklifleri Yazıcısı); Celal Nuri, Üye; Ağaoğlu Ahmet ,… 

    Hariciye (Dışişleri) Encümeni; Reis; Yusuf Kemal Bey, Mazbata Muharriri; Tevfik Rüştü,         

    Adliye Encümeni; Reis Yusuf Kemal Bey, 

    İktisat Encümeni; Reis Mahmut Celal Bey,  

    Nafıa (Bayındırlık) Encümeni; Reis Cavit Paşa  

    Eski Meclisin Evrakları Ne Olacak?   

    Nizamname-i dâhilinin (Meclis İçtüzüğünün) 35. maddesine göre bir önceki Meclis’in evrakları keenlemyekûn (tamamen yok gibi) addedilir. Ancak önemli şeyler var bunları ayıklayalım diyorlar.

     Alıntı: TBMM Zabıt Ceridesi Cilt: 30 (11.08.1923 / 8.09.1923) (TBMM Matbaası 1961 yılı 3. Baskı – Devre; 2, Sene; 1, İçtima; 5, Celse: 1, – Sf.  ile  arası) kitabından birebir alınmıştır.

  • HÜKÜMET SEÇİMİ, TORBA LİSTE HÂLİNDE YAPILDI. BAŞBAKAN ALİ FETHİ BEY

     14 Ağustos 1339 (1923) tarihinde İçtima: 4, Celse:1, Reisisani Ali Fuat Paşa

    İstiklal Madalyası Dağıtılıyor:

    Daha önceki hükümetin teklifini Meclis kabul etmişti. Bunu vekiller heyeti yani hükümet versin denilmişti. Şimdi tekrar Hüseyin Rauf Bey imzalı bir mazbata(tutanak) geldi. 429 kişiye madalya müttefikan (hep birlikte) kabul edildi. Sf. 57 ve 58 zabitan yani subaylar takdirnâme ile taltif edildi (ödüllendirildi), ilaveten 24 zabitan daha takdirnâme aldı. Sf. 58

    İcra Vekilleri Heyetinin (Hükümetin) Seçimi:

    İlk Mecliste; İcra vekilleri, yani bakanlar tek tek Meclis tarafından aday gösteriliyor ve seçiliyordu. Şimdi hükümeti toptan seçelim diyorlar.      

    Yahya Galip Bey (Kırşehir); “-Hepsini birden yapalım efendim.” 

    Reis; “-Her vekil ayrı ayrı intihâb edilir (seçilir) efendim.”

    Ahmet Hilmi Bey (Kayseri); “-Efendim. Teşkilâtı Esasiye Kanunu (anayasa) mucibince (gereğince) intihâbın ayrı ayrı yapılması icap eder.”

    Dr. Tevfik Rüştü (İzmir); “-.. heyet-i umumiyesi birden reye konursa daha iyi olur.”

    (Hepsi birden oylandı, oyların sayımı için 6 kişi belirlendi birisi de Mustafa Kemal Paşa)

    Kabul edildi. Sf. 60, 61

    Heyeti Vekile Yani Hükümet Seçimi;

    Heyet-i Vekile Riyaseti; Başbakan: Ali Fethi Bey

    Ali Fethi Bey; 183, Kâzım Karabekir; 3, Fevzi Paşa; 1 Müstenkif (Çekimser);1 

    Dâhiliye Vekâleti; Ali Fethi Bey; 181, Hazım Bey; 2,  

    Şer’iye Vekili; Musa Kâzım Efendi; 187, 

    Hariciye Vekili; İsmet Paşa 190, 

    Müdafa-i Milliye Vekili; Kâzım Paşa (Karesi);189, Kâzım Karabekir;1          

    Maarif Vekili; İsmail Safa Bey; 186,  

    İktisat Vekili; Mahmut Esat Bey; 189, M. Celal Bey; 1 

    Sıhhiye Vekili; Dr. Rıza Nur; 187,

    Maliye Vekili; Hasan Fehmi Bey; 189,

    Adliye Vekili; Seyit Bey (İzmir); 185 

    Nafıa vekili; Fevzi Bey; 190, 

    Erkân-ı Harbiye-i Umumiye Riyaseti; Fevzi Paşa; 188, Kâzım Karabekir; 2 (Sf. 61, 62)

