“Sadrazam (başbakan) ve Hâriciye Vekili (dışişleri bakanı) Sait Halim Paşa ve Gulkeviç (Rusya) arasında 8 Şubat 1914’te İstanbul’da bir antlaşma yapılır. Osmanlı Devleti bu antlaşmayı halka açıklama cesaretini gösterememiştir. Doğu’da iki Müfettişlik oluşturuluyor, Genel Müfettişe geniş yetkiler veriyor. Ermeni ve diğer halklara çok büyük haklar veriyor. (1) Bu 1914 Antlaşmasına göre Van, Bitlis, Harput, Diyarbakır için Norveç’ten Binbaşı Hoff, Erzurum ve Trabzon için Hollandalı Westenek, Genel Müfettiş seçildiler. 28.6.1914’de Avusturya-Macaristan Veliahdı Arşidük Ferdinand, Bosna’da öldürülünce 1. Dünya Savaşı patladı. Savaş çıkınca 31.12.1914’de göreve başlayacak olan, bu müfettişlerin işlerine, Babıali tarafından son verildi.”
Alıntı: Ermeni Dosyası – Kâmuran Gürün (4. Baskı 1992, Sf. 247 ile 250 arası) kitabından birebir alınmıştır.
BAKKAL’N YORUMU (1) (1992); Temsili, Adli, Maarifi haklar. 1914 Antlaşması gösteriyor ki, doğu sorununun muhatabı olarak sadece Rusya kaldı. Osmanlı İmparatorluğunun artık dayanacak gücü kalmamıştı ve köşeye sıkışmıştı. Bu Savaşa girmek hatta Almanya ile birlikte girmek zorundaydı.
BAKKAL’IN YORUMU (2007) Bu anlaşma tam bir teslimiyet belgesi. Savaş çıkmasaydı, İttihat ve Terakki Hükümetinin sonu olabilirdi.
Bilgi Bakkalı 
Yorum bırakın