Bilgi Bakkalı

Aristo; “İnsan doğuştan bilmek ister!” Demiş. Bilgi Bakkalı, ‘bilmek’ isteyenler için yapıldı. Paylaşmaya ve eleştiriye açık, küfür, hakaret ve nefret söylemine kapalıdır. Bu Bakkal’dan çıkarken; değişmiş olarak çıkarsanız ve bilgilerin kaynağı olan kitapları merak edip okursanız amacıma ulaşmış olacağım.

  • BAKKAL’IN NOTU (1995): Ali Fuat’a göre Mustafa Kemal Paşa Osmanlı Devletinin geleceği hakkında şöyle düşünüyor: “Osmanlı Devleti’ndeki yabancı unsurlar mutlaka kendi devletlerini kuracaktır. Bu tasfiyeyi meşrutiyet kurulunca Meclis veya meşruti idare yapmalıdır.” diyor. Bu sıralar Olimpos Gazinosunda içiliyor. İran ve Yunanistan’daki ihtilâllerden söz ediliyor ve Mustafa Kemal de o gece sabaha kadar ihtilâlci nutuklar atıp “Neden bir Mustafa Kemal çıkmasın!” diye defalarca bunu söylüyor.

    Alıntı: Sınıf Arkadaşım Atatürk – Ali Fuat Cebesoy (Baha Matbaası 1967- Sf. 118 ile 121 arası) kitabından not alınmıştır.

  • “Sason İsyanını, o zaman yüzbaşı olan (1) Cemal Madanoğlu anlatıyor; “Vergi toplamaya bir askeri birlik ile çıkan Kaymakam, Harbak Köyü’nde Ağa Teteri Bedik’in evine misafir oluyor. Bir Yüzbaşı Ağanın gelinine sarkıntılık edince olay çıkıyor. Köylüler (ağanın adamları) kaymakam ve adamlarını öldürüyorlar.””

    Alıntı: Belgelerle Dersim Raporları – Faik Bulut (1992 – Sf. 212) kitabından birebir alınmıştır.

    BAKKAL’IN NOTU (1) (2007): Sonra 1970’de askeri darbe yapma hazırlığında yakalanan ve general olarak ordudan atılan Cemal Madanoğlu.

  • (Kanundan, madde madde özet çıkartıldı);  

    Madde 1- Tunceli’ne muvazzaf  (hâlen görevde olan subay) bir Komutan-Vâli öngörülüyor. Bu Vâli Paşa Bakanların hatta Bakanlar kurulunun yetkisine haiz (sahip) olacaktır. (1)

    Madde 2- Vali Paşanın, görevlilerin tayinlerini yapma ve Vilâyetin hudutlarını değiştirme yetkisi var.  

    Madde 9- Cumhuriyet Savcıları hazırlık tahkikatlarında (ön araştırmalarda) hâkimlerin yetkisine haizdirler (sahiptirler) (2)

    Madde 29- Vilâyet sınırları içerisindeki ceza mahkemeleri kararları temyiz edilemez (Bir üst mahkemeye başvurulamaz)

    Madde 31- Vâli ve Kumandan gerekli görürse, kişi ya da aileleri Vilâyet içinde yer değiştirmeye ve Vilâyet dışına atmaya yetkilidir.  

    Madde 33-İdam hükümleri Vali ve Kumandan tecil etmezse (ertelemez ise) infaz olunur. (yerine getirilir)

    Madde 35- Bu kanun hükümleri makabline şamildir. (bu kanundan önce işlenmiş suçları da kapsar, geriye dönük geçerlidir.) (3) 

    Bu kanunun 37 maddesinde 1.1.1940 tarihine kadar yürürlükte kalacağı hükmü olmasına rağmen 4-5 kere bu süre uzatılmış ve 1.1.1947’de yürürlükten kalkmıştır.

    Alıntı: Belgelerle Dersim Raporları – Faik Bulut (1992 – Sf. 238 ile 240 arası) kitabından birebir alınmıştır.

    BAKKAL’IN NOTU (1) (2007): Tuncelililer hâlâ Vâli’ye Vâli Paşam derler. Demek ki derin korku izleri yaratılmış.

    BAKKAL’IN NOTU (2) (2007): Hukuk da rafa kalktı, hem hâkim hem savcı olacak.

    BAKKAL’IN NOTU (3) (2007): Evrensel hukuk kurallarına aykırı.