    İcra Vekilleri Reisi Ali Fethi Beyefendi (İstanbul) “-… murakabe (denetleme) hususundaki salahiyetinizi (yetkinizi) hakkımda bilâmerhâmet (acımasızca) tatbik buyurmanızı bilhassa istirham eylerim (özellikle istiyorum). (Alkışlar)   .. En büyük vazifemiz, Gazi Paşa Hazretleri’nin buyurdukları gibi, siyaset-i dâhiliyemizde (iç siyasetteki) asayişi temin etmektir. (Bravo sesleri) … memlekette asayişi muhafaza etmek için her türlü kat’i (kesin) ve şedit (şiddetli) tedabiri (tedbirleri) almak lâzımdır. .. yapılacak olan ıslahatta (iyileştirmede); milletin hakiki ihtiyacatına (ihtiyaçlarına) ve en mübrem (zorunlu) olanlarına ait olmak üzere bir program tahtında (altında) hareket etmek birinci derecede haiz-i ehemmiyet (öneme sahip) olan bir husustur.”

     Alıntı: TBMM Zabıt Ceridesi Cilt: 30 (11.08.1923 / 8.09.1923) (TBMM Matbaası 1961 yılı 3. Baskı – Devre; 2, Sene; 1, İçtima; 4, Celse: 1, – Sf. 57 ile 62 arası) kitabından birebir alınmıştır.

  • MECLİS BAŞKANLIK DİVANI SEÇİMİ VE KEMAL PAŞA’NIN AÇIŞ KONUŞMASI:

    13 Ağustos 1339 (1923) tarihinde İçtima: 3, Celse:1, Reisi Muvakkat Ali Fuat Paşa

    Meclis Başkanı Seçimi: Mustafa Kemal Paşa Seçildi.

    Mevcut 197 Mebus’un 196’sı Gazi Paşa’ya oy veriyor, birisi İsmet Paşa’ya. Mebuslar: “O bir oyu da Gazi Paşa vermiştir” diyorlar.

    Gazi Paşa’nın Nutku; “-İngiliz, Fransız, İtalyan istila orduları vatanımızın aziz parçalarına çöktüler. . Sf. 37  .. Osmanlı Padişah’ı ve Halife ve onun hükümeti ise yalnız şahsi ve hasis menfaatlerini temin için tamamıyla düşmanlara teslim-i nefs eylemişti (kendilerini teslim emişti). Vatana ihanet hususunda onlara peyrev (tabi) olmuştu. .. galip Devletlerce Osmanlı devletinin inkıraz-ı kat’isine (kesin çöküşüne) karar verildiğini anlamakta müşkülat (zorluk) kalmadı.” (ve çeşitli kongreler yapıldı diyor, Erzurum Kongresi’nden bahsetmeden sadece Sivas Kongresi’nden bahsediyor.) Sf. 38 “23 Nisan’da Meclis açılarak kuvvetli bir halk hükümetinin esasını vaz’ eyledi (ortaya koydu). (Şiddetli Alkışlar) .. Giden Meclis vaziyet-i dâhiliyemizi (iç durumumuzu) ve harekât-ı askeriyemizi (askeri hareketimizi) teşviş (karıştırma) ve sulhumuzu işkalden (barış çabamızı meşgul etmekten, şekillendirmekten) geri durmamış olan bazı mahdut (sınırlı) kimselerin vücuduna (varlığına) rağmen vazifesini hüsn-ü ifa etmiş (görevini güzellikle yapmış) ve suret-i umumiyede (genel olarak) vatan ve millet için mucib-i halas (kurtuluş sebebi) ve hayat olmuştur (alkışlar)… Yani Türkiye Devlet’i bir halk devletidir. Halkın devletidir. Müessesât-ı maziye (eski kurumlar ise) ise bir şahıs devleti idi, eşhasın (şahısların) devleti idi…  halk müessesesi (halk kurumu) ile şahıs müessesesi (kişi kurumu) arasında hayat ve zevâl nispetleri de bunun aynıdır (ölüm ve kalım oranı gibidir).   Efendiler dünyanın belli başlı milletlerini esaretten kurtararak, hürriyetlerine kavuşturan büyük fikir cereyanları, köhne müessesâta (kurumlara) ümit bağlayanların bîaman (amansız) düşmanıdır.   Avusturya, Almanya, Rusya ve hatta Çin İmparatorlukları o büyük fikir cereyanının kahhar sadmeleriyle (kahredici darbeleri ile) gözlerimizin önünde devrilmişlerdir. İşte Efendiler yeni Türkiye devleti de cihana hâkim o büyük ve kadim (eski) fikrin Türkiye’de tecellisidir (görünmesidir), tahakkukudur (gerçekleşmesidir).” Sf. 42

