Bilgi Bakkalı

Aristo; “İnsan doğuştan bilmek ister!” Demiş. Bilgi Bakkalı, ‘bilmek’ isteyenler için yapıldı. Paylaşmaya ve eleştiriye açık, küfür, hakaret ve nefret söylemine kapalıdır. Bu Bakkal’dan çıkarken; değişmiş olarak çıkarsanız ve bilgilerin kaynağı olan kitapları merak edip okursanız amacıma ulaşmış olacağım.

  • 3 Aralık 1930

    Bana ısrarla söylediklerine göre, İstanbul Üniversitesi öğrencilerinden % 75’i komünist eğilimli imiş. Genç neslin yeniden düz ve dar milliyetçilik yoluna getirilmesi gerekiyor.

    Alıntı: Atatürk ve İnönü – Joseph Grew (Kitapçılık Ltd. Şti. 1966 Baskısı – Sf. 115) kitabından birebir alınmıştır.

    BAKKAL’IN YORUMU (2015): Grew, kendisine söylenilenle yetinen, araştırmayan herkesin düşebileceği yanılgıya düşmüş. Bir çok yabancı Türkiye’yi içeriden belli bir kesimin anlattıklarıyla öğrenip ona göre yazmışlar.

    BAKKAL’IN NOTU 1995; Kitabın yazarı olan Joseph Grew hem Lozan’da ABD temsilcisi olarak bulunmuş hem de 1927 ve 1932 yılları arasında ABD büyükelçiliği yapmıştır.

  • 11 Ağustos 1930

    …. Pek çok stratejik demiryolu yapılmıştır, çok fazla yabancı malı alınmıştır, yabancı borçlarına karşı aşırı bir milliyetçilik gösterilmiştir, tarımsal gelişmeye pek az yer verilmiştir.

    Alıntı: Atatürk ve İnönü – Joseph Grew (Kitapçılık Ltd. Şti. 1966 Baskısı – Sf. 104)

  • 23 Şubat 1930

    Cumhuriyet’in ilk günlerinde geçimsizlik çıkartan gurubun muhafazakârlar olduğu kabul edilmişse de, gerçekte bunlar, Gazi’nin çevresinde toplanan ve ilerici olduklarını söyleyen birçoklarından daha muhafazakâr değildirler. Gazi çevresinde bulunanların ve danışmanlarının kişisel düşmanlıklarını, bunları birbirlerine karşı ileri sürerek dayanaklı bir denge sağlayabilmesi için yatıştırmaya değil de körüklemeye çalışıyor. Geçenlerde Nuri ile Falih Rıfkı, Vasıf ile Recep Zühtü Beyler arasında yumruk kavgası oldu.  Kütahya Milletvekili ve Gazi’nin mahrem arkadaşlarından olan Nuri (Conker) Bey Kabinede özel bir ricada bulunarak, devlet yapılarındaki kalorifer tesisatı yapımının, temsilcisi bulunduğu bir firmaya verilmesini istemiş .. İsmet Paşa bu isteği reddetmiş.

    Alıntı: Atatürk ve İnönü – Joseph Grew (Kitapçılık Ltd. Şti. 1966 Baskısı – Sf. 100) kitabından birebir alınmıştır

    BAKKAL’IN NOTU 1995; Kitabın yazarı olan Joseph Grew hem Lozan’da ABD temsilcisi olarak bulunmuş hem de 1927 ve 1932 yılları arasında ABD büyükelçiliği yapmıştır.

  • 8 Eylül 1928

    Milletvekillerinden bir kısmı yeni harflerin kullanılmasına itiraz etmişlerdi. Gazi, Dolmabahçe Sarayı’nda 300 kişilik bir toplantı düzenledi; karşı çıkan Milletvekillerini kürsüye çıkarttı, itirazlarını açıklattı, sonra da İsmet Paşa aracılığı ile kendilerine haber salarak, itiraz sevdasından vazgeçerlerse kendileri için daha iyi olacağını söyledi. Böylece karşı koyma daha doğarken bastırıldı, yeniden gözden geçirilmiş Türk dili tek adamca düzenlenerek dikte ettirildi.

    Alıntı: Atatürk ve İnönü – Joseph Grew (Kitapçılık Ltd. Şti. 1966 Baskısı – Sf. 96, 97) kitabından birebir alınmıştır.

    BAKKAL’IN NOTU 1995; Kitabın yazarı olan Joseph Grew hem Lozan’da ABD temsilcisi olarak bulunmuş hem de 1927 ve 1932 yılları arasında ABD büyükelçiliği yapmıştır.

