“Bir gurup eşraf (şerefliler, ileri gelenler) “Trabzon Havalisi Adem-i Merkeziyet Cemiyeti” kurarlar ve Doğu Karadeniz’de şubelerini açarlar. Bu gurup Trabzon ve havalisinin (çevresinin) Milli Mücadeleye karşı tutumunda bir hayli etkili olur. Bunlar Rumlarla işbirliği halinde özerk bir Trabzon görüşünü benimser, Rumlardan da yandaş bulurlar. Giresun Rum Metropoliti Yervantos da bu görüşü savunur. 1950’den sonra Demokrat Parti mebusu olan Dr. Ali Naci Duyduk, çıkarttığı “Karadeniz” isimli gazetesinde 30 Mart 1919 günü, “Rum-Türk işbirliğinin geliştiğini” bildirir, İstanbul’daki Pontus Gazetesi kurucuları ve yazarları, Adem-i Merkeziyet Derneği (Merkeziyetçiliğe, merkezi idareye karşı olan dernek) İstanbul Şubesine giderek, bir Türk-Rum Karma Kurulunun davalarını anlatmak üzere Paris Barış Konferansına gönderilmesini kararlaştırmışlardır. Davaları ise Osmanlı devletine bağlı özerk bir Trabzon kurmaktır. … 29 Ekim 1919 tarihli bir İngiliz raporu “Ünye ve Fatsa bir ayrıcalık teşkil etmektedir. Ünye’de Ermeni ve Rumların hiçbir şikâyeti yoktur. Mallarını geri almışlardır. Diğer yörelerde Hıristiyanlar fındıklarını kaldıramadıklarından bütün fındık ticareti Türklerin eline geçmiştir. … Trabzon’da, şehir içerisinde Rumlar güvenlik içindedirler fakat şehir dışına adım atamamaktadırlar.” denilmektedir.”
Alıntı: Milli Kurtuluş Tarihi III – Doğan Avcıoğlu, (Tekin Yayınevi 5. Basım 1984 – Sf. 1290 ile 1293 arası) kitabından birebir alınmıştır.
Bilgi Bakkalı 
Yorum bırakın