    (Bu nutkun bastırılarak köylere kadar iletilmesini Yunus Nadi, Mahmut Celal, Yusuf Akçura ve arkadaşları teklif ediyorlar. Kabul ediliyor. Ve resmi Meclis’e de bir teşekkürnâme gönderilmesi kabul ediliyor.) Sf. 42  

    (Meclis’in orduya teşekkürünü isteyen bir takrir var. Müttefikan (ittifakla, hep birlikte kabul edildi.)         

    Reis-i Sani 196 zattan 196 rey alarak Ali Fuat Paşa seçildi. Sf. 43 

      2. Celse: Reis-i Sani Ali Fuat Paşa.

      Birinci Reis Vekili Saruhan Mebusu Sabri Bey, İkinci Reis Vekili Çorum Mebusu İsmet Bey oldular.  Sf. 44  

     Alıntı: TBMM Zabıt Ceridesi Cilt: 30 (11.08.1923 / 8.09.1923) (TBMM Matbaası 1961 yılı 3. Baskı – Devre; 2, Sene; 1, İçtima; 3, Celse: 1, – Sf. 37 ile 44 arası) kitabından birebir alınmıştır.

  • KEMAL PAŞA HEM ANKARA HEM DE İZMİR’DEN MEBUS SEÇİLMİŞ! “OLSUN!” DİYE TAKRİR VAR!

    12 Ağustos 1339 (1923) tarihinde İçtima: 2, Celse:1, Reisi Muvakkat Ali Fuat Paşa

    Mustafa Kemal Paşa Hem Ankara Hem de İzmir’den Mebus Seçilmiş:

    Ahmet Süreyya (Karesi); “-Efendiler! Bugün Büyük Türk Müncisi (necata erdireni, kurtaranı) Gazi Muhterem Kemal Paşa Hazretleri iki daire-i intihabiyeden (iki seçim bölgesinden) mebus intihâb edilmişlerdir (seçilmişlerdir). .. şimdi biz Paşa Hazretlerinden kemal-i hürmetle (olgun bir saygıyla) sormalıyız..”  Sf.15 

    Kanuna Aykırı Bir Takrir Var; (1)

    (İzmir Mebusu Tevfik Rüştü, Mahmut Esat, Mahmut Celal, İzmir Mebusu Mustafa Necati, Ankara Mebuslarından Sahi ve İhsan verdikleri takrirde Paşanın her iki şehrin mebusluğunu da üzerinde cem etmesini (toplamasını) teklif ediyorlar.)

                “TBMM Riyaset-i Celile’sine

    Bu devr-i intihabiyede (bu seçim devresinde) Büyük Halaskâr (kurtarıcı) ve Münci-i Vatan (vatanı kurtaran) Gazi Mustafa Kemal Paşa Hazretleri, biz zirde (aşağıda) vaz’ı ül imza (imzası olan) Ankara ve İzmir mebuslarının daire-i intihabiyemizden (seçim bölgelerimizden) mebus intihap buyurulmuşlar ve bu suretle livalarımız (sancaklarımız; ilçeden büyük idari bölüm) yüksek bir mazhariyet-i tarihiye (tarihi bir şeref sahibi olmakla) ile bekâm (bahtiyar) olmuştur. Yalnız bu devre-i intihabiyeye mahsus (yalnız bu seçim devresine özel) olmak ve müşarünileyhin (işaret edilen kişinin) şahsiyetlerine münhasır (kişiye özel) kalmak üzere ve bir mebus sıfatıyla yalnız bir rey istimal etmek (bir oy kullanmak) şartıyla aynı zamanda İzmir ve Ankara’nın mebusluklarını muhafaza buyurmaları için..” Sf. 29

     Alıntı: TBMM Zabıt Ceridesi Cilt: 30 (11.08.1923 / 8.09.1923) (TBMM Matbaası 1961 yılı 3. Baskı – Devre; 2, Sene; 1, İçtima; 2, Celse: 1, – Sf. 15 ile 29 arası) kitabından birebir alınmıştır.