  • 20 Temmuz 1928

    Akşam yemeğine oturmadan az önce Ruşen Eşref Bey’i telefona çağırdılar. Gazi, kendisinin hemen gelmesini istemiş. … Başka hiçbir ülkede görülmeyen bu şekildeki keyfi davranışlar karşısında ne düşündüğümüzü karımla birlikte kendisine söyledik…. dedi ki; “Türkiye bir avuç insanca yönetilmektedir., kendisi de bunlardan biridir. Gazi sabahları çok geç kalkmakta ve genellikle geceleri çalışmak istemektedir. İşte bu nedenle kendisi çağırdığında gitmemek mümkün değildir.” Gazi çağırdığında, hiç kimse başkalarına verdiği sözü yerine getirmeye cesaret edemiyor.

    Alıntı: Atatürk ve İnönü – Joseph Grew (Kitapçılık Ltd. Şti. 1966 Baskısı – Sf. 95) kitabından birebir alınmıştır.

    BAKKAL’IN NOTU 1995; Kitabın yazarı olan Joseph Grew hem Lozan’da ABD temsilcisi olarak bulunmuş hem de 1927 ve 1932 yılları arasında ABD büyükelçiliği yapmıştır.

  • … İslamlıktan sıyrılmış bir Türkiye’nin gelecekteki gelişmesine ve kültürüne temel olarak alabileceği kendine özgü bir uygarlığı yoktur. Şimdi bütün yapacağı şey Batı’yı taklittir.  

    … Ankara’da bulunan herkesin gördüğü gibi pek azı dışında kalanı ile bugünkü liderler hep dine karşı ilgisiz kişilerdir.  Bazıları kültürsüz, kimileri görgü ve ahlaki dürüstlükten yoksun, fakat her biri de ülkelerinin birlik ve güç kazanması, gelişip ilerlemesini tutkuyla isteyen yurtseverlik duygularıyla dopdolu insanlar.

    Alıntı: Atatürk ve İnönü – Joseph Grew (Kitapçılık Ltd. Şti. 1966 Baskısı – Sf. 91) kitabından birebir alınmıştır.

    BAKKAL’IN NOTU 1995; Kitabın yazarı olan Joseph Grew hem Lozan’da ABD temsilcisi olarak bulunmuş hem de 1927 ve 1932 yılları arasında ABD büyükelçiliği yapmıştır.

  • 8 Mayıs 1928;

    1- Genel Müfettiş İbrahim Tali Bey’in yönetimi altında bulunan bazı doğu illerinin, baharda, yollar geçilebilir duruma gelince derhal geliş – gidişe açılacağı resmen bildirildiği halde bu söz gerçekleştirilemedi. Bu bölgeler eskisi gibi yine sımsıkı kapalı tutuluyor. 

    2- Diyarbakır’da oturan birisinin İngiltere Konsolosu Alexander Waugh’a anlattığına ve onun da bana aktardığına göre; Doğu illerinin yeni valisi oraya gelince, halktan bir kurul hükümete bağlılıklarını bildirmek üzere Ankara’ya gönderilmiş. Bu kurul dönüşte köylülerle karşılaşmış, Hükümetin aldığı anti – İslamik tedbirler ve kararları protesto ettiklerinin bir işareti olmak üzere kulak ve burunları kesilerek Diyarbakır’a gönderilmişler.   

    3- Ocak ayında Maraş’tan gelen bir Amerikan misyoneri ile konuşmuştum. Bana söylediğine göre özellikle halifeliğin kaldırılmasından ötürü hükümete karşı muhalefet gittikçe artmakta.

    Alıntı: Atatürk ve İnönü – Joseph Grew (Kitapçılık Ltd. Şti. 1966 Baskısı – Sf. 90) kitabından birebir alınmıştır.

    BAKKAL’IN NOTU (2008): Bu tespitler çok önemli. Bence de Şeyh Sait İsyanı, Mustafa Kemal hareketine karşı, yeni yönetimin anlayışına karşı bir harekettir. Bu isyana Kürt isyanı demek çok doğru bir adlandırmak olmaz. Dini ağırlık, etnik şuurdan daha önce ve önemlidir.

    BAKKAL’IN NOTU 1995; Kitabın yazarı olan Joseph Grew hem Lozan’da ABD temsilcisi olarak bulunmuş hem de 1927 ve 1932 yılları arasında ABD büyükelçiliği yapmıştır.