  • Yerleşim Kanunu)(14 Haziran 1934) Kanunun dibacesinde (gerekçesinde, ön sözünde) “…Anadili Türkçe olmayan nüfus terekkümlerinin (yoğunlaşmalarının)  men’ine (yasaklanmasına) ve mevcutlarının dağıtılması şekillerine ve bu suretle hars vahdetinin (kültür birliğinin) korunmasına ait tedbirlerin ittihaz (alınması) ve tatbiki (uygulanması) için Hükümete kanuni salahiyet (yetki) alınması düşünülmüştür.”

    Alıntı: Belgelerle Dersim Raporları – Faik Bulut (1992 – Sf. 212) kitabından birebir alınmıştır.

    BAKKAL’IN YORUMU (1992): Bu yasa Mustafa Kemal’in Osmanlı fikrine karşı ortaya koyduğu antitez olan “Türkçülük” düşüncesinin bir uygulaması idi. Bu kanunla halka yer değiştirtmek (tehcir) konusunda, Meclis, Hükümet ve İçişleri Bakanı’na geniş yetkiler verilmiştir.

  • “İstiklâl harbi boyunca Mustafa Kemal hep “Türkiye Milleti” diyor, 1 Mart 1923’de “Türk Milleti” diyor ve 29 Ekim 1923’den sonra hiç Türkiye Milleti demiyor.”

    Alıntı: Belgelerle Dersim Raporları – Faik Bulut (1992 – Sf. 212) kitabından birebir alınmıştır.

  • “İsyana toplam üç Kolordu ve iki Süvari Alayı katılmıştı.”

    Alıntı: Belgelerle Dersim Raporları – Faik Bulut (1992 – Sf. 210) kitabından birebir alınmıştır.

    BAKKAL’IN NOTU (2007): Çok büyük bir askeri güç.

  • “Baluşağı Aşiretinden bir kişi  (Bu kişi Samsun’da yaşıyor ve vatansever bir insan) “Laz Topal Osman çok büyük fenalıklar yaptı, her pisliğe bulaştı.”

    Alıntı: Belgelerle Dersim Raporları – Faik Bulut (1992 – Sf. 203) kitabından birebir alınmıştır.

  • “Yiksor (İksor) bölgesine insanları toplamışlar, 550 kişi kadar, tam kurşuna dizecekler,  Fevzi Çakmak geliyor ve bu insanları kurtarıyor.”

    Alıntı: Belgelerle Dersim Raporları – Faik Bulut (1992 – Sf. 202) kitabından birebir alınmıştır.

  • “Bexteran (Bahtiyar) aşireti Reisi Şahin Bey’in üvey kardeşi Pırço (Şahin Bey’in) kafasını keserek Hükümete teslim etti. Seyit Rıza kendiliğinden teslim oldu, Aşireti ve Yusufan ve Demenan Aşiretleri teslim olmaması için çok baskı yaptı.”

    Alıntı: Belgelerle Dersim Raporları Faik Bulut (1992 – Sf. 199) kitabından birebir alınmıştır.

  • “Dersim’de Kürt ve Ermeni yakınlığı, ilginç. Vank Kilisesi, zamanında, Ermenilerle Kürtlerin iç içe yaşadığı bir bölgede kurulmuştur. Burası bir ibadet yeri, bir tapınaktı. Seyit Rıza’nın önemli evrak ve paraları bu kilisenin keşişindeydi. İsyan sırasında keşiş emaneti olduğu gibi korudu.”

    Alıntı: Belgelerle Dersim Raporları – Faik Bulut (1992 – Sf. 193) kitabından birebir alınmıştır.

  • “Alişer çok çok önemli biriydi, Türkçe, Fransızca, İngilizce ve Rusça bilirmiş. Rusya’da Mustafa Suphi ile temas kurmuş.”

    Alıntı: Belgelerle Dersim Raporları – Faik Bulut (1992 – Sf. 192) kitabından birebir alınmıştır.

  • “Munzur ile Zağge deresinin birleştiği yerde Keşiş Kilisesi var. Bu kilise Dersimliler tarafından kutsal biliniyor.”

    Alıntı: Belgelerle Dersim Raporları – Faik Bulut (1992 – Sf. 187) kitabından birebir alınmıştır.

  • “Seyit Rıza’nın küçük oğlu Baba, Kürtçüymüş.”