    BAKKAL’IN NOTU (1) (1996): Seçim Kanununun 97. Maddesine göre bu seçim bölgelerinden birisini 8 gün içinde birisini seçmek zorunda. Bir önerge veriyorlar ikisini de kabul buyursun diye bu kanunsuz takrir reddedilmiyor, Divan-ı riyaset oluşunca karar verilsin diyorlar.

  • İKİNCİ MECLİS: BMM’NİN 2. DEVRE 1. SENE, 1. İÇTİMASI

    11 Ağustos 1339 (1923) tarihinde İçtima: 1, Celse:1,  Reis-i Sin (yaşlı reis) Abdurrahman Şeref Beyefendi. 

    Muvakkat (geçici) Reis Seçimi; Mebus sayısı 270, hazır bulunanlar 189 kişi. Muvakkat Reis seçimini Ali Fuat Paşa kazanıyor.

    Tahlif (Yemin) Kanunu Teklifi: 

    Ertuğrul Mebusu Dr. Fikret Bey’in Teklifi;

    “Vatan ve milletin selâmet ve saadetinden başka bir gâye takip etmeyeceğime ve milletin bilâkaydüşart hâkimiyeti esasına sadık kalacağıma Vallahi”  Sf. 3  

    Kabul Edildi. 

     Alıntı: TBMM Zabıt Ceridesi Cilt: 30 (11.08.1923 / 8.09.1923) (TBMM Matbaası 1961 yılı 3. Baskı – Devre; 2, Sene; 1, İçtima; 1, Celse: 1, – Sf. 2 ile 3 arası) kitabından birebir alınmıştır.

  • BİRİNCİ MECLİS’İN SON İÇTİMASI

    16 Nisan 1339 (1923) tarihinde İçtima: 26, Celse:1,  Reisisani Ali Fuat Paşa  

    Ali Şükrü Bey’in Ailesine Yardım Kanunu;

    (Karar yeter sayısı olmadığı için oylanamadı. Hüseyin Avni Meclis’te yok.) Sf. 229

    1. Meclis Tatil Oldu. Sf. 240

     Alıntı: TBMM Zabıt Ceridesi Cilt: 29 (9.04.1923 / 16.04.1923) (TBMM Matbaası 1959 yılı 3. Baskı – Devre;1 Sene; 4, İçtima; 26, Celse: 1, – Sf. 229 ile 240 arası) kitabından birebir alınmıştır.

  • İZMİT MEBUSU LİBERAL MUHALİF SIRRI BEY’İN İLGİNÇ HAYATI

    «Sevgili Necip Fazıl;

    Sana tevkifhanede söylediğim bu sözü benden yazılı olarak istediğin için aynen kaydediyorum.

    Dahlim olmadığı halde bazı ahbaplarımın padişaha suikast teşebbüsünde bulunmaları sebebiyle ben de maznunen (zanlı olarak) Beşiktaş karakolunda tevkif edilmiştim. İsticvabımı (sorgulamamı) yapan Müşir Hasan Paşa ile Yaver Kenan Paşa bana daima «efendi oğlum» diye hitap ederlerdi. Beni zaptiye hapishanesine gönderdikleri zaman bileklerime kelepçe vurmamışlar ve sivil bir polis terfik etmişlerdi (ayırmışlardı). Bu esnada 21 yaşında bir genç mektep talebesiydim.

    Hâlbuki 60’ını geçmiş, vekillik etmiş, mebusluk etmiş bir ihtiyar olarak birkaç sene evvel İstanbul polis müdüriyetinde tevkif olunduğum zaman, mahut (Zeki), vaziyete muvafık söz söylemediğim zaman bana «eşek!» diye hitap ve dayakla tehdit etti.

    İşte azizim, haşin ve mütehakkim dediğimiz adamların siyaset maznunları hakkında gösterdikleri nezaketle, Cumhuriyet mefkûresine bağlılıklarını iddia eden kesanın izhar ettikleri muamele! Artık sen ilerisini tasavvur et!

    19 Ağustos 1947 Hüseyin Sırrı Bellioğlu”

    Hüseyin Sırrı Bellioğlu, Atatürk’ün isteğiyle, lV. Dönemde (1931-1935) muhalefet yapması için müstakil mebus olarak seçilmiş, bu dönemde liberal perspektifle TBMM’nde ciddi katkılarda bulunmuş ve bu yüzden de Atatürk’ün isteğine rağmen İsmet İnönü ve Recep Peker’in muhalefetiyle yeniden seçilememiştir. 

