“Cumhuriyet’in ilanı, Hilafetin ve Saltanatın kaldırılması ve Hamidiye Alaylarının ilgası, irtica hareketlerinin iyice oturmasını sağlamıştır. Bu arada Cibranlı Halit, 15. Kolordu’da görev yapıyordu. Onun ve Kerküklü subayların yardımı ile Erzurum’dan bol miktarda silah ve cephane taşıyorlardı. Bu irtica hareketinden önce Varto’daki Hormek alevi aşiretinin aydınları Mustafa Kemal’e haber vermişlerdir. Mustafa Kemal, Ekim 1924’deki Pasin Depremi nedeni ile Erzurum’a geldiğinde kendisine bu bilgileri vermişler, Ankara’ya dönerken, Cibranlı Halit ve arkadaşları ile Yusuf Ziya’nın yakalanmalarını emretmiş, Yusuf Ziya yakalanmış, Cibranlı Halit de yakalanmış, Kâzım Dirik Paşa, Bitlis Vali vekili olarak Kürt aşiretleri ile görüşüp antlaşma sağlamıştır. Şeyh Sait 22.12.1924 günü Erzurum Valiliği’nin emri ile Hınıs merkezine götürülmüş, burada verdiği ifadede, Cibranlı Halit ile Yusuf Ziya ile işbirliği yapmadığını beyan etmiş, Hınıs Kaymakamı Maksun Bey, Şeyh’in manevi etkisi altında kalarak Erzurum’a yazdığı telgrafta “Şeyh’in 90 yaşında bir pir-i fani (Yaşlı bir ölümlü, ölümü bekleyen biri) ve her türlü ihtirastan (hırstan) uzak mübarek (kutsal) bir adam olduğunu” bildirip Şeyh Sait’i serbest bırakmıştı.”
Alıntı: Doğu İlleri ve Varto Tarihi – Mehmet Şerif Fırat (1993 – Sf. 165) kitabından birebir alınmıştır.
BAKKAL’IN NOTU (2022): Mehmet Şerif Fırat Doğu İlleri ve Varto Tarihi kitabını yazdıktan bir hafta sonra öldürüldü ve faili meçhul oldu.
Bilgi Bakkalı 
Yorum bırakın