  • 23 Mart 1928

    Robert Kolejde iki Yunan öğrencinin Türkiye haritasını yırtması büyük bir olay oluyor.  .. Ülkede mutaassıp milliyetçilik o kadar şahlanmıştı ki.

    Alıntı: Atatürk ve İnönü – Joseph Grew (Kitapçılık Ltd. Şti. 1966 Baskısı – Sf. 88) kitabından birebir alınmıştır.

    BAKKAL’IN NOTU 1995; Kitabın yazarı olan Joseph Grew hem Lozan’da ABD temsilcisi olarak bulunmuş hem de 1927 ve 1932 yılları arasında ABD büyükelçiliği yapmıştır.

  • 29 Şubat 1928 

    Türklerin ne sözlerine ne de davranışlarına bakarak, zihinlerinden geçen şeyi anlamak imkânsızdır. Rüştü Bey’le konuşmalarımı tahlil ediyor ve şunlarla karşılaşıyorum; Sözlerinden hiçbirini tutmadı.

    (Rüşdü, diye bahsedeceği Mustafa Kemal’in Dışişleri Bakanı, Tevfik Rüştü Aras)    

    7 Şubatta Amerikan okulları aleyhinde açılan basın kampanyasını durduracağını vaat etmişti.  Oysaki aynı mahiyetteki yayın on gün sürdü. Rüştü Bey hakkındaki açık izlenimim şu ki; Kendisi ileriyi geriyi hiç hesaplamadan konuşan büyük bir söz ebesi ve büyük bir nazariyeci. Sorunların derinliğine ait bölümlerinde bilgi sahibi değil. Vaatlerini ve teminatlarını hem şüphe ve hem de ihtiyatla karşılamalı. .. Bazen sözlerini düzeltmek zahmetine bile katlanmıyor.

    Alıntı: Atatürk ve İnönü – Joseph Grew (Kitapçılık Ltd. Şti. 1966 Baskısı – Sf. 83 ile 86 arası) kitabından birebir alınmıştır.

    BAKKAL’IN NOTU 1995; Kitabın yazarı olan Joseph Grew hem Lozan’da ABD temsilcisi olarak bulunmuş hem de 1927 ve 1932 yılları arasında ABD büyükelçiliği yapmıştır.

  • (14 Ocak 1928 Dışişleri Bakanı Tevfik Bey hakkında;)

    Tevfik Bey bana … Çan Kay Şek’in yakında zaferi kazanacağını ve Çin komünistlerinin artık davayı kaybetmiş olduklarını söyledi.   Gazi, Ruşen Eşref ve Necati Bey ile sabaha kadar poker oynadık.

    Alıntı: Atatürk ve İnönü – Joseph Grew (Kitapçılık Ltd. Şti. 1966 Baskısı – Sf. 75 ile 83 arası) kitabından birebir alınmıştır.

    BAKKAL’IN NOTU 1995; Kitabın yazarı olan Joseph Grew hem Lozan’da ABD temsilcisi olarak bulunmuş hem de 1927 ve 1932 yılları arasında ABD büyükelçiliği yapmıştır.

  • (1 Ekim 1927;)

    Pek doğal olarak Cumhurbaşkanı bir diktatör olmak zorunda kalmış. .. Türkler henüz kendi kendilerini yönetecek duruma gelmemişler; bir diktatörlük olmasa ülke parçalanabilir.

    Alıntı: Atatürk ve İnönü – Joseph Grew (Kitapçılık Ltd. Şti. 1966 Baskısı – Sf. 63) kitabından birebir alınmıştır.

    BAKKAL’IN NOTU 1995; Kitabın yazarı olan Joseph Grew hem Lozan’da ABD temsilcisi olarak bulunmuş hem de 1927 ve 1932 yılları arasında ABD büyükelçiliği yapmıştır.

  • (26 Eylül 1927 İstanbul;)

    Biz buraya gelmeden birkaç gün önce komünistlerden bir gurup, Beyoğlu Caddesindeki Tokatlıyan Oteli’nin tam bitişiğinde bir oda tutarak içerisine bomba ve daha pek çok silah depo etmişler, amaçları, pek açık olarak otele yaptığı ziyaretlerden birinde Gazi’yi öldürmekmiş. Polisler bunu öğrenip odayı basmaya teşebbüs edince yaylım ateşine tutulmuşlar ve üçü ölmüş. Komünist çetesinin öldürülmemiş olan mensupları tutuklanmış ve ötekilerinin bulunması için sıkı aramaya girişilmiş. Bunların Ermeni oldukları anlaşıldı ve ele geçen broşürlerden… Rusya’dan para aldıkları ortaya çıkartıldı. Bunların New York’taki Ermeni Cemiyetleri ile de bağlı olup olmadıklarını düşündüm. Kendilerine Altunyan Çetesi adı verilmektedir. Gazeteler bunların çabalarının gerçek nedenini gizledi ve amaçlarının, içerisinde büyük bir servet bulunan Yıldız Köşkü Gazinosunu soymak olduğunu ileri sürdüler.