    Muhalif ve liberal pozisyonu daha sonra devam ettiren Bellioğlu, tek parti diktatörlüğüne “mektupla muhalefet” edince hapsedilmiş, kitapları yağmalanmış ve çok ağır eziyetler görmüştür. Sırrı Bellioğlu 1940 yılının Mart ve Nisan aylarında Cumhurbaşkanı’na, Genelkurmay Başkanı’na, Yüksek Askerî Şura üyelerine, yüksek rütbeli general ve amirallere, belediye başkanlarına, üniversite hocalarına ve gazetelere mektuplar göndermek suretiyle Cumhurbaşkanını ve hükümeti eleştirmiştir. Bu mektuplarda “…hükümetin idaresi tarzı, ferdin, insanlık haklarına, milletin hâkimiyet salahiyetlerine karşı tahammül edilmemesi lazım bir tecavüz ve tahakküm şeklini almış, ilk çağları andıracak bir mahiyeti müstebidane iktisap ettiği…” düşüncesinden hareketle eleştirilerini dile getiren Bellioğlu, 27 Nisan 1940’da İngiltere ile yapılan ittifakı eleştiren imzasız 100 mektup yazdığı iddiasıyla tutuklanır. Mektup gönderdiği kişiler arasında askerler de yer aldığı için, askeri hükümete karşı tahrik ettiği iddiasıyla 9 yıl 4 ay ceza alan Bellioğlu, aynı suçtan İstanbul adliyesi ikinci ağır ceza mahkemesinde de 27 Şubat 1941 tarihinde yargılanmış ve gizli devam eden mahkeme sonucu da 4 yıl 8 ay ceza almıştır.

    Alıntı: TBMM Zabıt Ceridesi Cilt: 29 (9.04.1923 / 16.04.1923) (TBMM Matbaası 1959 yılı 3. Baskı – Devre;1 Sene; 4, İçtima; 25, Celse: 1, – Sf.  ile  arası) kitabından birebir alınmıştır.

  • “EĞER BİZ DE FAŞİST OLACAKSAK, BU PEK DOĞRUDUR, OLDUK!”

    15 Nisan 1339 (1923) tarihinde İçtima: 25, Celse:1,  Reisisani Ali Fuat Paşa   

    Şer’iye Vekiline Vekâleten Musa Kâzım Efendi, Hariciye’ye Hüseyin Rauf Bey, Sıhhiye’ye Dr. Tevfik Rüştü Beyler seçildi.

    2. Celse.  Ali Fuat Paşa

    Hıyaneti Vataniye Kanununun 1. Maddesinin Değiştirilmesi Hakkında Kanun Teklifi:

    (Mardin Mebusu Necip Bey 3 maddelik bir değişiklik Kanunu teklifi veriyor. Aslında, Meclis iç tüzüğü gereği Meclis’in reddettiği bir takrir bir yıl içerisinde yeniden teklif edilemez. Ama bu teklifin görüşülmesi kabul edildi. Refik Şevket Bey ve Yahya Galip Bey bu kanunu savundular.) Sf.189  

    Hüseyin Avni Bey (Erzurum); “-Seçim öncesi böyle bir kanunu doğru bulmuyorum. Suiistimal edilebilir.” (Refik Şevket Bey’in Hâkimiyet-i Milliyenin manası hakkında konuşmuştu.) “Hâkimiyet-i milliyenin manasını elbette ki heyet-i celile pekâlâ biliyoruz. Her dili boğazına tıkamaktır. .. Meclis istibdadıdır. ..” 

    Sırrı Bey (İzmit); “-Memleketin kanununa itaat, bir insan için en büyük fazilettir. … İnsanlıkla beraber doğan, insanlığın fikrine, düşüncesine pranga vuruyor!”          

    Dr. Mazhar Bey (Aydın); “-Serbesti-i mutlak (mutlak özgürlük) hayvanlara mahsustur.” (1)

    Sırrı Bey (İzmit); “-Çok korkarım ki bu kanunun va’zını müteakip (kabulünden sonra) bu kanunun efkâr (fikirler) üzerindeki tazyikine tahammül edemeyerek (baskısına dayanamayarak) nûr fikirli (aydınlık düşünceli) gençlerimiz memleketi terk etmek mecburiyetinde kalacaktır.” 

    Refik Bey (Konya); “-.. gençler giderse millet istifade etmiş olur.”  