    Alıntı: Belgelerle Dersim Raporları, Faik Bulut (1992 – Sf. 183, 184) kitabından birebir alınmıştır.

    BAKKAL’IN NOTU (1992): Seyit Rıza, diğer Aşiretleri etraflarında toplamak için öne çıkarmak için kürtcülüğü öne çıkarmış olabilir.

  • “Seyit Rıza’nın küçük emirberi F. Doğan anlatıyor: “Dersim yıllarca kendi başına ve bağımsız yaşadı. Kendi kanunları geçerliydi. Kaçak ve kaçakçılar alanıydı Dersim.” “Eşkıyalardan bıkan halkın şikâyetleri Ankara’ya kadar uzandı. Esas eşkıyalığı yapan diğer illerden gelen kanun kaçaklarıydı. Bu yabancı eşkıyalar isyan sırasında halka çok kötülükler yaptılar. Namus meselesinde büyük pislikler yaptılar.””

    Alıntı: Belgelerle Dersim Raporları – Faik Bulut (1992 – Sf. 183, 184) kitabından birebir alınmıştır.

  • “Cumhuriyet Savcısı Hatemi Şahsuvaroğlu’nun iddianamesinden “Demenan Aşireti Reisi Cebrail ve Bahtiyar Aşireti Reisi Şahin bu isyanda önemli roller oynamışlardır.””

    Alıntı: Belgelerle Dersim Raporları – Faik Bulut (1992 – Sf. 183, 184) kitabından birebir alınmıştır.

  • “Cumhuriyet Savcısı Hatemi Şahsuvaroğlu’nun iddianamesinden “İsyanı hazırlayanlardan en başta Alişir gelir. 1. Dünya Savaşı’nda Ruslara casusluk yapmış ve Rus karargâhına kaçmış. Sonra Seyit Rıza’ya sığınmıştır.””

    Alıntı: Belgelerle Dersim Raporları – Faik Bulut (1992 – Sf. 175) kitabından birebir alınmıştır.

  • “Cumhuriyet Savcısı Hatemi Şahsuvaroğlu’nun iddianamesinden “Tunceli’de 42 aşiret vardır, ezbeti (kabile-oba) de sayarsak 80’i aşar. Nüfusu da 110.000 civarındadır. Bu olaylara katılan aşiretler; Mazgirt’ten Demenan ve kısmen Yusufan aşiretleri, Nazmiye’den kısmen Haydaran Aşireti, Hozat’tan Abbas Uşağı, Bahtiyan, Kureyşan Aşiretlerinin bir kısmı da katılmışlardır.”

    Alıntı: Belgelerle Dersim Raporları – Faik Bulut (1992 – Sf. 166) kitabından birebir alınmıştır.

    BAKKAL’IN NOTU (2011) Demenan, Yusufan ve Haydaran aşiretlerinin kendilerine ne kadar fenalıklar ve eşkıyalıklar yaptıklarını Dersimliler anlatırlar.

  • “Yıl 1938 Cumhuriyet Savcısı Hatemi Şahsuvaroğlu’nun iddianamesinden “… Dersim’de büyük bir kısmı katil ve yağma suçlusu olmak üzere 2.700 kaçak vardır. Ele geçirilen 150, cezası kesilen ise 10 kişidir.”

    Alıntı: Belgelerle Dersim Raporları – Faik Bulut (1992 – Sf. 166) kitabından birebir alınmıştır.

  • “İçişleri Bakanı Şükrü Kaya’nın 13.11.1931 tarihinde başbakana gönderdiği rapordan “… Hükümet, halk nazarında aşiretlerin ve onların ağalarının nüfuzunu arttırmaktadır. Aşiret ağalarının ve aşiret ağası olabileceklerin Dersim’den uzaklaştırılması lâzımdır.””

    Alıntı: Belgelerle Dersim Raporları, Faik Bulut (1992 – Sf. 151) kitabından birebir alınmıştır.

  • “1930 Pülümür Hareketi’nin ikinci safhasını idare eden üçüncü fırka kumandanı Halis Paşa’nın raporundan “…. Hepsi kendilerinin aslen Horasan tarafından gelmiş Türk neslinden olduklarını bilmekte, Cengiz istilası önünde çekilen Celalettin Harzem Şah’ın askerleri olduklarını iftiharla söylüyorlar.””

    Alıntı: Belgelerle Dersim Raporları – Faik Bulut (1992 – Sf. 142) kitabından birebir alınmıştır.