Bilgi Bakkalı

(Ethem Bey’in Erkânıharbi (kurmayı) Halil Bey’in verdiği rapora göre Gediz’deki Yunan Fırkası imha edilebilir. Ali Fuat Paşa da bu konuda Genelkurmayı zorlukla ikna etmiş. Ethem, Ali Fuat Paşa’ya  kendi birliklerinin de düzenli orduya alışması için teklifte bulunuyor.)

“Ordu emrinde ve yedeğimde, kuruluşu tamamlanmış olan düzenli fırkalar da bu şekilde savaşa alıştırılmış, denenmiş olur.” dedim. 

(Yunan’a yapılacak bu saldırıdan hemen önce, Alayunt’ta savaş meclisi toplanıyor. Tam saldırı görüşülecek iken, toplantıdan önce Ali Fuat Paşa’dan bir telgraf geliyor:)

“Konya’da bir isyanın ortaya çıktığı, bunu bastırmak üzere benim acele Konya’ya hareketimin gerektiği.. Bana dönerek fikrimi sordu. Benim cevabım ise şu oldu; “Konya’da önemli bir ayaklanmanın olmadığına kaniim (inanıyorum). Basit bir ayaklanma için düşman karşısında bulunan ne Kuvayı Seyyare ve nede cephe yedek güçlerinin küçük bir parçasının Konya’ya gönderilmesi düşmana fırsat vereceği için, doğru değildir. … Miralay Refet Bey’i tercihan Dâhiliye Bakanlığına getirmemiz, bu gibi iç işlerde fiilen bir hizmetinin geçmesi değil mi idi? ⁽¹⁾

… bizzat Ali Fuat Paşa’nın kumandasında olarak 23 Teşrinievvel (Eylül) 1920’de Gediz’deki Yunan fırkasına karşı şiddetli bir saldırıya geçtik.”

Alıntı: Çerkez Ethem’in Hatıraları – Çerkez Ethem (Doğan yayıncılık 1995 – Sf. 117 ile 119 arası) kitabından birebir alınmıştır.

BAKKAL’IN YORUMU ⁽¹⁾ (1996): Gerçekten de Konya’da çıkan Delibaş İsyanı basit bir isyandı. Refet Konya önüne geldiğinde isyan çözülüyor. Ethem’in cepheden alınması taktik gereğiydi. sanırım, Ethem, Yunan’a darbe vurursa tamamen güçleneceğinden mi korkuluyordu?..

BAKKAL’IN NOTU (1996): Nizami Ordunun başarılı olamadığı bu Gediz Savaşı, Yunan’ın moralini bozuyor. Ethem Bey, Yunan’ın geri çekilmesine savaş talihi diyor. Ethem Bey’in anlatımı abartısız ve olabildiği kadar objektif.