    Sırrı Bey (Devamla); “-Bu kürsüden her mebus serbesti-i içtihada (özgürce düşünce beyan etmeye) maliktir, söyleyebilir. Hiçbir fikirlerinden dolayı tenkit olunamazlar. Kanun-u Esasi (Anayasa) bunu temin ediyor.”

    İhsan Bey (Cebelibereket); “-Saltanat-I Milliye Aleyhinde Söyletmeyiz. Memleketi Kana Boyayacak fikir memlekette merduttur (reddolunmuştur)“

    Sırrı Bey (İzmit); “-Beyefendiler! Abdülhamit devrinde on senelik hayatımı hapsanede geçirdim ve onun için hürriyetin kıymetini senden daha iyi bilirim. .. Refik Şevket Bey dedi ki; her hareket hürriyet ve kanun dairesinde serbesttir. Bu söz beni tedhiş etti (şiddetlendirdi) . Abdülhamit devrinde Matbuat (basın) Kanunu’nun bir maddesi ‘Matbuat, kanun dairesinde serbesttir.’ şeklinde idi. (Avrupa ülkelerini kastederek) .. biz onlardan daha ziyade (çok) milletin hakimiyetine, serbestisine hürmet etmiş oluyorduk. Onlar istedikleri gibi düşünüyorlardı. Fakat vaz’ edeceğimiz bu kanun ile hatta teklifimizle çok korkarım ki daha evvel mücahedatımızı (gayretlerimizi) temin ettiğimiz o hür milletler fevkindeki mevki-i âliden (hür milletler üzerindeki yüce konumdan) sükût etmiş olmayalım. .. mesela faşistler hürriyetin aleyhindedirler. .. Beşeriyet hürriyetten bıkmıştır diyorlar. Eğer biz de faşist olacaksak, faşist teşkilatını..” 

    Yunus Nadi; “Bolşevik mi olalım?”

    Sırrı Bey (Devamla); “-.. memlekette tesis edeceksek, bu pek doğrudur. Yoksa aleyhimizde netice verecek bir sebeptir.”

    Değişiklik Kanunu

    “Madde 1- Saltanatın ilgasına (kaldırılmasına) ve hukuk-u hâkimiyet (egemenlik hukukunun) ve hükümrâninin (hükümranlık hakkının), gayr-i kabil-i terke (terk edilmemek) tecezzi (bölünmemek) ve ferağ olmak (bırakılmamak) üzere Türkiye halkının mümessil-i hakikisi (gerçek temsilcisi) olan BMM’nin şahsiyet-i maneviyesinde mündemiç (manevi kişiliğinde toplanmış) 1 Temmuz 1338 (1922) tarihli karar hilafında (karara muhalefet) veya TBMM’nin meşruiyetine isyanı mutazammın (isyan etmeyi içeren) kavlen (sözle) veya tahriren (yazı ile) veya fiilen ankasdin (kasıtlı olarak) muhalefet veya ifsadat (fesatlık) ve neşriyatta bulunan kesan (kimseler) hain-i vatan addolunur.”

      Kabul Edildi. Sf.190

      Hıyanet-İ Vataniye Kanununun 8 Maddesi de değiştirildi,

      Kanun, Mahkemenin verdiği karar önce temyize gidecek sonra Meclise gelecek şeklinde kabul edildi. Sf.192

     Alıntı: TBMM Zabıt Ceridesi Cilt: 29 (9.04.1923 / 16.04.1923) (TBMM Matbaası 1959 yılı 3. Baskı – Devre;1 Sene; 4, İçtima; 25, Celse: 1, – Sf. 189 ile 192 arası) kitabından birebir alınmıştır.

    BAKKAL’IN YORUMU (1) (1996): Önceleri demokrat çıkışları olan bu doktor öyle anlaşılıyor ki Ali Şükrü olayından sonra korkmuş.

  • “BEN KULA KUL OLMAM!”

