“TBMM Dersim meselesini konuşurken sorumlu komutan olarak Abdullah Alpdoğan Paşa’ya yetki veriliyor.”
Alıntı: Belgelerle Dersim Raporları – Faik Bulut (1992 – Sf. 185) kitabından birebir alınmıştır.
Bilgi Bakkalı
Aristo; “İnsan doğuştan bilmek ister!” Demiş. Bilgi Bakkalı, ‘bilmek’ isteyenler için yapıldı. Paylaşmaya ve eleştiriye açık, küfür, hakaret ve nefret söylemine kapalıdır. Bu Bakkal’dan çıkarken; değişmiş olarak çıkarsanız ve bilgilerin kaynağı olan kitapları merak edip okursanız amacıma ulaşmış olacağım.
-
“Rus generali Lihonen bir raporunda “Kürtleri okşamak icap eder. Çünkü bu suretle Hükûmeti zayıf zannederler gururlanırlar.”
Alıntı: Belgelerle Dersim Raporları – Faik Bulut (1992 – Sf. 112) kitabından birebir alınmıştır.
-
“Sevr Antlaşması’na Kürtlere özerklik maddesi konulmuştur.”
Alıntı: Belgelerle Dersim Raporları – Faik Bulut (1992 – Sf. 97) kitabından birebir alınmıştır.
-
“Ali Kemalî; “Ümraniye-Zara Koçgiri İsyanı, İnönü Meydan Muharebesi esnasında çıkmış.”
Alıntı: Belgelerle Dersim Raporları – Faik Bulut (1992 – Sf. 96) kitabından birebir alınmıştır.
-
Ali Kemalî, “93 harbinde Erzurum Valisi Dersim aşiretlerinden birini savaşa davet etmiş ‘Bizim şu sıralarda işimiz çok. Bizzat gelemeyeceğiz. Hissemize düşen gâvurları göndersinler biz burada keselim’ demişler. Ve yine sadrazam Dersim’e haber göndermiş padişah tehlikededir kuvvet gönderin demiş. “Mademki oralar tehlikededir padişah hazretleri buraya buyursunlar. Allah ne vermişse yer şükrederiz” demişler. Dersim Kutu Deresi’nde bir köye tahsildar gider. Köylü ona “Padişah ne bile ki Dersim’de bir Kutu Deresi var. O derede filan köy var. Köyde bir Hasso var. Hasso’nun da dört keçisi var. Bu kötülük hep senden” demiş.
Alıntı: Belgelerle Dersim Raporları – Faik Bulut (1992 – Sf. 78, 79) kitabından birebir alınmıştır.
-
Ali Kemalî; “Gülbanki Alevilerin ayinidir. Bu ayinde okunan şeyler hep Türkçedir. Hiç Kürtçe yoktur. Hatta erkek ve kadın Kürtçe isim yoktur.”
Alıntı: Belgelerle Dersim Raporları – Faik Bulut (1992 – Sf. 36) kitabından birebir alınmıştır.
BAKKAL’IN NOTU (2019); Ali Kemali Bey Erzincan Valiliği yapmış, Dersim ve Kürtler hakkında kitap yazmış. Gazeteci Ali Kemal ile ilgisi yok. Alevilerle ilgili verdiği bu bilgiler Dersim ile ilgili bilgiler diğer Kürtleri kapsamaz.
-
İsyan, Koçgiri Aşireti Reisi Alişer tarafından 1920’de başladı. Ümraniye, Suşehri, Divriği, Kemah, Kuruçay, Ovacık ve Dersim bölgelerine yayıldı. Hareketin önderi Ankara’dan siyasi haklar ister. Mart 1921’de askeri birlikleri yenerler ve tekrar Kürt Vali atanmasını isterler. Ankara reddeder. Nurettin Paşa (Sakallı Nurettin Paşa) komutasında askeri birlikler gönderirler, Laz Topal Osman da var. Ve isyan bastırılmış.
Alıntı: Belgelerle Dersim Raporları – Faik Bulut (1992 – Sf. 37, 39) kitabından birebir alınmıştır.
-
“1911 Yılında Dersim’e ilk askerî harekât düzenlendi.”
Alıntı: Belgelerle Dersim Raporları – Faik Bulut (1992 – Sf. 29) kitabından birebir alınmıştır.
-
“Ebubekir Pamukçu; “Dersimlilerin aile bağları güçlü olduğu için Zazalar’da toprak feodalitesi görülmez” diyor.”
Alıntı: Belgelerle Dersim Raporları – Faik Bulut (1992 – Sf. 29) kitabından birebir alınmıştır.
BAKKAL’IN YORUMU (2019): Tersi de doğru olabilir; feodalite olmadığı için aile bağları güçlüdür. Ayrıca Dersim’de feodaliteye sebep olabilecek bir tarım toprağı büyüklüğü çok az! Ekilebilir toprağın yoğun olduğu Peri ve Çarsancak’ta ağa ve beylere rastlıyoruz. Diğer yerlerde toprak marjinal değere sahip, çok az fakat kıymetli, bu da toprağın bölünmemesi için aile bağlarını güçlü kılıyor ve aile içi evlilikleri doğuruyor.
-
“Dersim’in adı için; der= ağaç, sim= güneş ten meydana gelmiş olabilir ve bu ad Zazacadır. Dersimliler ağaca taparlarmış.”