    Alıntı: Atatürk ve İnönü – Joseph Grew (Kitapçılık Ltd. Şti. 1966 Baskısı – Sf. 61) kitabından birebir alınmıştır.

    BAKKAL’IN YORUMU (2015): Grew, kendisine söylenilenle yetinen, araştırmayan birisi, herkesin düşebileceği yanılgıya düşmüş. Bir çok yabancı Türkiye’yi içeriden belli bir kesimin anlattıklarıyla

  • 12 Mart 1932 saat 10’da İtalya vapuru ile İstanbul’dan hareket ettik.

    Alıntı: Atatürk ve İnönü – Joseph Grew (Kitapçılık Ltd. Şti. 1966 Baskısı – Sf. 18) kitabından birebir alınmıştır.

    BAKKAL’IN NOTU 1995; Kitabın yazarı olan Joseph Grew hem Lozan’da ABD temsilcisi olarak bulunmuş hem de 1927 ve 1932 yılları arasında ABD büyükelçiliği yapmıştır.

  • (5 Haziran 1923 Lozan’da İkinci Etap;)

    İngiltere delegesi Lord Curzon yerini Sir Horace Rumbold, Fransa delegesi Barrere ve Bombard’ın yerini General Pelle, İtalya Delegesi Garroni’nin yerini Montagna almış bulunuyordu. Lozan’a Yunanistan Dışişleri Bakanı Apostal Aleksanridis geldi.   Montagna’ya “Bundan önce müttefikler Yunan tecavüzünü desteklemişlerdi.” deyince, Montagna’dan “Zafer, bazen mağlubiyetten daha pahalıya mal olur ve müttefiklerin hepsi değil, bazıları sizi destekledi.”  cevabını verdi.   Aleksanridis daha da ileri giderek, Yunan ordusun zafer zevkinden yoksun kaldığını ve subayların bu zevke kavuşmak için Doğu Trakya’yı istila etmek istediğini” söyledi.   Bunların nedeni Yunan iç politikasıydı. Bir yandan askeri parti hınç içindeydi beri yandan da Venizelos’un Partisi iktidarı elinde tutabilmek için dişe dokunur bir iş yapmak ihtiyacını hissediyordu.

    Alıntı: Atatürk ve İnönü – Joseph Grew (Kitapçılık Ltd. Şti. 1966 Baskısı – Sf. 46 ile 49 arası) kitabından birebir alınmıştır.

    BAKKAL’IN NOTU 1995; Kitabın yazarı olan Joseph Grew hem Lozan’da ABD temsilcisi olarak bulunmuş hem de 1927 ve 1932 yılları arasında ABD büyükelçiliği yapmıştır.

  • (4 Şubat Pazar 1923 Lozan Birinci Etap)

    Müttefikler antlaşma projesini bugün saat 16’da, ister imzalayın ister imzalamayın, diyerek Türklerin önüne uzatacaklar. … Curzon’dan Paşa’nın hangi sorunda anlaşmazlık çıkardığını sordum, adli sorunlarda cevabını verdi. … Paşa ekonomik maddelerin Türkiye’yi sınaî ve mali esarete sürükleyeceğini söyledi.

    Alıntı: Atatürk ve İnönü – Joseph Grew (Kitapçılık Ltd. Şti. 1966 Baskısı – Sf. 40 ile 43 arası) kitabından birebir alınmıştır.

    BAKKAL’IN YORUMU (1995): Grew, müttefikler sınai ve mali konularda yaklaşırlarsa siz de adli danışmanı kabul edecek misiniz diyor. İsmet, onlara söylememek şartıyla söz veriyor. Bu nasıl bir diplomasidir?

    BAKKAL’IN NOTU 1995; Kitabın yazarı olan Joseph Grew hem Lozan’da ABD temsilcisi olarak bulunmuş hem de 1927 ve 1932 yılları arasında ABD büyükelçiliği yapmıştır.