    14 Nisan 1339 (1923) tarihinde İçtima: 24, Celse:1,  Reisisani Ali Fuat Paşa   

    Yunus Nadi’nin Şer’iye Vekili Vehbi Efendi Hakkında İstizahı (Gensorusu);

    (Vehbi Bey de muhalifler de yani 2. Gurup da çok iyi savunma yaptı ve buna rağmen güvensizlik oyu verildi.) Sf.100, 123  

    Vehbi Efendi; “-Teşekkür ederim. Efendiler, ben kula kul olamam.” Sf.146 

    Lozan Heyetine İzin Verildi; İsmet Paşa, Rıza Nur, Hasan Bey (Trabzon), Zeki Bey (Adana), Sf. 124 

    2. Celse. Ali Fuat Paşa 

    Vehbi Efendi İstizahı Hakkında 196 Kişi Oy Kullanmış, 2 Çekimser 125 Âdem-i İtimat (güvensizlik), 65 İtimat (güven) Oyu Verilmiş. Sf.147, 148

     Alıntı: TBMM Zabıt Ceridesi Cilt: 29 (9.04.1923 / 16.04.1923) (TBMM Matbaası 1959 yılı 3. Baskı – Devre;1 Sene; 4, İçtima; 24, Celse: 1, – Sf. 100 ile 148 arası) kitabından birebir alınmıştır.

  • MEBUSLARA KIYAK EMEKLİLİK KABUL EDİLDİ YIL; 1923

    12 Nisan 1339 (1923) tarihinde İçtima: 23. Celse:1, İkinci Reis Vekili Musa Kâzım Efendi

    Kıyak Emeklilik Yasası Değiştirilerek Kabul Edildi. Sf. 96

     Alıntı: TBMM Zabıt Ceridesi Cilt: 29 (9.04.1923 / 16.04.1923)  (TBMM Matbaası 1959 yılı 3. Baskı – Devre;1 Sene; 4, İçtima; 23, Celse: 1, – Sf. 96) kitabından birebir alınmıştır.

  • MEBUSLARA KIYAK EMEKLİLİK YIL;1923

    11 Nisan 1339 (1923) tarihinde İçtima: 22. Celse:1, İkinci Reis Vekili Musa Kâzım Efendi

    Kıyak Emeklilik Yasası

    (Çorum Mebusu Ferit Bey’in bir teklifi var. Milletvekillerinin emeklilikte memur maaşı üzerinden değil de mebus maaşı üzerinden emekli olmalarını istiyor. Lazistan mebusu Osman ve Erzurum Mebusu Salih karşı çıkıyorlar. Oylamaya sunuluyor.) Sf. 40

    12.4.1923’de 23. İçtimada kabul edildi.

    Umumi Af Kanunu Teklifi Görüşmeleri;

    Kâzım Karabekir Paşa Edirne Mebusu Olarak Meclis’e teşekkür ediyor ve af kanununu seçimden sonra görüşelim diyor. Af Kanunu Reddediliyor. Sf. 54, 57

     Alıntı: TBMM Zabıt Ceridesi Cilt: 29 (9.04.1923 / 16.04.1923)  (TBMM Matbaası 1959 yılı 3. Baskı – Devre;1 Sene; 4, İçtima; 22, Celse: 1, – Sf. 40 ile 57 arası) kitabından birebir alınmıştır.

  • VATAN HAİNLİĞİNİN KAPSAMINI GENİŞLETEMEDİLER

    11 Nisan 1339 (1923) tarihinde İçtima: 22. Celse:1, İkinci Reis Vekili Musa Kâzım Efendi

    Cafer Tayyar Paşa Meclis’e Takdim Edildi.

    Cafer Tayyar Paşa Meclis’e teşekkür konuşması yaptı ve 10.000 esirden söz etti. Sf. 30

    Mardin Mebusu Necip Bey Hıyanet-i Vataniye Kanununda Değişiklik Teklifi Verdi

    “Madde 1- … TBMM’nin meşruiyeti aleyhine kavlen (sözle) veya tahriren (yazı ile) veya fiilen muhalefet veya ifsadat (fesatlık yapan) veya neşriyatta bulunan kesan (kimseler) Hain-i Vatan addolunur.” 

    (Bu değişiklik reis tarafından encümene gönderilmeden oylamaya sunuldu ama reddedildi.)

    Osman Bey (Lazistân); “-Acemi aktörün işi bu kadar sürer.” Sf. 32

    (Bu kanun daha sonra 25. İçtimada usulsüz olarak yeniden Meclis gündemine alındı ve değiştirilerek kabul edildi.)

     Alıntı: TBMM Zabıt Ceridesi Cilt: 29 (9.04.1923 / 16.04.1923)  (TBMM Matbaası 1959 yılı 3. Baskı – Devre;1 Sene; 4, İçtima; 22, Celse: 1, – Sf. 30 ile 32 arası) kitabından birebir alınmıştır.