Alıntı: Belgelerle Dersim Raporları – Faik Bulut (1992 – Sf. 24) kitabından birebir alınmıştır.
-
“Koçgiri isyanını bastırmaya giden Giresun Milli Alayı’nın Komutanı Topal Osman’dı.”
Alıntı: Belgelerle Dersim Raporları – Faik Bulut (1992 – Sf. 23) kitabından birebir alınmıştır.
BAKKAL’IN YORUMU (2007) Topal Osman 1917-1918 yıllarında Karadeniz’deki Rum temizliğini yapan ve Mustafa Kemal’in muhafız komutanlığını yıllarca yapan biridir.
-
“1826 Osmanlı-Rus savaşında, Ruslar Dersimlileri birlikte savaşa çağırdılar, olumsuz cevap aldılar.”
Alıntı: Belgelerle Dersim Raporları – Faik Bulut (1992 – Sf. 18) kitabından birebir alınmıştır.
-
“Ali Kemalî Zazaların Kürtlerden farklı olduğunu söylüyor.”
Alıntı: Belgelerle Dersim Raporları – Faik Bulut (1992 – Sf. 17) kitabından birebir alınmıştır.
-
“Ali Kemalî; “Hızır’a dua ve üç gün oruç Yezidiliğin mirasıdır. Yezidiler Zerdüştlerin torunları Kürtlerin de atasıdır. Güneşe dua etmekte Yezidilerin âdetidir.”
Alıntı: Belgelerle Dersim Raporları – Faik Bulut (1992 – Sf. 17) kitabından birebir alınmıştır.
BAKKAL’IN YORUMU (1992): Ali Kemalî sadece Tunceli Dersim Alevilerini inceleyerek bu kanıya varmış. Ve bunları da Kürt olarak değerlendiriyor.
-
“Şeref Han Şerefnâme’sini Kürtçe değil Farsça yazmıştır.”
Alıntı: Belgelerle Dersim Raporları – Faik Bulut (1992 – Sf. 15) kitabından birebir alınmıştır.
BAKKAL’IN NOTU (2007): Şerefnâme önemli bir Kürt tarihi kaynağı.
-
“Ali Kemalî Erzincan Valisi. Koçgiri-Pülümür isyanını bastırmış, Kürtler hakkında araştırma yapmış.”
Alıntı: Belgelerle Dersim Raporları – Faik Bulut (1992 – Sf. 11) kitabından birebir alınmıştır.
BAKKAL’IN NOTU (2007): Ali Kemalî, Mustafa Kemal’e muhalefet eden ve Savaştan sonra feci şekilde öldürülen gazeteci-yazar Ali Kemal değil. Ali Kemali Dersimde Valilik yapmış Kürtler ve Dersim hakkında kitap yazmış, rapor düzenlemiş bir bürokrat.
-
“Etnosit; Kültürel imha. Tarihi ve kültürel soykırım (tarihi ve kültürel yok etme ifadesi daha doğru) Jenosit; Etnik imha. Etnik yok etme.”
Alıntı: Belgelerle Dersim Raporları – Faik Bulut (1992 – Sf. 2) kitabından birebir alınmıştır
-
“Andonyan’ın; “Ermeni Katliamına İlişkin Resmi Belgeler” kitabı 1920 yılında basıldı. Bu kitapta ….”Naim Bey, Halep’teki Tehcir İdaresi Eski Başkâtibidir. … Naim Bey her türlü para teklifini reddetti. Bize çok sayıda Belge verdi.” diyor. Andonyan 1937’de kitabının bir siyasi kitap olduğunu, hatalardan arınmış olamayacağını söylüyor. Ve “Şunu da eklemek istiyorum ki Londra’daki Ermeni Bürosu ve Paris’teki Ermeni ulusal heyeti, savundukları davanın gerekleri uğruna, kitabımın yayınlanması sırasında yazdığım metni (yazının esasını) istedikleri gibi kullanmışlardır.” Ve Andonyan, Naim Bey hakkında da bu sefer farklı şeyler söylüyor. “içki, kumar düşkünü olduğunu, belgeleri de para karşılığı sattığı, tamamen ahlaksız bir insan olduğunu” söylüyor.”
Alıntı: Ermeni Dosyası – Kâmuran Gürün (4. Baskı 1992, Sf. 328 ile 333 arası) kitabından birebir alınmıştır.
-
“15 Mart 1921 yılında Berlin’de Sophomon Tehlirian isimli bir tedhişçi (terörist) tarafından öldürüldü. Tehlirian jüri tarafından suçlu bulunmayıp, fiili taammüden olmadığı için (yaptığını önceden tasarlamadığı için) 3.6.1921 günü beraat etti.”
Alıntı: Ermeni Dosyası – Kâmuran Gürün (4. Baskı 1992, Sf. 278) kitabından birebir alınmıştır.
-
“27 Ekim 1918 Mondros Ateşkes Antlaşmasından hemen sonra İzzet Paşa Kabinesi (Hükümeti)Tehcir edilen Ermenilerin yerlerine iadelerini belirten bir tamim (resmi duyuru)yayınladı. Sevr (Sevres) Antlaşması 10 Ağustos 1920’de imzalandı.”
Alıntı: Ermeni Dosyası – Kâmuran Gürün (4. Baskı 1992, Sf. 320) kitabından birebir alınmıştır.
Bilgi Bakkalı 