  • (22 Ocak 1923 Lozan’da Birinci Etap)

    Fransız Baş delegesi Barrere gençliğinde sosyalist imiş. Yirmi beş yıl İtalya’da Büyükelçilik yapmış. İtalyan Kralı’na itimatnamesini verdiğinde Kral, siyasi ideallerinde nasıl olup ta böyle bir değişme olduğunu sormuş o da; “Ekselans, gençliğinde radikal olmayan bir insanın yüreği yoktur, fakat yaşlılığında muhafazakâr olmayanın kafası yoktur!” demiş.

    Alıntı: Atatürk ve İnönü – Joseph Grew (Kitapçılık Ltd. Şti. 1966 Baskısı – Sf. 35) kitabından birebir alınmıştır.

    BAKKAL’IN NOTU 1995; Kitabın yazarı olan Joseph Grew hem Lozan’da ABD temsilcisi olarak bulunmuş hem de 1927 ve 1932 yılları arasında ABD büyükelçiliği yapmıştır.

  • (15 Ocak 1923 Lozan’da Birinci Etap)

    … Curzon, adli kapitülasyonlar üzerinde durdu; mahkemeler, cezaevleri ve kanunlar aynı şekilde kaldıkça hiçbir yabancının Türkiye’de iş yapamayacağını söyledi.

    Alıntı: Atatürk ve İnönü – Joseph Grew (Kitapçılık Ltd. Şti. 1966 Baskısı – Sf. 33) kitabından birebir alınmıştır.

    BAKKAL’IN NOTU 1995; Kitabın yazarı olan Joseph Grew hem Lozan’da ABD temsilcisi olarak bulunmuş hem de 1927 ve 1932 yılları arasında ABD büyükelçiliği yapmıştır.

  • (Ocak – Şubat 1923, Lozan’da Birinci Etap)

     .. Nedenlerden biri, İngilizlerin petrol yataklarına sahip olmaları daha önemlisi ise Musul’un İran İslam Birliği ve doğu ülkeleri arasında askeri bakımdan kilit noktası olmasıdır. 

    … Ankara’dan pek ürkütücü raporlar geliyor, fakat biz buradaki Türk Delegelerinden pek dengeli olmayanlarının heyecanlı atıp tutmaları gibi, onların da aslında birer gösteriş ve oyun olduğu kanısındayız.

    Alıntı: Atatürk ve İnönü – Joseph Grew (Kitapçılık Ltd. Şti. 1966 Baskısı – Sf. 29) kitabından birebir alınmıştır.

    BAKKAL’IN NOTU 1995; Kitabın yazarı olan Joseph Grew hem Lozan’da ABD temsilcisi olarak bulunmuş hem de 1927 ve 1932 yılları arasında ABD büyükelçiliği yapmıştır.

  • (21 Aralık 1922, Lozan’da Birinci Etap)

    … İsmet yine iyi bir şampanyanın keyiflendirici etkisi altında Curzon’a, İngilizlerin Musul’u elde tutmalarında hiçbir sakınca görmediklerini üç kere söylemiş.

    Alıntı: Atatürk ve İnönü – Joseph Grew (Kitapçılık Ltd. Şti. 1966 Baskısı – Sf. 25) kitabından birebir alınmıştır.

    BAKKAL’IN NOTU 1995; Kitabın yazarı olan Joseph Grew hem Lozan’da ABD temsilcisi olarak bulunmuş hem de 1927 ve 1932 yılları arasında ABD büyükelçiliği yapmıştır.

  • (Grew, ABD, imtiyazlar konusunda Türkiye’den yana, Türkiye pazarını Avrupa’nın yani İngiltere’nin kapatmasını istemiyor diyor:)

    5 Haziranda yaptığımız bir görüşmede Paşa, … çok sıkışırsa müttefiklerin direnmesine peki demeyi düşündüğünü söyledi. Kendisine böyle bir şeyin Amerikan – Türk ilişkilerini ciddi şekilde sıkıntıya sokacağını anlattım.

    Alıntı: Atatürk ve İnönü – Joseph Grew (Kitapçılık Ltd. Şti. 1966 Baskısı – Sf. 11) kitabından birebir alınmıştır.

    BAKKAL’IN NOTU 1995; Kitabın yazarı olan Joseph Grew hem Lozan’da ABD temsilcisi olarak bulunmuş hem de 1927 ve 1932 yılları arasında ABD büyükelçiliği yapmıştır.